Το βλήμα περνά με εκκωφαντικό ήχο και εκρήγνυται. Ο άνδρας που περιγράφει τη σκηνή στον Economist επιζεί.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, 21 άμαχοι σκοτώνονται στον βομβαρδισμό της Μαϊτσέου, στο νότιο Τιγκράι, από τον ομοσπονδιακό στρατό της Αιθιοπίας στις 29 Σεπτεμβρίου. Λίγο αργότερα, οι δυνάμεις των ανταρτών αποχωρούν. Σε ορισμένες περιοχές, τη θέση των μαχών παίρνουν οι λεηλασίες και η ανασφάλεια.
Είναι μία εικόνα από έναν πόλεμο που αναζωπυρώθηκε στη βόρεια Αιθιοπία και απειλεί πλέον να ξεπεράσει τα σύνορά της. Όπως προειδοποιεί ο Economist, η ταχεία προέλαση του κυβερνητικού στρατού μπορεί να ανοίγει τον δρόμο για μια πολύ πιο επικίνδυνη σύγκρουση: μια απευθείας αναμέτρηση της Αιθιοπίας με την Ερυθραία, με συνέπειες για ολόκληρο το Κέρας της Αφρικής.
Οι δύο χώρες φαίνονται πιο κοντά σε διακρατικό πόλεμο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την αιματηρή σύγκρουση του 1998–2000, που κόστισε δεκάδες χιλιάδες ζωές.
Η προέλαση που μεγαλώνει τον κίνδυνο
Όταν ξέσπασαν οι νέες μάχες στις 23 Σεπτεμβρίου, το Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο του Τιγκράι (TPLF) και συμμαχικές ανταρτικές οργανώσεις πήραν αρχικά την πρωτοβουλία. Με διακηρυγμένο στόχο την ανατροπή του πρωθυπουργού Άμπι Άχμεντ, εισέβαλαν στις γειτονικές περιφέρειες Αμχάρα και Αφάρ.
Η εικόνα, όμως, αντιστράφηκε γρήγορα. Ο αιθιοπικός στρατός και οι πολιτοφυλακές που τον υποστηρίζουν ανέκτησαν τα εδάφη και προχώρησαν στο νότιο Τιγκράι. Στις 4 Οκτωβρίου, οι ομοσπονδιακές δυνάμεις κατέλαβαν τη Μεκέλε, την περιφερειακή πρωτεύουσα και επί δεκαετίες έδρα της εξουσίας του TPLF.
Η υποχώρηση των ανταρτών έφερε τις κυβερνητικές δυνάμεις πιο κοντά στα στρατεύματα της Ερυθραίας, τα οποία έχουν προωθηθεί μέσα στο Τιγκράι, τουλάχιστον έως τις πόλεις Αντιγκράτ και Ιντάγκα Χάμους.
Η Αιθιοπία κατηγορεί την Ερυθραία ότι υποστηρίζει τους αντάρτες και ότι στρατιώτες της συμμετείχαν στις πρόσφατες μάχες στην Αφάρ. Στις 7 Οκτωβρίου απαίτησε την άμεση αποχώρησή τους από το έδαφός της, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες που παραθέτει ο Economist, πραγματοποίησε πλήγματα με drones εναντίον τους κοντά στην Ιντάγκα Χάμους.
Οι εχθροί έγιναν σύμμαχοι
Η σημερινή διάταξη των στρατοπέδων θα έμοιαζε αδιανόητη πριν από λίγα χρόνια. Στον προηγούμενο πόλεμο του Τιγκράι, από το 2020 έως το 2022, η Ερυθραία και οι πολιτοφυλακές Φάνο της Αμχάρα πολεμούσαν στο πλευρό της κυβέρνησης Άμπι εναντίον του TPLF. Εκείνη η σύγκρουση εκτιμάται ότι κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές.
Τώρα, οι πρώην σύμμαχοι του πρωθυπουργού έχουν στραφεί εναντίον του. Οι Φάνο τον κατηγορούν ότι ευνοεί τη δική του εθνοτική ομάδα, τους Ορόμο. Ο ηγέτης της Ερυθραίας, Ισάιας Αφεουέρκι, φοβάται ότι οι επανειλημμένες διεκδικήσεις του Άμπι για πρόσβαση στα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας υποκρύπτουν εδαφικές βλέψεις. Ο Αιθίοπας πρωθυπουργός επιμένει ότι επιδιώκει ειρηνική λύση.
Στις 20 Σεπτεμβρίου, το TPLF, οι Φάνο και πέντε ακόμη οργανώσεις, μεταξύ τους ο Απελευθερωτικός Στρατός των Ορόμο, ανακοίνωσαν συμμαχία με στόχο την ανατροπή του.
Η Ερυθραία αρνείται ότι συμμετέχει σε αυτό το σχέδιο. Ωστόσο, πηγή που συνέβαλε στη συγκρότηση της συμμαχίας δήλωσε στον Economist ότι προβλέπεται η ένταξή της.
Η διπλωματική ρήξη έχει ήδη επέλθει. Την 1η Οκτωβρίου, η Αιθιοπία έκλεισε την πρεσβεία της στην Ερυθραία και απέλασε δέκα Ερυθραίους διπλωμάτες και έναν Αιγύπτιο. Η Ερυθραία διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις, ενώ το Κάιρο αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στις εσωτερικές εξελίξεις της Αιθιοπίας.
ReutersΗ Αίγυπτος και η εξίσωση του Νείλου
Ο Αφεουέρκι έχει ενισχύσει τους δεσμούς του με την Αίγυπτο, η οποία βρίσκεται σε αντιπαράθεση με την Αιθιοπία για το μεγάλο φράγμα στον Νείλο.
Στις 4 Οκτωβρίου, ο Αιγύπτιος πρόεδρος φιλοξένησε στο Αλαμέιν τον ηγέτη της Ερυθραίας, μαζί με τους ηγέτες του Σουδάν και της Σομαλίας. Σύμφωνα με αιγυπτιακές πηγές που μίλησαν στο Reuters, συμφώνησαν να συντονίσουν τις στρατιωτικές τους ενέργειες και τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών εάν η σύγκρουση επεκτεινόταν στα σύνορα της Αιθιοπίας.
Έτσι, οι μάχες στο Τιγκράι διασταυρώνονται με ευρύτερες περιφερειακές αντιπαραθέσεις, στις οποίες εμπλέκονται η πρόσβαση στη θάλασσα, ο έλεγχος των υδάτων και η στήριξη αντίπαλων ένοπλων δυνάμεων.
Η πτώση της Μεκέλε δεν τελειώνει τον πόλεμο
Η απώλεια της περιφερειακής πρωτεύουσας δεν σημαίνει απαραίτητα και συντριβή του TPLF. Οι ηγέτες του εκτιμάται ότι έχουν υποχωρήσει προς τα βόρεια, κοντά στα σύνορα με την Ερυθραία.
Υπάρχει προηγούμενο: όταν ο ομοσπονδιακός στρατός τους εκδίωξε από τη Μεκέλε τον Νοέμβριο του 2020, οι αντάρτες ανασυντάχθηκαν στην ύπαιθρο και έξι μήνες αργότερα ανάγκασαν τις κυβερνητικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν το Τιγκράι.
Σήμερα, πάντως, το TPLF είναι αποδυναμωμένο. Πολλοί κάτοικοι του Τιγκράι απορρίπτουν τη νέα συμμαχία με την Ερυθραία, τα στρατεύματα της οποίας είχαν διαπράξει ορισμένες από τις χειρότερες ωμότητες του προηγούμενου πολέμου. Έμπειροι αξιωματικοί έχουν επίσης αποστασιοποιηθεί από την οργάνωση και έχουν συνταχθεί με τον Άμπι.
Παρά τις απώλειες, το TPLF υποστηρίζει ότι επέλεξε την υποχώρηση για να αποφύγει μια μετωπική αναμέτρηση. Εάν αυτό ισχύει, σημαντικό μέρος των δυνάμεών του μπορεί να παραμένει διαθέσιμο για ανταρτοπόλεμο. Οι σύμμαχοί του στην Αμχάρα εξακολουθούν να μάχονται.
Παράλληλα, διαδοχικές εκρήξεις σε αιθιοπικά αεροδρόμια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με πιο πρόσφατη εκείνη στο αρχηγείο του στρατού στην Αντίς Αμπέμπα, υποδηλώνουν, κατά τον Economist, πιθανή προσπάθεια επέκτασης του πολέμου πέρα από το Τιγκράι με drones μεγάλης εμβέλειας.
Μια περιοχή με αλληλένδετους πολέμους
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μακριά θα φτάσει η Ερυθραία για να στηρίξει το TPLF, τους ηγέτες του οποίου ο Αφεουέρκι αντιμετώπιζε επί δεκαετίες ως εχθρούς.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι επιδιώκει κυρίως μια ζώνη ασφαλείας ανάμεσα στα στρατεύματά του και στον αιθιοπικό στρατό. Στέλνοντας όμως δυνάμεις νοτιότερα, καθώς οι Αιθίοπες καταδιώκουν τους αντάρτες προς τα σύνορα, ενδέχεται να προσφέρει στον Άμπι πρόσχημα για εισβολή.
Οι ΗΠΑ κάλεσαν στις 4 Οκτωβρίου τις δύο χώρες να σεβαστούν η μία την εδαφική ακεραιότητα της άλλης. Δυτικοί διπλωμάτες έχουν επίσης προειδοποιήσει τον Αιθίοπα πρωθυπουργό να μην επιχειρήσει να καταλάβει διά της βίας την ακτή της Ερυθραίας.
Η περιφερειακή εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω από τον εμφύλιο στο Σουδάν. Η Ερυθραία και η Αίγυπτος στηρίζουν τον σουδανικό στρατό. Οι αντίπαλοί του, που υποστηρίζονται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σύμμαχο της Αιθιοπίας, έχουν αρχίσει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να χρησιμοποιούν αιθιοπικό έδαφος για επιθέσεις εναντίον του.
Στο Κέρας της Αφρικής, ένας πόλεμος δι’ αντιπροσώπων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η σύγκρουση στο Τιγκράι απειλεί να προσθέσει έναν ακόμη. Αυτή τη φορά με τους στρατούς δύο γειτονικών κρατών να πλησιάζουν επικίνδυνα σε απευθείας αναμέτρηση.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
