ΗΠΑ: Τα επιτόκια «φωτιά» των στεγαστικών δανείων «γκρεμίζουν» την υπόσχεση Τραμπ για προσιτή στέγη

Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ ξεπέρασαν το 7% για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2025, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια αγορά κατοικίας που ήδη δοκιμάζεται από το υψηλό κόστος δανεισμού, τις αυξημένες τιμές και τη χρόνια έλλειψη προσφοράς. Η εξέλιξη προκαλεί έναν ακόμη πολιτικό πονοκέφαλο στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Το μέσο επιτόκιο του 30ετούς στεγαστικού δανείου σταθερού επιτοκίου ανήλθε την Πέμπτη στο 7,03%, από 6,95% μία εβδομάδα νωρίτερα, σύμφωνα με τη Freddie Mac, τον Ομοσπονδιακό Οργανισμό Στεγαστικών Πιστώσεων των ΗΠΑ. Το αντίστοιχο 15ετές επιτόκιο αυξήθηκε στο 6,42%, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2024.

Η νέα άνοδος έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve) να αυξήσει το βασικό της επιτόκιο κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, στο εύρος του 3,75%-4,00%, στην πρώτη αύξηση από το 2023. Η Fed επικαλέστηκε τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό και την ανάγκη να επιστρέψει προς τον στόχο του 2%.

Πλήγμα για τον Τραμπ λίγο πριν από τις κάλπες

Η χρονική συγκυρία κάθε άλλο παρά ευνοϊκή είναι για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Η προσιτή στέγη βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής ατζέντας του Αμερικανού προέδρου. Η κυβέρνησή του μάλιστα έχει δώσει εντολή στις Fannie Mae και Freddie Mac να αγοράσουν τίτλους που συνδέονται με στεγαστικά δάνεια, ύψους 200 δισ. δολαρίων, με στόχο τη μείωση του κόστους δανεισμού, ενώ έχει προωθήσει μέτρα για τον περιορισμό των αγορών μονοκατοικιών από μεγάλους θεσμικούς επενδυτές.

Ωστόσο, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Σύμφωνα με στοιχεία της Zillow που επικαλούνται οι Financial Times, οι τιμές των κατοικιών στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά 0,5% από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία, ενώ τα μηνιαία ενοίκια έχουν ενισχυθεί κατά 4,8%.

Με άλλα λόγια, η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές δεσμεύσεις για πιο προσιτή στέγη και στο πραγματικό κόστος που αντιμετωπίζουν σήμερα τα αμερικανικά νοικοκυριά γίνεται ολοένα πιο εμφανής.

Ο πόλεμος στο Ιράν αυξάνει το κόστος στέγασης

Τα στεγαστικά επιτόκια στις ΗΠΑ είχαν αρχίσει να υποχωρούν από το 7,79% που είχαν αγγίξει στα τέλη του 2023. Η πορεία αποκλιμάκωσης, ωστόσο, αντιστράφηκε στα τέλη Φεβρουαρίου, μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.

Έκτοτε, σύμφωνα με τους Financial Times, τα στεγαστικά επιτόκια έχουν αυξηθεί κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα, καθώς ο πόλεμος προκάλεσε διαταραχές στις αγορές ενέργειας και οι επιπτώσεις περνούν πλέον στην ευρύτερη οικονομία και, τελικά, στο κόστος δανεισμού των αμερικανικών νοικοκυριών.

Οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου έχουν ενισχύσει τους φόβους για νέα άνοδο του πληθωρισμού, εκτοξεύοντας παράλληλα τις διεθνείς τιμές του αργού. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, ξεπέρασε την Πέμπτη τα 105 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να αποτιμούν τον κίνδυνο περαιτέρω προβλημάτων στον εφοδιασμό.

Η άνοδος του πετρελαίου δεν περιορίζεται στον λογαριασμό της βενζίνης. Το ακριβότερο ενεργειακό κόστος διαχέεται στις μεταφορές, στην παραγωγή και στις τιμές ευρύτερου φάσματος αγαθών και υπηρεσιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο οι πληθωριστικές πιέσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αποτρέψει η Fed. Όσο οι τιμές της ενέργειας κρατούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και ενισχύονται οι πιέσεις για υψηλότερα επιτόκια. Και αυτή η αλυσίδα καταλήγει τελικά στην αγορά κατοικίας: σε ακριβότερο χρήμα και υψηλότερο κόστος στεγαστικού δανεισμού.

Οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβάζουν τη δόση

Πρόσθετη πίεση στα στεγαστικά επιτόκια ασκεί η εκτίναξη των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.

Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για το κόστος δανεισμού στην αμερικανική οικονομία και ιδιαίτερα για τα στεγαστικά δάνεια, έφθασε αυτή την εβδομάδα σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2007. Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού τίτλου ανήλθε στο υψηλότερο σημείο από το 2004.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε ανακοινώσει στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι το υπουργείο θα τριπλασίαζε τις επαναγορές κρατικού χρέους. Παρ’ όλα αυτά, οι αποδόσεις συνέχισαν να κινούνται ανοδικά.

Για τους υποψήφιους αγοραστές κατοικίας, το αποτέλεσμα είναι άμεσο: ακριβότερο δάνειο, υψηλότερη μηνιαία δόση και μικρότερη αγοραστική δύναμη.

«Το ψυχολογικό όριο του 7%»

Η νέα άνοδος των επιτοκίων βρίσκει την αγορά κατοικίας ήδη σε φάση επιβράδυνσης.

Οι πωλήσεις υφιστάμενων κατοικιών υποχώρησαν τον Αύγουστο στο χαμηλότερο επίπεδο του 2026 μέχρι στιγμής, ενώ οι εκκρεμείς πωλήσεις πέρασαν σε αρνητικό έδαφος σε ετήσια βάση. Οι Financial Times επισημαίνουν επίσης ότι τα αδύναμα στοιχεία για τις νέες κατασκευές και η επιδείνωση του κλίματος μεταξύ των κατασκευαστών ενισχύουν τις ανησυχίες για βαθύτερη επιβράδυνση της αγοράς.

«Το 7% έχει τόσο ψυχολογική όσο και μαθηματική σημασία», σημειώνει ο Άντονι Σμιθ, ανώτερος οικονομολόγος του Realtor.com, προσθέτοντας ότι η άνοδος έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το διαπραγματευτικό πλεονέκτημα συνήθως αρχίζει να περνά στους αγοραστές.

Το πρόβλημα είναι ότι ένα ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί έχει περιορισμένη αξία όταν το ίδιο το κόστος χρηματοδότησης αποκλείει σημαντικό αριθμό υποψήφιων αγοραστών από την αγορά.

Η υπόσχεση της προσιτής στέγης δοκιμάζεται πριν από τις κάλπες

Τα υψηλά στεγαστικά επιτόκια είναι μόνο μία πλευρά του προβλήματος. Τα αμερικανικά νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα ταυτόχρονα με υψηλότερα ενοίκια, αυξημένες τιμές ενέργειας και συνεχιζόμενες πιέσεις στο κόστος ζωής.

Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου – στόχος που καθίσταται όλο και πιο δύσκολος.

Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του CNN/SSRS, η οικονομική πολιτική του Τραμπ βρίσκει περιορισμένη ανταπόκριση στην κοινή γνώμη: μόλις το 27% των Αμερικανών εγκρίνει τους χειρισμούς του στην οικονομία και μόλις το 20% την πολιτική του απέναντι στον πληθωρισμό, ενώ το 67% αποδοκιμάζει συνολικά την προεδρία του.

Η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει στις αρχές του έτους την αποκλιμάκωση των στεγαστικών επιτοκίων ως ένδειξη ότι η πολιτική της άρχιζε να αποδίδει. Τον Φεβρουάριο, ο Λευκός Οίκος μιλούσε για επιστροφή του «αμερικανικού ονείρου της ιδιοκατοίκησης», επισημαίνοντας ότι τα επιτόκια είχαν υποχωρήσει σε πολυετές χαμηλό.

Επτά μήνες αργότερα, το επιτόκιο για 30ετές στεγαστικό δάνειο βρίσκεται ξανά πάνω από το 7%.

Και όσο πλησιάζει ο Νοέμβριος, το ερώτημα εάν οι Αμερικανοί μπορούν πράγματι να αγοράσουν -ή ακόμη και να νοικιάσουν- ένα σπίτι παύει να είναι μόνο ζήτημα οικονομίας και εξελίσσεται σε μία από τις πιο άμεσες πολιτικές δοκιμασίες για τον Λευκό Οίκο.
 

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.