Αρχίζει να αλλάζει η παγκόσμια αγορά του σκληρού, σε αθόρυβη άνοδο οδηγεί η στενότητα προσφοράς

Αν κοιτάξουµε λίγο πιο βαθιά στα νούµερα και πίσω από τις πρώτες εκτιµήσεις, η παγκόσµια αγορά του σκληρού αρχίζει να αλλάζει σταδιακά. Η στενότητα προσφοράς που φαίνεται να διαµορφώνεται αθόρυβα στη Βόρεια Αµερική και την Ευρώπη δείχνει ότι τα πολύ χαµηλά επίπεδα τιµών δύσκολα θα διατηρηθούν για µεγάλο διάστηµα.

Παρά το άσχηµο ξεκίνηµα της νέας σεζόν, υπάρχουν κάποια στοιχεία στην παγκόσµια αγορά τα οποία µπορούν να επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις. Το παγκόσµιο ισοζύγιο για την περίοδο 2026-2027 παρουσιαζόταν αρχικά σαφώς πιο «σφιχτό» σε σχέση µε πέρυσι. Η µείωση της παραγωγής στη Βόρεια Αµερική (Καναδάς και ΗΠΑ) κατά τουλάχιστον 2 εκατ. τόνους συνολικά ήταν ένα κοινό σηµείο για όλους τους επίσηµους φορείς που κάνουν εκτιµήσεις.

Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda 

Εντούτοις προς τον Ιούνιο / Ιούλιο φαίνεται πως το υπουργείο Γεωργίας του Καναδά (AAFC) και άλλοι διεθνείς φορείς αναθεώρησαν την παγκόσµια παραγωγή υψηλότερα προς τους 38,54 εκατ. τόνους. ∆ηλαδή υψηλότερα από πέρυσι. Ο λόγος της αλλαγής αυτής είναι οι υποσχόµενες κατά τα φαινόµενα παραγωγές στις Βορειο-αφρικανικές χώρες και στην Τουρκία. Παράλληλα βλέπουµε τελευταία και αναθεώρηση προς τα πάνω στην εκτίµηση στρεµµατικών αποδόσεων στον Καναδά λόγω βελτίωσης των καιρικών συνθηκών. Μάλιστα είναι πολύ πιθανό σύντοµα να δούµε υψηλότερη εκτίµηση παραγωγής για τον Καναδά κατά 400.000 τόνους.

Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για µια ισορροπηµένη αγορά

Το υπουργείο Γεωργίας του Καναδά (AAFC) υπογράµµισε ότι ενώ η παραγωγή στη χώρα θα υποχωρήσει στους 6 εκατ. τόνους οι εξαιρετικές σοδειές σε Μεξικό, Τουρκία και η αναµενόµενη ανάκαµψη στη Βόρεια Αφρική υπερκαλύπτουν τις απώλειες της Βόρειας Αµερικής και της Ευρώπης. Αυτή η «στροφή» στις προβλέψεις δείχνει ότι η παγκόσµια αγορά σκληρού σίτου για το 2026-2027 αναµένεται τελικά πολύ πιο ισορροπηµένη σε σχέση µε τις αρχικές ανησυχίες για ελλείµµατα. Βασισµένο στα πιο πρόσφατα επίσηµα στοιχεία του AAFC (Ιούλιος 2026) και τις ενσωµατωµένες προβλέψεις του IGC και του USDA, η παγκόσµια αγορά δείχνει αξιοσηµείωτη επάρκεια.

Η παγκόσµια αγορά δεν «στεγνώνει»: Η αρχική αίσθηση ότι θα πάµε σε έλλειµµα, λόγω της µεγάλης πτώσης σε Καναδά και ΗΠΑ, πλέον δεν υφίσταται. Η άνοδος στο 38,54 (από το ήδη υψηλό 38,20 της περσινής χρονιάς) δείχνει ότι η παγκόσµια προσφορά παραµένει δυνατή. Παράλληλα Στον Καναδά, παρότι η Statistics Canada κατέγραψε µείωση των σπαρµένων εκτάσεων κατά 10%, οι ευνοϊκές εδαφικές υγρασίες οδήγησαν σε αναθεώρηση των αποδόσεων προς τα πάνω.

Λιγότερα στρέµµατα, υψηλότερες αποδόσεις στον Καναδά

Η Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά – StatCan στις 30 Ιουνίου επιβεβαίωσε µείωση της έκτασης σκληρού σίτου κατά 10,3%, χειρότερο από το -2,4% της πρόθεσης σποράς του Μαρτίου. Παρότι κατέγραψε µείωση των σπαρµένων εκτάσεων, οι ευνοϊκές εδαφικές υγρασίες οδήγησαν σε αναθεώρηση των αποδόσεων προς τα πάνω. Έτσι, η παραγωγή ενδέχεται να αυξηθεί στην επόµενη εκτίµηση κατά 0,4 εκατ. τόνους σε σχέση µε τον προηγούµενο µήνα και µπορεί να φτάσει στους 6,4 εκατ. τόνους, παραµένοντας ωστόσο περίπου 10% χαµηλότερη από την περσινή. Σε ο,τι αφορά δε την αγορά των ΗΠΑ η τελευταία έκθεση Ιουλίου προσφοράς / ζήτησης σιτηρών του USDA έβαλε την αµερικανική παραγωγή 2026-2027 στα 71 εκατ. bushels (χαµηλότερα λόγω µειωµένης έκτασης και αποδόσεων) περίπου 1,93 εκατ. τόνοι. Συνοψίζοντας η προσφορά από τη Βόρεια Αµερική για το 2026-2027 έχει γίνει πιο σφιχτή από πέρσι, αλλά το ρεκόρ των αρχικών αποθεµάτων (~9 εκατ. τόνοι) απορροφά το σοκ, γι’ αυτό και αναλυτές µιλούν για ισοζύγιο που «δεν γίνεται επιθετικά ανοδικό».

Πώς οι σοδειές του Καναδά ρυθµίζουν τις διεθνείς τιµές

Πρέπει να σηµειωθεί η σηµαντικότητα της καναδικής σοδειάς στη διαµόρφωση των τιµών σκληρού. Ιστορικά όποτε η σοδειά του Καναδά έχει πρόβληµα άµεσα οι τιµές ενισχύονται απότοµα και όταν η σοδειά του Καναδά είναι υποσχόµενη ποσοτικά, όπως τις τελευταίες δύο σεζόν, οι τιµές είναι στα χαµηλά τους.

Το 2021-2022, ο Καναδάς (που είναι ο µεγαλύτερος εξαγωγέας παγκοσµίως) επλήγη από µια πρωτοφανή, ιστορική ξηρασία. Το γεγονός ότι η παραγωγή το έπεσε κάτω από τα 3 εκατ. τόνους, είχε αποτέλεσµα να συµπαρασύρει και την παγκόσµια παραγωγή στο χαµηλότερο σηµείο της 10ετίας (περίπου 31 εκατ. τόνοι). Η ξαφνική έλλειψη σκληρού σιταριού στην αγορά προκάλεσε πανικό. Η τιµή εκτοξεύτηκε στο ιστορικό υψηλό των 573 CAD/τόνο. Από το 2022 έως 2025 η παραγωγή στον Καναδά και παγκοσµίως αρχίζει να ανακάµπτει σιγά-σιγά. Καθώς αυξάνεται η διαθεσιµότητα του σιταριού, οι τιµές υποχωρούν και η πορτοκαλί γραµµή παίρνει την κατηφόρα (από τα 435 στα 345 CAD).

Για το 2025-2026 και 2026-2027 όπως είδαµε και στο παγκόσµιο ισοζύγιο προηγουµένως, η παγκόσµια παραγωγή ανακάµπτει πλήρως και αγγίζει πλέον τα 38+ εκατ. τόνους. Η µεγάλη αυτή προσφορά «προσγειώνει» τις τιµές στα επίπεδα των 280 – 290 CAD/τόνο.

Χαμηλές τιμές στην Ιταλία, μεγάλη σοδειά στην Τουρκία

Στην Ευρώπη φαίνεται πως θα έχουµε λιγότερα σκληρά σε µια σειρά από χώρες όµως Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία. Παράλληλα οι χαµηλές τιµές που κυριαρχούν ακόµα στην αγορά αποθαρρύνουν τους παραγωγούς να σπείρουν πάλι σκληρά σιτάρια τον χειµώνα για τη σεζόν 2027-2028 και αυτό είναι πιθανό να αποτιµηθεί στις τιµές νωρίτερα.

Ο µεγαλύτερος αγοραστής της σοδειάς µας είναι φυσικά η Ιταλία, της οποίας η παραγωγή τη σεζόν 2025-2026 ανέκαµψε, εντούτοις οι εκτιµήσεις για την φετινή δεν είναι υποσχόµενες. Με τα σηµερινά δεδοµένα και επίσηµες εκτιµήσεις η παραγωγή θα κυµανθεί στους 3,6 εκατ. τόνους. Οι Ιταλοί έχουν να αντιµετωπίσουν και άλλα προβλήµατα βιωσιµότητας της σοδειάς, καθώς οι αγρότες τονίζουν πως η καλλιέργεια έχει γίνει ασύµφορη. Μάλιστα οι εκτάσεις µε σκληρό σιτάρι µειώθηκαν κατά 10% τα τελευταία χρόνια, ενώ αυξάνεται το ποσοστό εισαγωγών σίτου ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της βιοµηχανίας ζυµαρικών.

Η Τουρκία αυτή τη στιγµή βιώνει µια εντελώς αντίθετη πραγµατικότητα από την Ιταλία. Ενώ οι Ιταλοί παραγωγοί βρίσκονται σε απόγνωση λόγω χαµηλών τιµών και µειωµένης παραγωγής, η Τουρκία οδεύει προς µία από τις µεγαλύτερες σοδειές σιτηρών των τελευταίων ετών. Εκεί βέβαια το καθεστώς είναι εντελώς διαφορετικό καθώς το ΤΜΟ (Κρατικός Οργανισµός Σιτηρών της Τουρκίας) για να προστατεύσει τους παραγωγούς από τις πιέσεις της παγκόσµιας αγοράς ανακοινώνει και αγοράζει πολύ υψηλότερες τιµές. Αυτό θέτει την εν λόγω σοδειά εκτός αγοράς στον τοµέα των εξαγωγών.

Η ελληνική σοδειά

Όσον αφορά την εικόνα της φετινής µας σοδειάς βάσει πηγών της αγοράς, ενδεχοµένως η παραγωγή να είναι πιο κοντά στους 800.000 τόνους, ενώ το κοµµάτι της κατανάλωσης για ζωοτροφή είναι µε ερωτηµατικό, καθώς έχουµε δει σεζόν όπου τα πολύ χαµηλά σκληρά τελικά πήγαν για εξαγωγή στην Ιταλία. Η πρόκληση φυσικά που υπάρχει για την εγχώρια βιοµηχανία είναι η εύρεση των σωστών ποιοτικών προδιαγραφών µε υψηλές πρωτεΐνες κ.λπ. Επειδή η σεζόν δεν µας έχει πάει καλά ποιοτικά είναι πολύ πιθανό φέτος να δούµε να ανοίγει η ψαλίδα τιµών µεταξύ των χαµηλών και πραγµατικά υψηλών ποιοτήτων.

Μείωση εκτάσεων προσεχώς

Με εξαίρεση την Τουρκία, η µείωση των εκτάσεων διεθνώς αποτελεί το πρώτο σύνθηµα ότι η αγορά ετοιµάζεται να αλλάξει κατεύθυνση, αφήνοντας πίσω τα χαµηλά της προηγούµενης περιόδου και ανοίγοντας το δρόµο για µια υγιή ανάκαµψη των τιµών παραγωγού. Μπορεί οι τρέχουσες χαµηλές τιµές να αποθαρρύνουν προσωρινά τους παραγωγούς, όµως αυτή ακριβώς η αντίδραση, δηλαδή η µείωση των καλλιεργούµενων εκτάσεων διεθνώς, σε συνδυασµό µε τα προβλήµατα της φετινής σοδειάς σε Καναδά, ΗΠΑ και Ευρώπη, δηµιουργεί τις προϋποθέσεις για µια πιο ισορροπηµένη αγορά τα επόµενα χρόνια.

Κοιτώντας µπροστά, τα θεµελιώδη µεγέθη δείχνουν σταδιακή βελτίωση της ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης, χωρίς όµως να δικαιολογούν προς το παρόν ένα έντονα ανοδικό σενάριο. Για να υπάρξει ουσιαστική και διατηρήσιµη άνοδος των τιµών, θα απαιτηθεί είτε περαιτέρω µείωση των παγκόσµιων αποθεµάτων, είτε κάποιο νέο πρόβληµα στην παραγωγή των βασικών εξαγωγικών χωρών.