Το καύσιμο που χρησιμοποιείται ευρέως στις οδικές μεταφορές και στη γεωργία έχει πλέον ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σε ορισμένες χώρες έχει περάσει ακόμη και το όριο των 2,50 ευρώ.
Η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης στην ΕΕ διαμορφώθηκε στα 2,24 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Πρόκειται για σημαντική μεταβολή σε σχέση με τα 1,59 ευρώ το λίτρο που ίσχυαν πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το Euronews.
Η εξέλιξη μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, καθώς το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, τα επαγγελματικά οχήματα και τα γεωργικά μηχανήματα.
Δώδεκα χώρες σε νέα ιστορικά υψηλά
Η άνοδος δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες αγορές. Δώδεκα κράτη-μέλη της ΕΕ κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά στις τιμές του ντίζελ, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ρουμανία και η Πολωνία.
Οι αυξήσεις επιβαρύνουν περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, καθώς η ακριβότερη μετακίνηση και μεταφορά εμπορευμάτων περνά σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομική αλυσίδα.
Ιδιαίτερα υψηλές τιμές καταγράφονται στη Δανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, όπου το πετρέλαιο κίνησης ξεπέρασε τα 2,50 ευρώ το λίτρο. Στη Γερμανία η μέση τιμή έφτασε τα 2,44 ευρώ.
Στο Βέλγιο, όπου καταγράφηκε νέο ρεκόρ, το ντίζελ κόστιζε κατά μέσο όρο 2,43 ευρώ το λίτρο, έναντι 2,39 ευρώ μία εβδομάδα νωρίτερα.
Στην Ιταλία, η τιμή αυξήθηκε κατά 7 λεπτά, στα 2,35 ευρώ το λίτρο. Στη Γαλλία, εξαιρουμένων των υπερπόντιων εδαφών και της Κορσικής, η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 2,37 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας οριακή υποχώρηση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 1 λεπτό το λίτρο μέσα σε μία εβδομάδα.
Από τα 1,59 στα 2,24 ευρώ το λίτρο
Η σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης. Ο σταθμισμένος μέσος όρος της ΕΕ, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την κατανάλωση καυσίμων κάθε χώρας το 2024, βρισκόταν στα 1,59 ευρώ το λίτρο τον Φεβρουάριο.
Έκτοτε, οι τιμές ακολούθησαν ανοδική πορεία, καθώς οι αγορές βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές διαταραχές στην προσφορά και αυξημένους κινδύνους για τη διακίνηση πετρελαίουκαι προϊόντων διύλισης.
Στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής περιλαμβάνονται και οι φόροι, οι οποίοι διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών και αντιστοιχούν κατά μέσο όρο περίπου στο 40% της τιμής στην αντλία. Δεν περιλαμβάνονται, ωστόσο, στοχευμένες επιδοτήσεις που εφαρμόζονται σε ορισμένες χώρες, όπως η ενίσχυση που αφορά οδηγούς οι οποίοι διανύουν μεγάλες αποστάσεις στη Γαλλία.
Οι πιέσεις από τον πόλεμο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες
Η άνοδος στις τιμές των καυσίμων συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Κεντρικό ρόλο έχει διαδραματίσει το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά ορυκτών καυσίμων από τον Περσικό Κόλπο.
Στις πιέσεις προστέθηκε ο αποκλεισμός των σαουδαραβικών εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι, ενώ σημαντικό παράγοντα αποτέλεσαν και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς, αυξημένου κόστους μεταφοράς και μεγαλύτερης αβεβαιότητας για τους traders και τις επιχειρήσεις που προμηθεύονται καύσιμα.
Ωστόσο, οι διαταραχές στην προσφορά δεν αποτελούν τον μοναδικό λόγο για τον οποίο οι τιμές του ντίζελ παραμένουν τόσο υψηλές.
Τα υψηλά περιθώρια διύλισης
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι τα περιθώρια διύλισης στην Ευρώπη.
Πρόκειται για τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος αγοράς του αργού πετρελαίου και στην τιμή χονδρικής των προϊόντων που παράγονται από αυτό, όπως το ντίζελ.
Τα περιθώρια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας το κόστος που μεταφέρεται τελικά στην αντλία.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το πετρέλαιο κίνησης, καθώς οι συγκεκριμένες τιμές επηρεάζονται όχι μόνο από την πορεία του αργού, αλλά και από τη διαθεσιμότητα των προϊόντων διύλισης και την κατάσταση των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων.
Οι εκτιμήσεις που υπήρχαν τον Σεπτέμβριο προέβλεπαν ότι τα περιθώρια κέρδους στο ντίζελ θα μπορούσαν να κορυφωθούν τον Οκτώβριο, με βάση τις τότε τιμές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.
Μεγαλύτερο κόστος για μεταφορές και αγρότες
Η άνοδος του ντίζελ έχει ευρύτερες επιπτώσεις, καθώς το συγκεκριμένο καύσιμο αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους για ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Οι μεταφορικές επιχειρήσεις, οι εταιρείες logistics και οι επαγγελματίες οδηγοί αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος λειτουργίας, ενώ αντίστοιχη πίεση δέχεται και ο αγροτικός τομέας.
Το αυξημένο κόστος μεταφοράς μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές των προϊόντων, δημιουργώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό ενεργειακό κόστος.
Για τα νοικοκυριά, την ίδια στιγμή, η αύξηση του ντίζελ περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, ειδικά για όσους χρησιμοποιούν πετρελαιοκίνητα οχήματα ή χρειάζονται συχνές μετακινήσεις.
Η εικόνα στις ευρωπαϊκές αγορές καυσίμων δείχνει ότι η ενεργειακή κρίση εξακολουθεί να μεταφέρεται στην πραγματική οικονομία, ακόμη και όταν οι διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές του αργού δεν εξηγούν από μόνες τους το σύνολο της ανόδου.
Με τις τιμές του ντίζελ να βρίσκονται πλέον σε ιστορικά επίπεδα και τις πιέσεις στην προσφορά να παραμένουν, το κόστος των καυσίμων εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ η πορεία των περιθωρίων διύλισης και η εξέλιξη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή θα παραμείνουν καθοριστικές για τις τιμές στην αντλία.
Πηγή: newmoney.gr
