Μέχρι πρότινος, η συζήτηση για την επιβίωση παρέπεμπε σε δύο συγκεκριμένα στερεότυπα: είτε στον απομονωμένο ερημίτη των δασών που οχυρώνεται με όπλα και κονσέρβες, είτε στον γραφικό συνωμοσιολόγο με το καπέλο από αλουμινόχαρτο –την κλασική μεταφορά για όσους πιστεύουν παρανοϊκά ότι έτσι προστατεύουν τον εγκέφαλό τους από τον έλεγχο της σκέψης ή τις ακτινοβολίες. Σήμερα, όμως, οι millennials prepper μπαμπάδες ανατρέπουν τα δεδομένα και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ετοιμότητας.
Η προετοιμασία για την ώρα της κρίσης βγήκε από το περιθώρι ς, μετατρέποντας τους καθημερινούς οικογενειάρχες στους νέους πρωταγωνιστές της επιβίωσης. Ανάμεσα σε εφαρμογές παρακολούθησης μωρών και ειδήσεις για κλιματικά κραχ ή κυβερνοεπιθέσεις, ο σύγχρονος πατέρας δεν καθοδηγείται από παράνοια, αλλά από την ανάγκη να θωρακίσει την οικογένειά του απέναντι σε ένα αβέβαιο μέλλον.
Ήταν Ιούλιος όταν ξεκίνησε η καταιγίδα μηνυμάτων από φίλους: «Έχω πλέον φορητά φωτοβολταϊκά, χειροκίνητο ραδιόφωνο, καθώς και επάρκεια τροφίμων και νερού για δύο εβδομάδες απομόνωσης στο σπίτι». Θυμάμαι να κοιτάζω την οθόνη με δυσπιστία. «Μόλις αγόρασα μπαταρίες ικανές να τροφοδοτήσουν το σπίτι για πέντε ημέρες», απάντησε άλλος φίλος στην ομαδική συνομιλία. Η ώρα ήταν μόλις 8 το πρωί. «Σκέφτομαι σοβαρά να εγκαταστήσω σύστημα συλλογής όμβριων υδάτων», πρόσθεσε τρίτος.
Ένας από τους φίλους –άνθρωπος που κάποτε εμφανίστηκε σε μουσικό φεστιβάλ φορώντας μόνο σορτς και ροζ περούκα, για να εξαφανιστεί στη συνέχεια για τρεις ολόκληρες ημέρες– κοινοποίησε σύνδεσμο για ένα ηλιακό δυναμό έκτακτης ανάγκης. Πέρα από τη λήψη ενημερώσεων σε περιπτώσεις καταστροφών, όπως εξήγησε, το ραδιόφωνο διέθετε δυνατότητα αυτοφόρτισης και ενσωματωμένο φακό. «Και κάτι βασικό: μην ξεχάσετε παιχνίδια», πρόσθεσε. «Για τα παιδιά!»
Mετά από ένα καλοκαίρι κατά το οποίο μεγάλο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου αναζητούσε καταφύγιο σε εσωτερικούς χώρους για να προστατευτεί από τους εξαντλητικούς καύσωνες, ενώ παράλληλα κυκλοφορούσαν έντονες φήμες για τον κίνδυνο εξάλειψης της ανθρωπότητας από την Τεχνητή Νοημοσύνη, η προοπτική να είναι κανείς ένας λογικός, επαρκώς προετοιμασμένος πολίτης για την ώρα της κρίσης δεν φαντάζει πλέον ακραία.
Στην πραγματικότητα, η προετοιμασία αποκτά πλέον όλα τα χαρακτηριστικά μιας ευρείας, δημοφιλούς ενασχόλησης για τη μεσαία τάξη. Το φαινόμενο παρατηρείται έντονα στους millennials γονείς οι οποίοι, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Υπουργικού Συμβουλίου, αποτελούν τη δημογραφική ομάδα με το υψηλότερο ενδιαφέρον για την ετοιμότητα απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Οι μεσήλικες πατέρες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Τα βρετανικά φόρουμ προετοιμασίας στην πλατφόρμα του Reddit κατακλύζονται από μπαμπάδες που αγοράζουν γεννήτριες, φίλτρα νερού και φορητές εστίες μαγειρέματος, με την προσδοκία να φανούν έτοιμοι σε μια ενδεχόμενη κατάρρευση.
«Στο άκουσμα των preppers, ο νους πηγαίνει σε γραφικούς», αναφέρει ο Μπεν Κερέιν, καθηγητής στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ο οποίος μελετά το βρετανικό κίνημα προετοιμασίας από την εποχή του Brexit. «Ωστόσο, έχω συνομιλήσει με πολλούς απόλυτα ισορροπημένους πολίτες της μεσαίας τάξης –γιατρούς, κοινωνικούς λειτουργούς και δημοτικούς συμβούλους– που παραδέχονται ότι αγοράζουν ένα επιπλέον πακέτο ζυμαρικά σχεδόν κάθε εβδομάδα».
Η κοινότητα των preppers χαρακτηρίζεται από μεγάλη ανομοιογένεια. Στο ένα άκρο βρίσκονται όσοι απλώς αποθηκεύουν μερικές επιπλέον προμήθειες ή ασχολούνται με την παρασκευή τουρσιών. Στο άλλο άκρο, οι καταστάσεις γίνονται δυστοπικές. «Δημοτική σύμβουλος μού εκμυστηρεύτηκε ότι κάνει μαθήματα τοξοβολίας, έτοιμη να αρπάξει το τόξο και τα βέλη της για να απωθήσει εισβολείς», επισημαίνει ο Κερέιν. «Ορισμένοι αναζητούν ποιο θα είναι το εναλλακτικό νόμισμα σε ένα μετα-αποκαλυπτικό σενάριο. Τα αντιβιοτικά; Το αλκοόλ; Έχω μιλήσει με ανθρώπους που, αν και δεν πίνουν, διαθέτουν λίτρα οινοπνεύματος για ανταλλαγές στη μαύρη αγορά».
Ο Κερέιν στράφηκε στην προετοιμασία κατά την περίοδο της πανδημίας. «Θυμάμαι να πηγαίνω με τον μικρότερο γιο μου στο Tesco κατά το πρώτο lockdown και να κυριεύομαι από φόβο αντικρίζοντας τα άδεια ράφια». Αυτό αποτέλεσε το σημείο καμπής. «Πλέον, στο σπίτι υπάρχει επάρκεια σε ρύζι και ζυμαρικά, καθώς και περίπου 40 κουτιά παρακεταμόλης στο φαρμακείο του μπάνιου».
Στην προετοιμασία συμμετέχουν και οι millennials μητέρες, επιλέγοντας ωστόσο μια μετριοπαθή και διακριτική προσέγγιση, καθώς δημιουργούν αποθέματα σταδιακά, χωρίς να προκαλούν ανησυχία στα παιδιά. Πρόκειται, αντικειμενικά, για την ορθότερη τακτική. Αντίθετα, οι πατέρες τείνουν προς την υπερβολή, καθώς ελκύονται από τα τεχνολογικά gadget και την ευκαιρία να ενσαρκώσουν την απόλυτη φαντασίωση: την προστασία της οικογένειας από εξωτερικές απειλές, υπαρκτές ή φανταστικές. «Ελλοχεύει ένα είδος συμπλέγματος του σωτήρα», επισημαίνει ο Κερέιν. «Πρόκειται για μια τάση που συνδέεται άρρηκτα με τις πατροπαράδοτες αντιλήψεις γύρω από τον πατρικό ρόλο, ο οποίος επιτάσσει την εξασφάλιση των πόρων, τη φροντίδα της οικογένειας και την εξόντωση των φανταστικών κινδύνων».
Ο Τζον είναι διευθύνων σύμβουλος χρηματοοικονομικής εταιρείας και 42χρονος πατέρας δύο μικρών αγοριών. Μεγάλωσε στην Αγγλία, αλλά πλέον κατοικεί στην Ισπανία. «Πριν από περίπου έναν χρόνο σημειώθηκε γενικό μπλακ άουτ στη χώρα», αναφέρει. «Εργαζόμουν ένα πρωί και η ηλεκτροδότηση διακόπηκε για 14 ώρες. Χωρίς διαδίκτυο, τηλέφωνα, φως, και σε ορισμένες περιοχές, χωρίς νερό. Οι αρχές δεν εξήγησαν ποτέ τα αίτια, γεγονός που με έκανε να συνειδητοποιήσω την παντελή έλλειψη προετοιμασίας μου. Αδυνατούσα να ενημερωθώ για τις εξελίξεις ή να επικοινωνήσω με τους δικούς μου, ενώ οι προμήθειες τροφίμων ήταν ελάχιστες. Ένιωσα ανίσχυρος. Σκέφτηκα ότι αν συνέβαινε ξανά, έπρεπε να είμαι σε θέση να προστατεύσω τα παιδιά μου».
Αυτή η εμπειρία ώθησε τον Τζον στο κίνημα των preppers. Οι ενέργειές του, ωστόσο, ξεπέρασαν το συμβατικό σενάριο της απλής αποθήκευσης τροφίμων και νερού για παραμονή στο σπίτι. «Έχω έτοιμο σακίδιο έκτακτης ανάγκης για το ενδεχόμενο άμεσης εκκένωσης. Περιλαμβάνει μεγάλο μουσαμά, ισοθερμικά ρούχα, κουβέρτες επιβίωσης, τρόφιμα και φίλτρα καθαρισμού νερού, ώστε να υπάρχει δυνατότητα άντλησης πόσιμου νερού ακόμα και από το δίκτυο αποχέτευσης». Παράλληλα, διατηρεί ψηφιακό δίσκο (flash drive) με σαρωμένα τα διαβατήρια της οικογένειας, ενώ έχει προνοήσει και για το ενδεχόμενο κοινωνικής αναταραχής. «Προμηθεύτηκα μεταλλικό ρόπαλο του μπέιζμπολ, μαχαίρι επιβίωσης και ένα κρυφό στιλέτο. Προφανώς ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, αλλά η ετοιμότητα προέχει».
Οι περιγραφές παραπέμπουν ευθέως στο «The Road» (Ο Δρόμος), το εμβληματικό μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι για έναν πατέρα και έναν γιο που διασχίζουν μια καμένη, μετα-αποκαλυπτική Αμερική – έργο που αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για τους preppers. Ωστόσο, για τον Τζον, η προετοιμασία κρύβει και μια θετική πλευρά που αφορά την ανατροφή των παιδιών του. «Πέρα από το ένστικτο προστασίας της οικογένειας, η διαδικασία προσφέρει την ευκαιρία απόκτησης νέων δεξιοτήτων, δημιουργώντας έναν ισχυρό δεσμό με τους γιους μου στο μέλλον».
Τα τελευταία χρόνια, η προετοιμασία έχει διεισδύσει ακόμα και στην αγορά ειδών πολυτελείας. Μια εταιρεία από την Καλιφόρνια με την ονομασία Preppi άρχισε να προσελκύει τα φώτα της δημοσιότητας πριν από μία δεκαετία, λανσάροντας κομψά σχεδιασμένα κιτ έκτακτης ανάγκης με μονόγραμμα. Οι τιμές των συγκεκριμένων πακέτων αγγίζουν έως και τις 3.379 λίρες, αν και η γκάμα περιλαμβάνει και σαφώς πιο προσιτές επιλογές. Στο εσωτερικό τους, οι αγοραστές θα βρουν χειροποίητη σοκολάτα και πολυτελή προϊόντα περιποίησης Malin + Goetz, τα οποία συνυπάρχουν με φίλτρα νερού, επιδέσμους και σχοινί διαφυγής από φλεγόμενα κτίρια.
Πριν από τη γέννηση της κόρης μου, η αντιμετώπιση τέτοιων ειδήσεων θα χαρακτηριζόταν από μια δόση αλαζονείας ή και μηδενισμού. Στα είκοσι, η σκέψη θα ήταν απλοϊκή: «ένα ξύλο με ένα καρφί αρκεί για να επιβιώσω», ή ακόμα και ότι η ένταξη σε μια περιπλανώμενη συμμορία κανίβαλων δεν θα φάνταζε τόσο εφιαλτική. Η άφιξή της όμως ανέτρεψε τα πάντα, μετατρέποντας τις γενικές ειδήσεις σε μόνιμο, υπαρξιακό βάρος. Πλέον, η εναλλαγή ανάμεσα στην εφαρμογή παρακολούθησης του μωρού την ώρα που κοιμάται και στα podcast εκατομμυριούχων που προμηνύουν το τέλος του κόσμου, προκαλεί έναν πρωτόγνωρο φόβο και μια βαθιά αίσθηση αδυναμίας.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
