Με τα άρθρα 296 και 298 του νέου νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΟΟ που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση προβλέπεται η αυτόματη (οίκοθεν) μετάταξη από την ΑΑΔΕ των αγροτών του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ στο κανονικό καθεστώς, εφόσον δεν πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις παραμονής στο ειδικό καθεστώς και δεν υποβάλουν εμπρόθεσμα τη σχετική δήλωση μετάταξης.
Η μετάταξη πραγματοποιείται από τη Φορολογική Διοίκηση την επόμενη ημέρα από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί το έτος κατά το οποίο έπαψαν να πληρούνται οι προϋποθέσεις. Κατά τη διαδικασία αυτή μεταβάλλονται αυτόματα τα στοιχεία δραστηριότητας, το λογιστικό σύστημα, το καθεστώς ΦΠΑ και η έδρα του αγρότη, η οποία ορίζεται ως η διεύθυνση της μόνιμης κατοικίας του.
Οι αγρότες έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν δήλωση μεταβολής εντός 10 ημερών από την αυτόματη μετάταξη, προκειμένου να διορθώσουν τα στοιχεία του φορολογικού μητρώου τους. Επίσης, εφόσον συντρέχει περίπτωση διακοπής εργασιών με ημερομηνία την 1η Ιανουαρίου του ίδιου έτους, η σχετική δήλωση θεωρείται εμπρόθεσμη εάν υποβληθεί εντός 10 ημερών από τη μετάταξη.
Τέλος, προβλέπεται η έκδοση απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ για τον καθορισμό της διαδικασίας, των απαιτούμενων δεδομένων και των λοιπών λεπτομερειών εφαρμογής της αυτόματης μετάταξης.
Οι διατάξεις που τέθηκαν σε διαβούλευση:
Άρθρο 296
Οίκοθεν μετάταξη αγροτών από το ειδικό καθεστώς Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στο κανονικό καθεστώς – Τροποποίηση παρ. 13 και 16 άρθρου 11 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
1. Στην παρ. 13 του άρθρου 11 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί έναρξης και μεταβολών άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας, προστίθενται νέα εδάφια, τέταρτο, πέμπτο, έκτο και έβδομο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«13. Ο φορολογούμενος, φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, ενημερώνει τη Φορολογική Διοίκηση για μεταβολές στα στοιχεία εγγραφής ή έναρξής του με την υποβολή δήλωσης μεταβολών στο φορολογικό μητρώο. Η δήλωση αυτή υποβάλλεται μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την πραγματοποίηση της μεταβολής. Ειδικά ο φορολογούμενος που είναι υποκείμενος στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), για τη μεταβολή καθεστώτος Φ.Π.Α. στο οποίο υπάγεται, υποβάλλει δήλωση μετάταξης μέσα στην ίδια ανωτέρω προθεσμία, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά από τον Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024, Α΄ 162). Για τον αγρότη του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, ο οποίος, καίτοι δεν πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, δεν προβαίνει σε μετάταξη στο κανονικό καθεστώς εντός της προθεσμίας του δευτέρου εδαφίου, η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει οίκοθεν στη μετάταξή του στο κανονικό καθεστώς την αμέσως επόμενη ημέρα της καταληκτικής προθεσμίας εμπρόθεσμης μετάταξης, με ημερομηνία ισχύος της μετάταξης την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από το έτος που παύουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας. Κατά την οίκοθεν μετάταξη μεταβάλλονται το αντικείμενο δραστηριοτήτων, το τηρούμενο λογιστικό σύστημα, το καθεστώς του Φ.Π.Α. στο οποίο υπάγεται ο φορολογούμενος καθώς και ο τόπος άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας (έδρα), που στην περίπτωση αυτή θεωρείται η διεύθυνση μόνιμης κατοικίας του φυσικού προσώπου. Κατόπιν της οίκοθεν μετάταξης του τετάρτου εδαφίου, οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα υποβολής δήλωσης μεταβολής εργασιών, προκειμένου να καταχωρισθούν στο φορολογικό μητρώο τα ακριβή δεδομένα των στοιχείων που μεταβλήθηκαν κατά την οίκοθεν μετάταξη. Η δήλωση μεταβολής του έκτου εδαφίου υποβάλλεται από τον φορολογούμενο μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την πραγματοποίηση της οίκοθεν μετάταξης. Η υποχρέωση ενημέρωσης για μεταβολές στα στοιχεία φορολογούμενου φυσικού προσώπου, που δεν αφορούν την επιχειρηματική δραστηριότητά του, δεν υπόκειται σε προθεσμία. Ο φορολογούμενος δεν μπορεί να επικαλείται έναντι της Φορολογικής Διοίκησης τις μεταβολές των στοιχείων του μέχρι τον χρόνο ενημέρωσής της.».
2. Στην παρ. 16 του άρθρου 11 του Κ.Φ.Δ. προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 16 διαμορφώνεται ως εξής:
«16. Η δήλωση της παρ. 15 υποβάλλεται για τα φυσικά πρόσωπα μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την οριστική παύση των εργασιών τους ή από την ανακοίνωση διαγραφής τους από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), κατά περίπτωση, και για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη λύση τους ή από τη λήξη των εργασιών της εκκαθάρισης ή από την ανακοίνωση διαγραφής τους από το Γ.Ε.ΜΗ., κατά περίπτωση. Μετά την οίκοθεν μετάταξη του τετάρτου εδαφίου της παρ. 13, τυχόν δήλωση διακοπής εργασιών η οποία ανάγεται στην 1η Ιανουαρίου του οικείου έτους, υποβάλλεται εμπρόθεσμα μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την πραγματοποίηση της οίκοθεν μετάταξης, κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου. Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής επιχείρησης ως συνόλου, η δήλωση διακοπής εργασιών υποβάλλεται από τους κληρονόμους μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την ενεργό ανάμειξή τους στην κληρονομούμενη επιχείρηση και όχι πέραν των τριάντα (30) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης, που προβλέπεται στο άρθρο 1847 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄ 164). Αν κατόπιν ελέγχου αποδεικνύεται πραγματικός χρόνος παύσης των εργασιών των φυσικών και νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων προγενέστερος της διαγραφής τους από το Γ.Ε.ΜΗ., λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος αυτός για τη διακοπή των εργασιών τους.».
Άρθρο 298
Εξουσιοδοτική διάταξη για την οίκοθεν μετάταξη αγροτών στο φορολογικό μητρώο από το ειδικό καθεστώς Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στο κανονικό καθεστώς – Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 83 Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας
Στην παρ. 8 του άρθρου 83 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθεται περ. δα) και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Με απόφαση του Διοικητή:
α) ορίζονται ο τρόπος, ο χρόνος, η διαδικασία υποβολής της δήλωσης έναρξης και μεταβολής στο φορολογικό μητρώο,
β) δύναται να ορίζονται επιπλέον στοιχεία, τα οποία δηλώνονται από τον φορολογούμενο με την υποβολή της δήλωσης έναρξης, πέραν των αναφερόμενων στην παρ. 3 του άρθρου 11, γ) καθορίζονται ο τρόπος, ο χρόνος ενημέρωσης και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή των παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 11, περί δήλωσης έναρξης και μεταβολής στο φορολογικό μητρώο,
δ) ορίζονται το είδος, η διάρκεια, το ύψος και η διαδικασία κατάθεσης της εγγύησης, οι περιπτώσεις κατάπτωσης αυτής, το περιεχόμενο της απόφασης της Φορολογικής Διοίκησης, δα) καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία, τα δεδομένα που πρέπει να έχει η Φορολογική Διοίκηση στη διάθεσή της και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή του τέταρτου εδαφίου της παρ. 13 του άρθρου 11, περί οίκοθεν μετάταξης των αγροτών στο φορολογικό μητρώο, από το ειδικό καθεστώς αγροτών του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α.,
ε) δύναται να χορηγείται διαφορετική προθεσμία για την υποβολή των δηλώσεων του άρθρου 11 ή να παρατείνεται η προθεσμία υποβολής αυτών, σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή άλλων αντίστοιχων εξαιρετικών και δυσμενών συμβάντων που επηρεάζουν τους φορολογούμενους, και
στ) δύναται να ορίζεται κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 11.».
