Χρόνος επίλυσης αστικών και εμπορικών υποθέσεων οι 638 μέρες στην Ελλάδα έναντι 100 ημερών στην Ε.Ε.

Το 2024, έτος με τα νεότερα στοιχεία σε επίπεδο ΕΕ, ο χρόνος επίλυσης αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων στην Ελλάδα ανήλθε σε 638 ημέρες έναντι μόλις 100 ημερών στη διάμεσο της ΕΕ, δηλαδή περίπου 541% ή 6,4 φορές περισσότερο. 

Η μελέτη βασίζεται στα στοιχεία της ετήσιας Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Δικαιοσύνη, EU Justice Scoreboard 2026, τα οποία αφορούν το έτος 2024. Η ανάλυση εστιάζει στις σημαντικότερες αποκλίσεις της Ελλάδας από τη διάμεσο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξετάζει τις διαχρονικές μεταβολές σε σύγκριση με το 2010, το 2019, που ήταν το τελευταίο έτος πριν από την πανδημία, και το 2023.

Επιδείνωση καταγράφεται:
– Στις υποθέσεις δωροδοκίας, με αύξηση κατά 62% της μέσης διάρκειας υποθέσεων δωροδοκίας (από 356 ημέρες το 2023 σε 576 ημέρες το 2024).
– Στις διαδικασίες ενώπιον των αρχών ανταγωνισμού, με αύξηση κατά 53% της μέσης διάρκειας διαδικασιών ενώπιον εθνικών αρχών ανταγωνισμού (από 861 ημέρες το 2023 σε 1319 ημέρες το 2024).
– Στις εκκρεμείς αστικές και εμπορικές υποθέσεις, με αύξηση κατά 21% του σχετικού αριθμού υποθέσεων

Βασικά Συμπεράσματα:

Α. Η απονομή δικαιοσύνης στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά αργή
• Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης. Ο συνολικός χρόνος επίλυσης αστικών, εμπορικών και διοικητικών υποθέσεων σε πρώτο βαθμό ανέρχεται σε 638 ημέρες (σχεδόν 2 χρόνια), έναντι μόλις 100 ημερών στη διάμεσο της ΕΕ.
• Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπου ο χρόνος επίλυσης φθάνει τις 737 ημέρες (2 χρόνια), ενώ οι εκκρεμότητες είναι υπερτριπλάσιες του ευρωπαϊκού επιπέδου.
• Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η εικόνα στις υποθέσεις προστασίας καταναλωτή, οι οποίες απαιτούν κατά μέσο όρο 1.643 ημέρες (4,5 χρόνια) για την ολοκλήρωσή τους.

Β. Η διοικητική δικαιοσύνη παρουσιάζει βελτιωμένη εικόνα
• Το ποσοστό επίλυσης διοικητικών υποθέσεων το 2024 παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τα επίπεδα του 2010 (+39,4%) και εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από το όριο του 100%, υποδηλώνοντας ότι η διοικητική δικαιοσύνη συνεχίζει να μειώνει το απόθεμα εκκρεμών υποθέσεων.

Γ. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα στοιχεία
• Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία από την εφαρμογή του Νέου Δικαστικού Χάρτη δείχνουν σημαντική μείωση των χρόνων έκδοσης αποφάσεων στα Πρωτοδικεία (μείωση του χρόνου έκδοσης απόφασης από 2 χρόνια σε 1 χρόνο).
• Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικά έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, όπως η επέκταση του ΟΣΔΔΥ-ΠΠ και η ανάπτυξη του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υπόθεσης.

Δ. Οι βραχυπρόθεσμες μεταβολές παρουσιάζουν μικτή εικόνα
• Η σημαντικότερη βελτίωση του τελευταίου έτους αφορά τις υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όπου η μέση διάρκεια μειώθηκε κατά 89%.
• Επιδείνωση καταγράφεται:
– Στις υποθέσεις δωροδοκίας, με αύξηση κατά 62% της μέσης διάρκειας υποθέσεων δωροδοκίας (από 356 ημέρες το 2023 σε 576 ημέρες το 2024).
– Στις διαδικασίες ενώπιον των αρχών ανταγωνισμού, με αύξηση κατά 53% της μέσης διάρκειας διαδικασιών ενώπιον εθνικών αρχών ανταγωνισμού (από 861 ημέρες το 2023 σε 1319 ημέρες το 2024).
– Στις εκκρεμείς αστικές και εμπορικές υποθέσεις, με αύξηση κατά 21% του σχετικού αριθμού υποθέσεων (από 3,64 υποθέσεις ανά 100 κατοίκους το 2023 σε 4,42 το 2024).
– Συνολικά, το 2024 καταγράφονται ταυτόχρονα ενδείξεις προόδου και νέες πιέσεις στο δικαστικό σύστημα.

Ε. Ορισμένοι δείκτες καταγράφουν επιδόσεις ανώτερες του ευρωπαϊκού μέσου
• Η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλότερο ποσοστό γυναικών δικαστών στα Ανώτατα Δικαστήρια από τη διάμεσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Οι υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων ολοκληρώνονται πλέον σημαντικά ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό διάμεσο όρο.
• Το ποσοστό επίλυσης διοικητικών υποθέσεων παραμένει υψηλότερο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό επίπεδο.