Στη διάρκεια των σχεδόν τριών δεκαετιών που η δικαστής Σάρα Σάρερ Κέρλεϊ χειριζόταν υποθέσεις πτώχευσης, ορισμένες ήταν ιδιαίτερα επώδυνες, όπως αναφέρει η ίδια — για παράδειγμα, η περίπτωση μιας 73χρονης γυναίκας που βρέθηκε ενώπιόν της το 2012, έχοντας υπόλοιπο φοιτητικού δανείου που ξεπερνούσε τα 584.000 δολάρια.
Το χρέος ανάγεται στη δεκαετία του 1970 και είχε διογκωθεί κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της γυναίκας στον δημόσιο τομέα, γράφει η Curley στο νέο της βιβλίο, «The Price of Forgiveness: Debt, Bankruptcy, and the Future of Fairness in America» («Το Τίμημα της Συγχώρεσης: Χρέος, Πτώχευση και το Μέλλον της Δικαιοσύνης στην Αμερική»).
Η γυναίκα «δεν είχε κερδίσει ποτέ πολλά χρήματα», σημειώνει η Curley, και τη στιγμή που ζήτησε απαλλαγή από το χρέος, ζούσε στη φτώχεια, με μοναδικό εισόδημα τη σύνταξη κοινωνικής ασφάλισης. Παρόλα αυτά, η αυστηρή νομοθεσία περί πτώχευσης καθιστά σχεδόν αδύνατη την απαλλαγή από φοιτητικά δάνεια.
Η Κέρλεϊ, η πρώτη γυναίκα που διορίστηκε στο Δικαστήριο Πτωχεύσεων των ΗΠΑ για την Περιφέρεια της Αριζόνα, δήλωσε ότι πρόκειται για μια γνώριμη ιστορία.
«Επιτρέπουμε στις χρηματοπιστωτικές αγορές να αναλαμβάνουν αμέτρητους κινδύνους, ωστόσο αρνούμαστε να επιτρέψουμε σε ένα άτομο να απαλλαγεί από τα χρέη του επειδή επέλεξε να επιδιώξει έναν μεταπτυχιακό ή ανώτερο τίτλο σπουδών», έγραψε η Κέρλι.
Η Κέρλεϊ συνταξιοδοτήθηκε το 2014. Το CNBC συνομίλησε μαζί της αυτόν τον μήνα με αφορμή το νέο της βιβλίο, στο οποίο περιγράφει ένα νομικό σύστημα που συχνά αποτυγχάνει να προσφέρει στους χρεωμένους Αμερικανούς τη δεύτερη ευκαιρία που υπόσχεται. Το 2025 κατατέθηκαν περισσότερες από μισό εκατομμύριο αιτήσεις πτώχευσης ιδιωτών — αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση σχεδόν 50% σε σχέση με τρία χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με τη Διοικητική Υπηρεσία των Δικαστηρίων των ΗΠΑ.
Η συνέντευξη στο CNBC έχει υποστεί επεξεργασία και συντόμευση για λόγους σαφήνειας.
«Οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με πολλά απρόσμενα γεγονότα»
Άνι Νόβα: Ποια είναι η μεγαλύτερη παρανόηση που έχει ο κόσμος για όσους κηρύσσουν πτώχευση;
Σάρα Σάρερ Κέρλεϊ: Πολλοί υποθέτουν ότι όσοι κηρύσσουν πτώχευση διαπράττουν απάτη, προσπαθούν να αποκρύψουν περιουσιακά στοιχεία και εξαπατούν τους πιστωτές τους. Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια.
Άνι Νόβα: Και τότε, πώς βρέθηκαν αυτοί οι άνθρωποι στο δικαστήριό σας;
Σάρα Σάρερ Κέρλεϊ: Οι άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με πολλά απρόσμενα γεγονότα. Δεν είναι πάντα δυνατόν να προετοιμαστεί κανείς επαρκώς για τον επόμενο σεισμό, τυφώνα ή άλλη φυσική καταστροφή. Συνήθως, όμως, πρόκειται για την απώλεια της εργασίας. Μπορεί επίσης να είναι μια ασθένεια που εξελίσσεται σε χρόνια, με ιατρικά έξοδα που αυξάνονται δραματικά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Τα φοιτητικά δάνεια αποτελούν έναν ακόμη τομέα ανησυχίας. Τα πανεπιστήμια χρεώνουν όλο και υψηλότερα δίδακτρα τόσο για τα βασικά πτυχία όσο και για τα μεταπτυχιακά προγράμματα. Το κόστος φοίτησης σε μια ιατρική σχολή, για μια τετραετία, μπορεί να ξεπεράσει τις 400.000 δολάρια.
ΑΝ: Γράφετε ότι πολλοί άνθρωποι που κηρύσσουν πτώχευση δεν είναι άνεργοι· απλώς ζουν από μισθό σε μισθό. Τι μας λέει αυτό για την οικονομία και την αγορά εργασίας μας;
ΣΣΚ: Παρά την αύξηση των μισθών για την οποία κάνουν λόγο οι περισσότεροι οικονομολόγοι, πολλοί άνθρωποι εργάζονται ως ανεξάρτητοι συνεργάτες (ελεύθεροι επαγγελματίες). Λαμβάνουν ελάχιστες παροχές και έχουν περιορισμένα δικαιώματα. Η εταιρεία δεν φέρει καμία ευθύνη απέναντί τους.
Άλλοι εργάζονται μεν για κάποια εταιρεία, αλλά διαπιστώνουν ότι οι μισθοί ή οι παροχές δεν επαρκούν. Πολλοί αναγκάζονται να εργάζονται για αρκετούς εργοδότες, προκειμένου να καλύψουν τις εβδομαδιαίες ανάγκες τους.
Αν και η ανεργία μπορεί να είναι χαμηλή, η ποιότητα της απασχόλησης είναι επίσης χαμηλή.
«Τη βρήκα αξιόπιστη»
ΑΝ: Η ιστορία στο βιβλίο σας για τη γυναίκα, η οποία βρίσκεται στη δεκαετία των 70 της και έχει ομοσπονδιακό φοιτητικό δάνειο ύψους εξαψήφιου ποσού, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Τι συνέβη στη δική της περίπτωση;
ΣΣΚ: Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν δέχτηκε κανέναν συμβιβασμό. Εγώ ήμουν εκείνος που έπρεπε να αποφασίσει αν το χρέος της θα διαγραφόταν ή όχι. Ωστόσο, η νομολογία που όφειλα να ακολουθήσω δεν ευνοούσε τη διαγραφή χρεών από φοιτητικά δάνεια. Επομένως, δεν είχα μεγάλα περιθώρια ευελιξίας για να της προσφέρω ελάφρυνση.
Παρ’ όλα αυτά, αναγνώρισα επτά χρόνια προϋπηρεσίας της στον δημόσιο τομέα, κατά τη διάρκεια των οποίων βοηθούσε εφήβους που αντιμετώπιζαν προβλήματα στην Κομητεία του Σαν Ντιέγκο, καθώς για όσους απασχολούνται σε συγκεκριμένους τομείς δημόσιας υπηρεσίας, η περίοδος αποπληρωμής περιορίζεται στα 10 έτη. Αυτό σήμαινε ότι θα χρειαζόταν να αποπληρώνει το χρέος της για μόλις τρία ακόμη χρόνια.
ΑΝ: Ουάου. Γιατί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να μην αποδεχτεί κάποιον συμβιβασμό μαζί της;
ΣΣΚ: Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προσλαμβάνει δικηγορικά γραφεία για να την εκπροσωπούν στο δικαστήριο πτωχεύσεων, παρέχοντάς τους ένα ορισμένο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας ως προς τον τρόπο χειρισμού των υποθέσεων. Ως εκ τούτου, ορισμένα δικηγορικά γραφεία υιοθετούν επιθετική στάση στις θέσεις που προβάλλουν.
Στην περίπτωση της γυναίκας που διανύει την όγδοη δεκαετία της ζωής της, οι δικηγόροι του γραφείου δεν την πίστεψαν όταν δήλωσε ότι δεν διέθετε περιουσιακά στοιχεία και ότι ζούσε από τη σύνταξη κοινωνικής ασφάλισης. Ωστόσο, το δικηγορικό γραφείο δεν διενήργησε επαρκή έρευνα. Εγώ, πάντως, τη θεώρησα αξιόπιστη.
«Πιο δύσκολη η επίτευξη συμβιβασμού» για τα φοιτητικά δάνεια
AN: Επί διακυβέρνησης του Προέδρου Τζο Μπάιντεν, φέρεται να κατέστη ευκολότερο για τους κατόχους ομοσπονδιακών φοιτητικών δανείων να επιτύχουν τη διαγραφή του χρέους τους στο πλαίσιο διαδικασίας πτώχευσης. Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση;
ΣΣΚ: Το Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ είχε επιχειρήσει να καταρτίσει προγράμματα αποπληρωμής για δανειολήπτες φοιτητικών δανείων που αδυνατούσαν να εξοφλήσουν τα χρέη τους. Υπήρχε, επίσης, η πιθανότητα το Υπουργείο Παιδείας να συναινέσει στη διαγραφή τουλάχιστον ενός μέρους των φοιτητικών δανείων.
Ωστόσο, μετά τη δραστική αποδυνάμωση του Υπουργείου Παιδείας το 2025, απέμειναν ελάχιστοι —αν όχι κανένας— υπάλληλοι που θα μπορούσαν να εγκρίνουν τροποποιήσεις χρεών μέσω κάποιου από τα διαθέσιμα προγράμματα. Κατά συνέπεια, έχει καταστεί δυσκολότερο να επιτευχθεί κάποιος διακανονισμός με το Υπουργείο Παιδείας.
AN: Στο βιβλίο σας, περιγράφετε το «μεγάλο, υπέροχο νομοσχέδιο» του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2025, ως «επίθεση» κατά των δανειοληπτών φοιτητικών δανείων. Με ποια έννοια; Αναμένετε ότι ο νέος νόμος θα οδηγήσει σε αύξηση των αιτήσεων πτώχευσης;
ΣΣΚ: Το νομοσχέδιο θέσπισε μη ρεαλιστικά ανώτατα όρια για τα ομοσπονδιακά φοιτητικά δάνεια. Ως αποτέλεσμα, εάν ένας φοιτητής λάβει δάνειο από ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα το οποίο δεν καλύπτεται από ομοσπονδιακή εγγύηση, το δάνειο αυτό θα συνοδεύεται συχνά από υψηλότερο επιτόκιο.
Ας υποθέσουμε ότι ένας φοιτητής χρειάζεται δάνειο ύψους 300.000 δολαρίων για να φοιτήσει στην ιατρική σχολή. Εάν το άτομο αυτό έχει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα, το επιτόκιο ενδέχεται να εκτιναχθεί στο 16%, οδηγώντας σε μηνιαία δόση 5.017 δολαρίων για διάστημα 10 ετών — ποσό που αντιστοιχεί σε 302.040 δολάρια μόνο σε τόκους.
Αυτές οι επιβαρύνσεις δεν είναι βιώσιμες για τους περισσότερους ανθρώπους. Το ποσοστό των αιτήσεων πτώχευσης είναι πολύ πιθανό να αυξηθεί.
Πολλοί από όσους κηρύσσουν πτώχευση «αισθάνονται ότι έχουν αποτύχει»
AN: Αναφέρετε ότι τα χρέη από ιατρικές δαπάνες αποτελούν έναν ακόμη σημαντικό λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι αναγκάζονται να κηρύξουν πτώχευση. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα γι’ αυτό;
ΣΣΚ: Αντιμετώπισα πολλές περιπτώσεις ατόμων που έπασχαν από χρόνιες παθήσεις. Οι χρόνιες ασθένειες αποτελούν πρόβλημα, διότι το άτομο μπορεί να απαλλαγεί μόνο από τα χρέη που υφίστανται κατά την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης. Όπως συμβαίνει με κάθε χρόνια πάθηση, το χρέος συνεχίζει να συσσωρεύεται μέρα με τη μέρα, για τα επόμενα χρόνια.
AN: Γράφετε ότι η διαδικασία πτώχευσης είναι «βασανιστική» για τους περισσότερους ιδιώτες. Με ποια έννοια;
ΣΣΚ: Το 2005 επήλθαν δραματικές αλλαγές στη νομοθεσία περί πτώχευσης. Πλέον, οι άνθρωποι καλούνται να ξεπεράσουν αναρίθμητα εμπόδια και γραφειοκρατικά στάδια για να βρουν διέξοδο.
Δεν υπήρχαν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τις απόψεις ότι οι ιδιώτες διέπρατταν απάτες ή κήρυτταν πτώχευση ανά λίγους μήνες. Ωστόσο, το λόμπι των πιστωτών άσκησε πιέσεις ώστε η νομοθεσία περί πτώχευσης να γίνει πιο ευνοϊκή για τους πιστωτές. Τα πολυάριθμα έγγραφα που πρέπει να συμπληρωθούν και οι ακροάσεις στις οποίες πρέπει να παρευρεθούν οι ενδιαφερόμενοι, διατηρούν συνήθως το άτομο σε μια διαρκή κατάσταση άγχους.
AN: Πώς επηρεάζει συναισθηματικά τους ανθρώπους η κήρυξη πτώχευσης;
ΣΣΚ: Πολλοί άνθρωποι βιώνουν τραυματική εμπειρία όταν προχωρούν σε πτώχευση. Πίστευαν ότι, αν εργάζονταν απλώς σκληρότερα, θα μπορούσαν να επιλύσουν τα προβλήματα των χρεών τους. Όταν όμως φτάνουν στο σημείο να χάσουν το σπίτι, το αυτοκίνητο ή την επιχείρησή τους, τότε καταφεύγουν στην πτώχευση.
Πολλοί αντιλαμβάνονται την αδυναμία τους να λύσουν τα οικονομικά τους προβλήματα ως ηθική αποτυχία. Νιώθουν ότι έχουν αποτύχει.
AN: Πώς ήταν για εσάς, μέρα με τη μέρα, να βλέπετε ανθρώπους που βρίσκονταν υπό την πίεση δυσβάσταχτων χρεών;
ΣΣΚ: Κάποιες φορές, στο τέλος της ακροαματικής διαδικασίας —αφού είχα εκδώσει την απόφασή μου— εξηγούσα στο άτομο ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, δεν μπορούσα να του προσφέρω αυτό που πραγματικά χρειαζόταν. Τους έλεγα ότι ο νόμος έπρεπε να αλλάξει. Παρέχουμε διευκολύνσεις σε μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες· ήρθε η ώρα να κάνουμε το ίδιο και για τους ιδιώτες.
Πηγή: CNBC
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
