Η επιβολή νέων αμερικανικών κυρώσεων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ανοίγει ένα ακόμη μέτωπο ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τους Ευρωπαίους συμμάχους της. Με τις ΗΠΑ να απειλούν με οικονομικό στραγγαλισμό το Δικαστήριο και την Ευρώπη να εξετάζει ακόμη και την ενεργοποίηση του λεγόμενου «κανονισμού αποκλεισμού», η αντιπαράθεση θέτει σε δοκιμασία για άλλη μια φορά τις διατλαντικές σχέσεις.
Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε νέες κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), κλιμακώνοντας την προσπάθειά της να αποδυναμώσει τον θεσμό, με αφορμή τις έρευνές του για ενδεχόμενα εγκλήματα που αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμάχους τους, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ.
Ο συμβολισμός της κίνησης ήταν ιδιαίτερα έντονος, καθώς οι κυρώσεις ανακοινώθηκαν λίγες μόλις ώρες αφότου η πρώην δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, Νάβι Πιλάι, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό επιθυμεί να λάβει ο ίδιος το βραβείο, αναδημοσίευσε στην πλατφόρμα Truth Social ανάρτηση που ανέφερε ότι η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ «αυτοεξευτελίστηκε ανεπανόρθωτα» με την απόφασή της.
Οι κυρώσεις θα μπορούσαν να επιφέρουν καίριο πλήγμα στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, αποκλείοντάς το από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και απαγορεύοντάς του να πραγματοποιεί συναλλαγές σε δολάρια. Οι δυτικές τράπεζες συχνά αρνούνται να συναλλάσσονται με οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις, καθώς είναι δύσκολο να διαχωρίσουν τις συναλλαγές τους σε δολάρια από εκείνες που πραγματοποιούνται σε άλλα νομίσματα.
«Είτε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο θα σταματήσει να μας απειλεί είτε εμείς θα βάλουμε τέλος στο Δικαστήριο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του την Παρασκευή.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι το Δικαστήριο απειλεί την αμερικανική κυριαρχία, καθώς επιδιώκει να ασκεί διώξεις σε βάρος Αμερικανών πολιτών, παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν προσχωρήσει ποτέ σε αυτό.
Οι κυρώσεις προβλέπουν μεταβατική περίοδο έξι μηνών, η οποία, σύμφωνα με αξιωματούχους, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την επίτευξη συμφωνίας που θα απαντά στις ανησυχίες της Ουάσινγκτον.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν εγγυήσεις ότι το Δικαστήριο δεν θα στραφεί εναντίον πολιτών των ΗΠΑ. Επίσης, έχουν επικρίνει τη θέση του ΔΠΔ ότι έχει δικαιοδοσία να διώκει πολίτες κρατών που δεν είναι μέλη του, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και η Ρωσία.
Σφοδρές αντιδράσεις
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο καταδίκασε την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την επίθεση κατά του κράτους δικαίου και των θεμελίων της διεθνούς έννομης τάξης, αρχές τις οποίες ο Ρούμπιο φαινόταν να υπερασπίζεται μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, σε ομιλία του μπροστά στην Ακρόπολη της Αθήνας, όπως σχολιάζει το Associated Press.
«Πρόκειται για μια προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής του Δικαστηρίου από την εκπλήρωση της αποστολής για την οποία ιδρύθηκε», ανέφερε το ΔΠΔ σε ανακοίνωσή του. «Είναι μια επίθεση κατά του κράτους δικαίου και των ίδιων των θεμελίων της διεθνούς έννομης τάξης, που πλήττει τη θεμελιώδη αρχή ότι κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω του νόμου».
Η πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, Τομόκο Ακάνε, η οποία κατάγεται από την Ιαπωνία, σύμμαχο των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το Δικαστήριο θα «συνεχίσει να εκπληρώνει πλήρως την αποστολή του, με ανεξαρτησία και αμεροληψία, ενεργώντας αποκλειστικά βάσει του νόμου και των αποδεικτικών στοιχείων, προς όφελος των αναρίθμητων θυμάτων σοβαρών εγκλημάτων».
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση στα υπόλοιπα κράτη-μέλη του ΔΠΔ να στηρίξουν το έργο του.
«Δεν πρόκειται απλώς για την υπεράσπιση ενός θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που θεμελιώνεται στο κράτος δικαίου», τόνισε.
Τις κυρώσεις καταδίκασαν επίσης οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Αυτή η υπαρξιακή επίθεση δεν πρέπει να πετύχει», δήλωσε η Έρικα Γκεβάρα Ρόσας, ανώτερο στέλεχος της Διεθνούς Αμνηστίας. «Τα κράτη πρέπει να αναλάβουν συγκεκριμένη δράση για να αντισταθούν στην επιβολή αυτών των μέτρων και να προστατεύσουν ενεργά το Δικαστήριο».
Η «πυρηνική επιλογή» της Ευρώπης
Η Ολλανδία, όπου εδρεύει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, προετοιμαζόταν εδώ και εβδομάδες για τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ.
Μία από τις επιλογές που εξετάζονται για τον περιορισμό των επιπτώσεων των αμερικανικών κυρώσεων είναι η ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού «κανονισμού αποκλεισμού» (blocking statute). Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να προστατεύσει το προσωπικό του Δικαστηρίου στην Ευρώπη, απαγορεύοντας στις ευρωπαϊκές εταιρείες να συμμορφωθούν με τις αμερικανικές κυρώσεις.
Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών, Τομ Μπέρεντσεν, έχει χαρακτηρίσει την ενεργοποίηση του κανονισμού «πυρηνική επιλογή» απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η Ολλανδία βρίσκεται ήδη σε διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε ο μηχανισμός να μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα, εφόσον χρειαστεί.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, ο Καναδάς, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στις αμερικανικές κυρώσεις.
«Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να στηρίξουμε το ζωτικής σημασίας έργο του Δικαστηρίου, να υπερασπιστούμε τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες και να προωθήσουμε τη λογοδοσία», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
«Εάν τεθούν σε εφαρμογή, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους. Οι εργαζόμενοί του αγωνίζονται καθημερινά για να οδηγήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης όσους κατηγορούνται για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα και να στηρίξουν τα θύματά τους».
Ο Ρούμπιο κάλεσε τους συμμάχους των ΗΠΑ να συνταχθούν με τις αμερικανικές ενέργειες.
«Εάν δεν το πράξουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν την εκστρατεία τους για την αποδόμηση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, κομμάτι κομμάτι, έως ότου πάψει να αποτελεί απειλή για τους Αμερικανούς», δήλωσε.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
