Οδεύοντας προς την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση του Νοεμβρίου, ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επιχειρεί να μετατρέψει την μεγαλύτερη κοινωνική κρίση της Ισπανίας σε βασικό προεκλογικό του όπλο.
Η αιφνιδιαστική απόφαση του Σάντσεθ για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, ήρθε μετά από την κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησης σε δύο κρίσιμα νομοσχέδια για τη στέγαση που προωθήθηκαν μετά την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν, που οδήγησε σε μεγάλες διαδηλώσεις για το στεγαστικό.
Για τον Σάντσεθ, η αυξανόμενη οργή για τη χρόνια έλλειψη προσιτής κατοικίας αποτελεί μια ευκαιρία να επαναφέρει στο προσκήνιο την κοινωνική ατζέντα και, ταυτόχρονα, να απομακρύνει τη δημόσια συζήτηση από τα σκάνδαλα διαφθοράς και τις πολιτικές κρίσεις που έχουν επιβαρύνει την κυβέρνησή του.
Τα νούμερα, ωστόσο, μαρτυρούν μία δεξιά στροφή του ισπανικού λαού. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως από κοινού το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν μία ισχυρή πλειοψηφία στο Κογκρέσο, ξεπερνώντας ενδεχομένως τις 200 έδρες (σε σύνολο 300).
Το πλήγμα από τη Θέουτα
Έπειτα από οκτώ χρόνια στην εξουσία, η μεταναστευτική κρίση του Ιουλίου στη Θέουτα αποτέλεσε ένα ακόμη σοβαρό πλήγμα για τον ήδη αποδυναμωμένο πολιτικά Σάντσεθ.
Περίπου 80.000 μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα, προκαλώντας μια πρωτοφανή πολιτική και ανθρωπιστική κρίση, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 141 άνθρωποι.
REUTERS/Pedro Nunes
Οι χειρισμοί του Σάντσεθ και η σταθερή υποστήριξή του προς το Μαρόκο προκάλεσαν επικρίσεις από διαφορετικές πλευρές του πολιτικού φάσματος. «Η Θέουτα ήταν καταστροφική για την κυβέρνηση», εκτιμά ο Πάμπλο Αγιέντε, αναλυτής της εταιρείας δημοσκοπήσεων SW Demoscopia.
Χιλιάδες μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον θύλακα, ενώ παραμένουν τα ερωτήματα για το κατά πόσο η Μαδρίτη θα μπορούσε να αποτρέψει μια νέα μαζική εισροή.
Τα κορυφαία ζητήματα της ατζέντας – Η ευκαιρία του Σάντσεθ
Η μεταβολή των προτεραιοτήτων της ισπανικής κοινωνίας είναι εντυπωσιακή. Το 2023, τα οικονομικά προβλήματα αποτελούσαν τη βασικότερη ανησυχία για το 36,6% των Ισπανών και η ανεργία για το 30,9%.
Το 2026, όμως, η στέγαση βρίσκεται στην πρώτη θέση, με 37,5%.
Ακολουθούν:
- τα οικονομικά προβλήματα με 21,6%
- η μετανάστευση με 19,7%
- η κυβέρνηση και συγκεκριμένοι πολιτικοί με 18,8%
- τα γενικότερα πολιτικά προβλήματα με 13,9%
Αυτή ακριβώς η μετατόπιση προσφέρει στον Σάντσεθ μια ευκαιρία να επανασυνδεθεί με απογοητευμένους ψηφοφόρους της Αριστεράς.
«Το PSOE έχει επιτέλους πάρει τον έλεγχο του αφηγήματος», εκτιμά ο Αγιέντε, υποστηρίζοντας ότι μια εκστρατεία επικεντρωμένη στη στέγαση και στα κοινωνικά δικαιώματα θα μπορούσε να βοηθήσει τους Σοσιαλιστές να ανακάμψουν.
Τέσσερεις συνεχόμενες ήττες – Έχασε έδαφος στα προπύργια
Παρά το πιθανό αυτό άνοιγμα, η συνολική εικόνα για το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) παραμένει δύσκολη. Έχει υποστεί τέσσερις συνεχόμενες ήττες σε περιφερειακές εκλογές, μεταξύ των οποίων ιστορικές απώλειες σε παραδοσιακά προπύργια, όπως η Ανδαλουσία και η Εξτρεμαδούρα.
Το PP ελέγχει πλέον 11 από τις 17 περιφέρειες της Ισπανίας, επιβεβαιώνοντας την ενίσχυση της κεντροδεξιάς σε τοπικό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, οι εθνικές δημοσκοπήσεις καταγράφουν σαφές προβάδισμα του PP. Σύμφωνα με το τελευταίο βαρόμετρο της 40dB, το Λαϊκό Κόμμα κινείται περίπου στο 31,9% και το PSOE στο 28,1%, ενώ το Vox φτάνει στο 18,9%. Το Sumar περιορίζεται στο 5,3% και το Podemos στο 2,3%.
Στο στρατόπεδο των Σοσιαλιστών, πάντως, επικρατεί μεγαλύτερη αισιοδοξία. Εσωτερικές μετρήσεις του PSOE φέρεται να δείχνουν ότι είναι δυνατή μια ανατροπή, ακόμη και ένα οριακό προβάδισμα έναντι του PP σε ποσοστό ψήφων.
Ο Σάντσεθ, άλλωστε, έχει ανατρέψει δυσμενείς εκλογικούς συσχετισμούς και στο παρελθόν. Το 2023, το PP είχε αναδειχθεί πρώτο κόμμα με 137 έδρες, αλλά ο Σοσιαλιστής ηγέτης κατάφερε να παραμείνει στην εξουσία σχηματίζοντας κυβέρνηση με το Sumar και εξασφαλίζοντας τη στήριξη καταλανικών και βασκικών εθνικιστικών κομμάτων.
Έλλειμμα 755.000 κατοικιών
Η στεγαστική κρίση αποτελεί ίσως το ισχυρότερο πεδίο πάνω στο οποίο μπορεί να οικοδομήσει αυτή τη στρατηγική. Οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ η προσφορά δεν έχει ακολουθήσει την αύξηση της ζήτησης.
Μέχρι το 2026, σύμφωνα με εκτίμηση της Τράπεζας της Ισπανίας, το σωρευτικό έλλειμμα κατοικιών έχει φτάσει τις 755.000, την ώρα που ο πληθυσμός της χώρας έχει αυξηθεί στα 50 εκατομμύρια.
REUTERS/Violeta Santos Moura
Το πρόβλημα προσφέρει στον Σάντσεθ τη δυνατότητα να παρουσιάσει τις εκλογές ως σύγκρουση ανάμεσα σε δύο διαφορετικά κοινωνικά μοντέλα.
«Χρειαζόμαστε μια προοδευτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να παρέμβουμε στην αγορά κατοικίας. Για να συνεχίσουμε να προχωράμε», δήλωσε την Παρασκευή. «Η επιλογή είναι αυτή: είτε δικαιώματα είτε περικοπές».
Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο κατά πόσο το PSOE μπορεί να απορροφήσει ψηφοφόρους από το Sumar, τον μικρότερο κυβερνητικό εταίρο του, ο οποίος έχει αποδυναμωθεί από εσωτερικές διαιρέσεις και προβλήματα ηγεσίας. Ο Αγιέντε θεωρεί ότι οι ψηφοφόροι του Sumar είναι έντονα ιδεολογικοποιημένοι και δύσκολα θα μετακινηθούν μαζικά προς τους Σοσιαλιστές, εκτιμώντας ότι μια νέα συνεργασία PSOE-Sumar αποτελεί πιθανότερο σενάριο.
Στην άλλη πλευρά, το PP και το Vox προσβλέπουν σε μια εκλογική πλειοψηφία που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον πολιτικό χάρτη της Ισπανίας.
Με αρκετές εβδομάδες να απομένουν μέχρι τις κάλπες, η έκβαση παραμένει ανοιχτή. Για τον Σάντσεθ, το στοίχημα είναι εάν η στεγαστική κρίση και η κοινωνική ατζέντα μπορούν να συσπειρώσουν εκ νέου την Αριστερά και να ανατρέψουν μια εκλογική αριθμητική που, προς το παρόν, ευνοεί καθαρά τη Δεξιά.
Με πληροφορίες από Repporteur
Διαβάστε επίσης:
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
