Υπομονή άλλα 100 χρόνια…
Μην κοροϊδευόμαστε ότι είμαστε χώρα ανθεκτική στην κρίση, γιατί κάνουμε κακό πρωτίστως σ’ εμάς τους ίδιους, δημιουργώντας ψευδαισθήσεις. Με τη ναυτιλία και τον τουρισμό να είναι τα ισχυρά χαρτιά της Ελλάδος, οι προοπτικές είναι δυσοίωνες, καθώς είναι τομείς που αποδίδουν πολύ περισσότερο από τους άλλους της οικονομίας στις καλές εποχές και πολύ λιγότερο στις δύσκολες, όπως τώρα, ενώ επηρεάζονται σοβαρά από την τιμή του πετρελαίου.
Και -ως γνωστόν- στις πολεμικές περιόδους υπάρχει μεταφορά εισοδημάτων από τις καταναλώτριες χώρες -όπως εμείς- σε εκείνες που παράγουν πρώτες ύλες.
Αν ο τουρισμός μας «κάτσει», το πρόβλημα θα είναι σοβαρό και η «ένταση εργασίας», με βοηθητικούς μετανάστες κ.λπ., δεν θα μπορέσει να το αντιμετωπίσει. Ομοίως και η ναυτιλία μας, που μπορεί να είναι από τις κορυφαίες στον κόσμο, αλλά με το κόστος μεταφοράς να εκτινάσσεται και την παραγωγή να πέφτει τα πράγματα ζορίζουν.
Εάν συνεχιστεί για καιρό ο πόλεμος και παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν τα επιτόκια για να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό, προκαλώντας πρόσθετα προβλήματα στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, στις επιχειρήσεις και στα κράτη, αλλά και στις εμπορικές τράπεζες. Αλυσιδωτά, στη συνέχεια, η ζήτηση και η κατανάλωση θα μειωθούν, ενώ το ίδιο θα ισχύσει για τις επενδύσεις, με αποτέλεσμα υστέρηση των εσόδων και παράλληλη αύξηση των δαπανών για στήριξη των καταναλωτών. Αυτή η αλληλουχία δεν είναι καθόλου καλή για τη δική μας χώρα, η οποία έχει τεράστιο χρέος και σοβαρά ελλείμματα στις συναλλαγές με το εξωτερικό.
Επίσης θα γίνει ασφυκτικότερο το κλίμα για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιβιώνουν δύσκολα, καθώς υπερφορολογούνται, ενώ παράλληλα έχουν να αντιμετωπίσουν ένα τεράστιο όγκο από κρατικούς ελέγχους (myDATA κ.λπ.), που αυξάνουν το κόστος λειτουργίας.
Το 2026 είναι για την Ελλάδα έτος ολοκλήρωσης των απορροφήσεων από το Ταμείο Ανασυγκρότησης, που για να πραγματοποιηθούν στο ακέραιο (απομένουν πάνω από 7 δισ.) -όπως είπε πρόσφατα στη Βουλή ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ν. Παππάς-, πρέπει να γίνει θαύμα και η Ελλάδα να διπλασιάσει τη διοικητική της επάρκεια σε ένα έτος μέσα…
Στον προϋπολογισμό, πάντως, υπάρχει και αρνητικό σενάριο, για πετρέλαιο στα 100 δολάρια το βαρέλι, που μειώνει τον ρυθμό ανάπτυξης από το 2,4% στο 1,9%.
Το 2025 το ΑΕΠ διαμορφώθηκε οριακά χαμηλότερα από την αρχική εκτίμηση (σε 2,1% αντί 2,2%), που αντιστοιχεί σε όγκο πραγματικού ΑΕΠ 204,4 δισ. ευρώ και ονομαστικού 248,4 δισ. Στα πρόσθετα 44 δισ. συμπεριλαμβάνονται και περίπου 13 δισ. που αφορούν έσοδα του Δημοσίου τα οποία προέκυψαν από τον πληθωριστικό φόρο. Με άλλα λόγια, όσο ανεβαίνει ο πληθωρισμός και υπάρχει κατανάλωση, το κράτος θα μπορεί να εισπράττει αυξημένα έσοδα για να δίνει επιδόματα.
Δεν πρόκειται περί λύσης, βέβαια, και σε 100 χρόνια -πρώτα ο Θεός- θα αλλάξουμε το παραγωγικό μοντέλο και δεν θα εξαρτιόμαστε από τις υπηρεσίες… Μέχρι τότε υπομονή!
