Καθώς η κλιματική αλλαγή σπάει το ένα ρεκόρ θερμοκρασίας μετά το άλλο, η Αρκτική θερμαίνεται με πρωτοφανείς ρυθμούς, φέρνοντας την ανθρωπογενή δραστηριότητα και την ανθρωπότητα αντιμέτωπη με έναν εφιάλτη που θεωρούνταν θαμμένος. Το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους της Σιβηρίας δεν αποτελεί απλώς μια γεωλογική μεταβολή, αλλά την ενεργοποίηση μιας ωρολογιακής βόμβας για τη δημόσια υγεία.
Στα βάθη των πάγων, αρχαία παθογόνα και ξεχασμένες πανδημίες χιλιάδων ετών «ξυπνούν» από τον λήθαργο, απειλώντας ένα σύγχρονο ανοσοποιητικό σύστημα που δεν έχει κανένα απολύτως εφόδιο να τα αντιμετωπίσει, όπως σημειώνει το Bloombeg. Μετά την πανδημία της Covid-19, η κοινή γνώμη παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη απέναντι σε νέα ξεσπάσματα ασθενειών. Επομένως, είναι απόλυτα κατανοητό γιατί ο θάνατος μιας τεχνικού εργαστηρίου σε ερευνητικό ινστιτούτο στη Σιβηρία έχει σημάνει συναγερμό. Ωστόσο, παρά τα πολλά αναπάντητα ερωτήματα γύρω από τη συγκεκριμένη υπόθεση, στη Ρωσία ελλοχεύει μια άλλη απειλή για τη δημόσια υγεία που απαιτεί πολύ μεγαλύτερη προσοχή και εγρήγορση.
Οι λεπτομέρειες γύρω από την ύποπτη μόλυνση παραμένουν συγκεχυμένες. Σύμφωνα με υπαινιγμούς τοπικών μέσων ενημέρωσης, η 28χρονη Ντάρια Σιπίλοβα ενδέχεται να προσβλήθηκε από πνευμονική πανώλη μετά από εργαστηριακό ατύχημα, αν και οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν διασταυρωθεί επίσημα. Από την πλευρά τους, οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν ότι περίπου 200 άτομα που ήρθαν σε επαφή μαζί της έχουν ήδη τεθεί σε καραντίνα. Η πνευμονική πανώλη αποτελεί μια εξαιρετικά σοβαρή λοίμωξη που προκαλείται όταν το βακτήριο Yersinia pestis προσβάλλει τους πνεύμονες και, χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, είναι σχεδόν πάντα θανατηφόρα.
Γιγάντιος καταψύκτης για πανδημίες
Επισήμως, ο θάνατος της Σιπίλοβα αποδόθηκε σε πνευμονία «άγνωστης» προέλευσης, με τις ρωσικές αρχές να διαβεβαιώνουν ότι δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα πανώλης στην περιοχή. Αλλά η έλλειψη διαφάνειας στην αντίδραση της χώρας προκαλεί έντονη ανησυχία, κυρίως επειδή μια πιθανή έξαρση δεν είναι η μοναδική απειλή για τη δημόσια υγεία στη Σιβηρία.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος κρύβεται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος της περιοχής, το οποίο λειτουργεί σαν ένας γιγάντιος καταψύκτης που διατηρεί ανέπαφα τα υπολείμματα παλαιότερων πανδημιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο έδαφος αυτό ανιχνεύθηκε DNA του ιού της ευλογιάς σε μια μούμια 300 ετών, καθώς και RNA του ιού της ισπανικής γρίπης στους πνεύμονες ενός σώματος θαμμένου από το 1918.
Αρχαίοι ιοί και βακτήρια που εξαφάνισαν Νεάντερταλ και μαμούθ;
Οι επιστήμονες έχουν πλέον καταφέρει να αναβιώσουν παθογόνα που παρέμεναν αδρανή στον πάγο για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Ορισμένα από αυτά είναι συναρπαστικά αλλά ακίνδυνα, όπως οι γιγάντιοι ιοί που προσβάλλουν αποκλειστικά μονοκύτταρες αμοιβάδες. Άλλα, όμως, είναι στενοί συγγενείς κοινών ανθρώπινων παθογόνων, όπως ο σταφυλόκοκκος και το καμπυλοβακτήριο (η κύρια αιτία γαστρεντερίτιδας παγκοσμίως).
Αν και η σύγχρονη ιατρική διαθέτει φάρμακα εναντίον αυτών των απειλών, στα βακτήρια του παγωμένου εδάφους εντοπίζεται μια ανησυχητικά υψηλή συχνότητα εμφάνισης γονιδίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά. Ακόμη πιο τρομακτική, ωστόσο, είναι η πιθανότητα να αναδυθούν στην επιφάνεια αρχαίοι ιοί και βακτήρια που συνέβαλαν στην εξαφάνιση των Νεάντερταλ ή των μαμούθ – παθογόνα εντελώς άγνωστα και ξένα για το ανοσοποιητικό σύστημα του σύγχρονου ανθρώπου.
Πώς πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητες για μια πανδημία
Φυσικά, τίποτα από αυτά δεν θα αποτελούσε πρόβλημα αν το κλίμα παρέμενε σταθερό. Ωστόσο, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή θερμαίνει την Αρκτική έως και τέσσερις φορές ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη. Το παγωμένο έδαφος λιώνει ραγδαία, αυξάνοντας τον κίνδυνο να ανοίξει ένα «κουτί της Πανδώρας» αρχαίων παθογόνων. Η απειλή αυτή εντείνεται από την αυξανόμενη εκβιομηχάνιση της περιοχής και την εισροή εποχικών εργατών, γεγονός που πολλαπλασιάζει τις πιθανότητες εξάπλωσης μιας ενδεχόμενης επιδημίας σε πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη.
Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται το σενάριο της αναβίωσης ενός τέτοιου παθογόνου, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η απόψυξη του εδάφους της Σιβηρίας μετά από ένα θερμό και ξηρό καλοκαίρι οδήγησε το 2016 σε ξέσπασμα της νόσου του άνθρακα, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένα 12χρονο αγόρι και να πεθάνουν περισσότεροι από 2.300 τάρανδοι.
Το 2023, επιστήμονες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία δημοσίευσαν μια μελέτη προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία από την τήξη του παγωμένου εδάφους είναι απολύτως υπαρκτοί και απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Εντούτοις, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εδαφών παγκοσμίως βρίσκεται στη Ρωσία, η εισβολή στην Ουκρανία έχει περιπλέξει δραματικά τις διεθνείς ερευνητικές συνεργασίες και την ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων.
Και όπως ακριβώς αποδεικνύει η συγκάλυψη των στοιχείων γύρω από τον πρόσφατο ύποπτο θάνατο, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν η Μόσχα θα επέλεγε να είναι ειλικρινής και διαφανής σχετικά με οποιαδήποτε νέα απειλή αναδυθεί από τα βάθη των πάγων της.
naftemporiki.gr
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
