«Δίκτυο της ωοθήκης»: Το γυναικείο όργανο που «εξαφανίστηκε» επειδή θεωρούνταν άχρηστο

Για περισσότερο από έναν αιώνα, ένα όργανο του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος θεωρούνταν άχρηστο.

Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη υποδηλώνει ότι αυτό που οι ερευνητές αποκαλούσαν «μυστηριώδη ορφανή δομή» ενδέχεται να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στη γονιμότητα και τη διατήρηση της υγείας των ωοθηκών.

Η ανακάλυψη και η «εξαφάνιση»

Το «δίκτυο της ωοθήκης» (rete ovarii) ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1870. Πρόκειται για μια μικρή δομή πάνω στην ωοθήκη, η οποία ιστορικά είχε λάβει ελάχιστη προσοχή. Οι πρώτες εκδόσεις της «Ανατομίας του Γκρέι» (Gray’s Anatomy) -του κλασικού βιβλίου αναφοράς της ανθρώπινης ανατομίας που εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Λονδίνο το 1858- περιλάμβαναν σχέδια αυτού του εξαρτήματος.

Ωστόσο, σταδιακά εξαφανίστηκε από τα ιατρικά εγχειρίδια και άρχισε να θεωρείται ως ένα μη λειτουργικό τμήμα της ωοθήκης των ενηλίκων.

Πηγή: D. Anbarci et al/eLife 2025

Τα ευρήματα της μελέτης του 2024

Στη συνέχεια, το 2024, μια ερευνητική ομάδα δημοσίευσε τη μελέτη «Επανανακαλύπτοντας το rete ovarii: μια εκκριτική βοηθητική δομή της ωοθήκης» («Rediscovering the rete ovarii, a secreting auxiliary structure to the ovary»), περιγράφοντας την εξέταση της ανάπτυξης και της λειτουργίας του δικτύου της ωοθήκης σε ποντίκια.

Το όργανο αυτό αποτελεί έναν εκτεταμένο ιστό σε σχήμα πετάλου στο κάτω μέρος της ωοθήκης και αποτελείται από τρεις ξεχωριστές περιοχές που διατηρούνται από τη γέννηση έως την ενηλικίωση:

• Το ενδοωοθηκικό δίκτυο (intraovarian rete – IOR)
• Το εξωωοθηκικό δίκτυο (extraovarian rete – EOR)
• Το συνδετικό δίκτυο (connecting rete – CR)

Οι ερευνητές διοχέτευσαν υγρό στο εξωωοθηκικό δίκτυο (EOR) και διαπίστωσαν ότι αυτό έρεε προς την ωοθήκη, υποδηλώνοντας ότι η δομή αυτή ενδέχεται να διαδραματίζει ρόλο στη λειτουργία των ωοθηκών.  

Επικοινωνία με το νευρικό και κυκλοφορικό σύστημα

Παράλληλα, βρέθηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι το EOR ενδέχεται να επικοινωνεί με το νευρικό και το κυκλοφορικό σύστημα: τα κύτταρά του συνδέονται στενά με αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τις ωοθήκες και δέχονται απευθείας συνδέσεις από νεύρα. Τα κύτταρα αυτά βρίσκονται επίσης κοντά σε μακροφάγα, τα οποία είναι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που βοηθούν στην προστασία του οργανισμού.  

Επιπλέον, οι ερευνητές εντόπισαν υποδοχείς για ορμόνες, όπως τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγή και σε άλλες πτυχές της γυναικείας υγείας. Ορισμένες από τις πρωτεΐνες που απελευθερώνονται από το δικτυωτό της ωοθήκης εμπλέκονται στη ωρίμανση των ωαρίων και τη διατήρηση των ωοθυλακίων. Η δραστηριότητά τους αυξανόταν καθώς αυξάνονταν τα επίπεδα των οιστρογόνων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δομή μπορεί να ανταποκρίνεται στις ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια του αναπαραγωγικού κύκλου.

Η σημασία για τη γυναικεία υγεία

Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να προσφέρουν στοιχεία για το πώς η δομή συμβάλλει στη γονιμότητα και την υγεία των ωοθηκών, δήλωσε στο ScienceNews η συνερευνήτρια Ντιλάρα Ανμπάρτσι (Dilara Anbarci), αναπτυξιακή βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν στο Αν Άρμπορ.

«Υπάρχουν ακόμα τόσα πολλά που δεν μπορούμε καν να αρχίσουμε να συλλάβουμε σχετικά με τη γυναικεία ανατομία», δήλωσε η Ανμπάρτσι. «Ελπίζω αυτό να ενθαρρύνει περισσότερες έρευνες για την επανεκτίμηση όσων δεν γνωρίζουμε ήδη για την ωοθήκη».

Οι ερευνητές μελετούν το δίκτυο της ωοθήκης από τότε που περιγράφηκε για πρώτη φορά πριν από περισσότερα από 100 χρόνια, αλλά σύμφωνα με τους συγγραφείς, δεν είχαν συμφωνήσει ποτέ για τη λειτουργία του.

Αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Η επανανακάλυψη του δικτύου της ωοθήκης προκαλεί επίσης αίσθηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου γυναίκες ασκούν κριτική στο κατεστημένο της ιατρικής έρευνας -το οποίο ιστορικά ανδροκρατείται τόσο στο εργατικό δυναμικό όσο και στην ηγεσία- για την απόρριψη και την «διαγραφή» μιας δομής του γυναικείου σώματος.

Η κωμικός Μισέλ Γουλφ (Michelle Wolf) χαρακτήρισε την είδηση «εξοργιστική» σε ένα βίντεο στο TikTok που έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 130.000 likes.

«Το διασκεδαστικό είναι ότι προφανώς τα σώματά μας δεν το διέγραψαν, γιατί αν τα σώματά μας διέγραφαν πράγματα απλώς επειδή το ήθελαν οι άνδρες, δεν θα είχαμε μυαλό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η Γουλφ επεσήμανε επίσης ότι το δίκτυο του όρχεως (rete testis), που θεωρείται το αρσενικό αντίστοιχο του rete ovarii -αν και οι συγγραφείς της μελέτης του 2024 θεωρούν το rete ovarii «πιο σύνθετο»- παρέμεινε στα εγχειρίδια ανατομίας.

«Ερευνούμε τη γυναικεία υγεία περίπου τόσο σχολαστικά όσο ένας άνδρας ψάχνει για κέτσαπ στο ψυγείο», σχολίασε καυστικά. «Το να σε αγνοεί ένας άνδρας επειδή δεν θεωρούσε ότι είσαι σημαντικό, δικτυωτό της ωοθήκης, το έχουμε ζήσει όλες. Καλώς όρισες πίσω, μωρό μου».

Κεντρική φωτ.: D. Anbarci et al/eLife 2025

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.