Οι αλλαγές στο στυλ του παγκόσμιου αμπελώνα δεν αφήνουν αδιάφορο τον αμπελοοινικό τομέα της Πελοποννήσου, ο οποίος όχι μόνο δεν μένει πίσω στις διεθνείς εξελίξεις, αλλά παρακολουθεί, συμβαδίζει και κυρίως προσαρμόζεται σε αυτές, χωρίς, όμως, να χάνει την ψυχική του σύνδεση με την μακραίωνη οινική του παράδοση.
Σε αυτό τον προοδευτικό μετασχηματισμό που συντελείται, αθόρυβα, πλην όμως συστηματικά στον Πελοποννησιακό αμπελώνα, τα τελευταία χρόνια, αιχμή αποτελεί η «στροφή» σε γηγενείς ποικιλίες και η ανάδειξη της μοναδικότητας του ευρύτατου ποικιλιακού πλούτου που διαθέτει, σε συγκριτικό εμπορικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Έτσι, δίπλα στις εμβληματικές ποικιλίες μοσχοφίλερο και αγιωργίτικο, οι οποίες έχουν πάψει να εκφράζονται μονοδιάστατα, επανασυστήνεται η μαυροδάφνη και αναδεικνύονται και νέα σπάνια «διαμάντια», όπως η κυδωνίτσα, διαμορφώνοντας μια λίστα οινικών επιλογών που μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς γευστικούς κάλυκες.
«Αυτή τη στιγμή η Πελοπόννησος έχει στρέψει τα φώτα της και όλες τις προσπάθειές της στις γηγενείς ποικιλίες. Πάνω από 90% του αμπελώνα της είναι φυτεμένος με ελληνικές ποικιλίες και πολλές από αυτές, πάνω από 30 διαφορετικές, είναι σπάνιες. Μοσχοφίλερο και μαυροδάφνη για παράδειγμα, δεν υπάρχει πουθενά αλλού. Και αυτό είναι το δυνατό μας σημείο, όχι το Cabernet και το Merlot», είπε στην Agrenda η Μαριάννα Μακρύγιαννη, εκτελεστική διευθύντρια της ΕΝΟΑΠ.
Συζητήσαμε μαζί της στο περιθώριο της εκδήλωσης «Peloponnese Wine Festival–Thessaloniki Edition 2026», που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου σε κεντρικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, για δεύτερη συνεχή χρονιά, έπειτα από ένα διάλειμμα 9 ετών ανάλογων παρουσιών.
«Θέλουμε να μάθουν οι επαγγελματίες του κλάδου για την άνοδο που έχει καταγράψει ο Πελοποννησιακός αμπελώνας τα τελευταία χρόνια και να γνωρίσουν, μαζί με τους καταναλωτές της Θεσσαλονίκης και τη μοναδικότητά του», ανέφερε η κ. Μακρύγιαννη, συμπληρώνοντας πως ανάλογη προσέγγιση υπάρχει και στην προώθηση του αμπελώνα και των κρασιών του, στις αγορές του εξωτερικού.
Εστιάζοντας στο νέο «πρόσωπο» του Πελοποννησιακού αμπελώνα, η εκτελεστική διευθύντρια της ΕΝΟΑΠ φέρνει ως ενδεικτικό παράδειγμα του μετασχηματισμού που έχει συντελεστεί, το πώς αντιμετωπίζονται πλέον εμβληματικές ποικιλίες, αλλά όχι μόνο. «Το μοσχοφίλερο δεν είναι όπως το γνωρίζαμε πριν 15 χρόνια, έχει αλλάξει. Είναι μία ποικιλία που δίνει πολύ σοβαρά κρασιά, που μπορεί να παλαιώσει, που έχει διαφορετικές εκφράσεις. Έτσι, ενώ παλιότερα το γνωρίζαμε μόνο σαν λευκό κρασί, τώρα υπάρχει και σε λευκό, ροζ και αφρώδες. Μπορούμε, δηλαδή να πούμε, πλέον, πως αποτελεί μία πολυδυναμική ποικιλία. Αντίστοιχα έχει αλλάξει και το αγιωργίτικο, όπως επίσης βλέπουμε και διαφορές ανάμεσα στα terroir και στα υψόμετρα, με οινοποιήσεις από τα 50 έως και 1.100 μέτρα, αλλά και μία στροφή στην κομψότητα, σε νέα κρασιά στα οποία δεν είναι πολύ έντονο το βαρέλι και σε κρασιά από αμφορείς ή από δεξαμενή, ενώ και η ζώνη της Νεμέας έχει, πλέον, ένα διαφορετικό πρόσωπο από ότι πριν από 15-20 χρόνια», εξηγεί η κ. Μακρύγιαννη, συμπληρώνοντας πως η Πελοπόννησος δεν μένει πίσω, αλλά συμβαδίζει με τις αλλαγές στα στυλ του παγκόσμιου αμπελώνα, προβάλλει ένα σύγχρονο πρόσωπο, χωρίς όμως να αποποιείται την παράδοσή της, την οποία απλώς επιχειρεί να πάει ένα βήμα μπροστά.
Βαθύς ποικιλιακός πλούτος
Το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τον Πελοποννησιακό αμπελώνα, ωστόσο, είναι το ευρύ απόθεμα ποικιλιακού πλούτου και οι πολλοί κρυμμένοι θησαυροί, που σιγά – σιγά βγαίνουν στο προσκήνιο.
«Η Κυδωνίτσα που ως ποικιλία μέχρι πριν 20 χρόνια ήτανε πολύ σπάνια, πλέον καλλιεργείται σε όλη την Πελοπόννησο και υπάρχουνε πάνω από 15 ετικέτες αυτή τη στιγμή που κυκλοφορούν στην αγορά. Στην περιοχή της Αχαΐας, επίσης, έχουμε πάρα πολλές σπάνιες ποικιλίες, λευκές και ερυθρές. Έχουμε το μαύρο καλαβρυτινό, τη σανταμεριάνα, τη βολίτσα, τον τυνακτορόγο, τον αυγουστιάτη, τη σκλάβα και πόσες άλλες. Είναι συνολικά πάνω από 30 ποικιλίες και είναι λίγες οι περιοχές στον κόσμο που συγκεντρώνουν σε ένα τόσο μικρό σημείο τόσο μεγάλο ποικιλιακό πλούτο», αναφέρει η συνομιλήτριά μας, για να προσθέσει πως «και η μαυροδάφνη είναι ακόμη ένα πεδίο που αλλάζει. Την ξέραμε μόνο σαν γλυκό κρασί και τώρα πια οι ξηρές μαυροδάφνες κάνουν τη διαφορά. Είναι εντυπωσιακά κρασιά».
Μειωμένη παραγωγή φέτος σε Νεμέα και Μαντινεία
Αναφορικά με την πορεία της φετινής αμπελουργικής χρονιάς, εξάλλου, η κ. Μακρύγιαννη υπενθύμισε πως φέτος η Νεμέα κι η Μαντινεία είχαν να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα στον αμπελώνα τους, τα οποία δημιουργήθηκαν από τον παγετό. «Έτσι, ενώ σε όλη την Ελλάδα γενικά η παραγωγή σταφυλιών είναι αυξημένη, σε εμάς ήταν μειωμένη. Οπότε δεν θα έχουμε ποσότητα, αλλά από ποιοτική άποψη, φαίνεται πως είναι μια πάρα πολύ ποιοτική χρονιά», τόνισε χαρακτηριστικά. Κενό, πάντως, στην αγορά δεν πρόκειται να προκύψει, καθώς το φετινό έλλειμμα σε α’ ύλη πρόκειται να καλυφθεί από τα αποθέματα που διατηρούν και στην Πελοπόννησο οι οινοποιοί από την περασμένη χρονιά.
Masterclass για επαγγελματίες του κλάδου
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, εν τω μεταξύ, πραγματοποιήθηκαν και δύο masterclass για τα κρασιά του Πελοποννησιακού αμπελώνα. «Στο πρώτο ο Ελευθέριος Χανιαλίδης, πρώτος και μοναδικός Master Sommelier στην Ελλάδα, προσπάθησε να δείξει το σύγχρονο χαρακτήρα των κρασιών και όταν λέω σύγχρονο, να το ξεκαθαρίσω, δεν αποποιούμαστε την παράδοση, αλλά πατάμε στην παράδοση και πάμε ένα βήμα παραπέρα. Ο τίτλος ήταν αγιωργίτικο και μοσχοφίλερο από την παράδοση στην καινοτομία και το αυτό ήταν ένα Masterclass που έγινε από το ΣΟΝ και τους The Mandinians, τους δύο Συνδέσμους της Πελοποννήσου. Στο δεύτερο masterclass που είχε τίτλο πέρα από τα κλασσικά, οι μετέχοντες ενημερώθηκαν για τα νέα κρασιά όλης της Πελοποννήσου», διευκρίνισε η κ. Μακρύγιαννη, δηλώνοντας ταυτόχρονα ικανοποιημένη από τις επαφές και την προσέλευση του οινόφιλου κοινού στην εκδήλωση.
Πάνω από 100 κρασιά από 33 οινοποιεία σε μια αίθουσα
Ως μια εκδήλωση που είχε ως στόχο να συστήσει στο κοινό της Βορείου Ελλάδος, στους επαγγελματίες του κλάδου, όσο και στους καταναλωτές, τα κρασιά της Πελοποννήσου, χαρακτήρισε το «Peloponnese Wine Festival – Thessaloniki Edition 2026», η χημικός – οινολόγος, Μαρία Νέτσικα, εκπρόσωπος της Wine Plus, που διοργάνωσε το event.
Όπως ανέφερε, όσοι επισκέφτηκαν το χώρο, είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουμε, συγκεντρωμένα στην ίδια αίθουσα, 100 κρασιά από 33 οινοποιεία του Πελοποννησιακού αμπελώνα, λευκά, ροζέ και ερυθρά, τα οποία ήταν ταξινομημένα ανάλογα με τον τύπο και την ποικιλιακή τους σύνθεση. «Η παρουσίαση έγινε στη λογική του self pouring. Ο επισκέπτης παίρνει το ποτήρι του μπαίνει και δοκιμάζει μόνος του τα κρασιά, τα οποία, δίπλα τους, είχαν τυπωμένες τις πληροφορίες που χρειαζόταν να γνωρίζει ο γευσιγνώστης», ανέφερε η κ. Νέτσικα, για να προσθέσει πως στην αίθουσα βρέθηκαν ποικιλίες όπως το Αγιωργίτικο, το Μοσχοφίλερο, η Κυδωνίτσα, ο Ροδίτης και η Μαυροδάφνη, οι πλέον χαρακτηριστικές ποικιλίες της Πελοποννήσου, αλλά και άλλες λιγότερο γνωστές ελληνικές ποικιλίες, όπως επίσης και διεθνείς, σε εκδοχές που συνδυάζουν βαθιά παράδοση και σύγχρονη δημιουργικότητα. «Είχαμε επίσης κλασικές ετικέτες, νέες προτάσεις, πειραματικές οινοποιήσεις και καινοτόμες τεχνικές οινοποίησης, όπως επίσης κρασιά ήπιων παρεμβάσεων και παλιές σοδιές», ανέφερε η κ. Νέτσικα, σημειώνοντας πως «η γευστική δοκιμή πρόσφερε μια μοναδική εικόνα για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη συναρπαστική αμπελουργική ζώνη της Πελοποννήσου».
