Έχει και το reality show τα όριά του

Ο Πρόεδρος Τραμπ εκφώνησε στο Νταβός μια βαρυσήμαντη και αποκαλυπτική ομιλία, κυριολεκτικά και με τη βιβλική έννοια. Κυριολεκτικά διότι αποκάλυψε καθαρότερα την εικόνα του κόσμου που έρχεται, σε μεγάλο βαθμό, κατόπιν ενεργειών του Αμερικανού Προέδρου. Με τη βιβλική έννοια, διότι πίσω από τις λέξεις, ακουγόταν ο καλπασμός των τεσσάρων ιππέων της Αποκάλυψης.

Η ομιλία του Προέδρου των ΗΠΑ ήταν μακρά και πολυειδής,  με αρκετές ανακρίβειες, ιστορικές και άλλες και ως εικός, τη συνήθη εκτεταμένη χρήση του υπερθετικού βαθμού. Επρόκειτο για μια αυτοθυμίαση και απαρίθμηση (πρωτοφανών) επιτευγμάτων εσωτερικής κατανάλωσης, που πλέον, άρχισε να ενδύεται προεκλογικό μανδύα. Όπως αναφέρουν σχετικά τα διεθνή ΜΜΕ, τα ποσοστά δημοφιλίας του Ντόναλντ Τραμπ έχουν σημειώσει πτώση από τις 20 Ιανουαρίου 2026. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Εκόνομιστ, 372 ημέρες μετά από την έναρξη της νέας θητείας του, το ποσοστό αποδοχής του Αμερικανού Προέδρου έχει πέσει από 52% στο 37%.

Σε πολλά σημεία του λόγου του, ο Τραμπ υπήρξε ιδιαίτερα εριστικός και προσβλητικός, και προς θεσμούς και προς άτομα. Το ΝΑΤΟ και οι ηγέτες του είχαν τιμητική θέση στον κατάλογο των προσβεβλημένων, από όπου γλίτωσε μόνον ο ΓΓ της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε. Εν τούτοις, ο Τραμπ φρόντισε να τον εκθέσει αλλιώς για μια ακόμη φορά, επαναλαμβάνοντας ότι ο Ρούτε τον αποκαλεί «μπαμπάκα» (daddy).

«Δεν έχουμε πάρει τίποτε από το ΝΑΤΟ και δεν έχουμε ποτέ ζητήσει τίποτε. Δεν εκτιμούν αυτό που κάνουμε. Μιλάω για το ΝΑΤΟ, μιλάω για την Ευρώπη. Πρέπει εκείνοι να δουλέψουν για την Ουκρανία, όχι εμείς. Οι ΗΠΑ είναι πολύ μακριά. Έχουμε έναν μεγάλο, όμορφο ωκεανό που μας χωρίζει (όχι, δεν αναφερόταν πάλι στο Μεγάλο, Όμορφο φορολογικό νομοσχέδιο). Εμείς δεν έχουμε καμία σχέση». Αυτή είναι η άποψή του, που του επιτρέπει να κινείται κατά το δοκούν και εκ του ασφαλούς και την οποία οι κάθε λογής ειδικοί πρέπει να συνεκτιμούν δεόντως.

Ίσως ο Αμερικανός Πρόεδρος θα έπρεπε να κλείσει την ομιλία του με τη ρήση του μεγάλου συνθέτη Γιοχάννες Μπράμς, «εάν υπάρχει κανείς εδώ που δεν τον προσέβαλα, του ζητώ συγγνώμη».

Ο Τραμπ, όμως, υπερέβαλε εαυτόν, όταν σε συνέντευξη προς το φιλικό του κανάλι Φοξ είπε πως οι χώρες του ΝΑΤΟ έστειλαν στο Αφγανιστάν κάποιους στρατιώτες, οι οποίοι όμως έμειναν «λίγο πίσω, λίγο έξω από τις γραμμές» (…a little back, a little off the lines). Και με τον τρόπο αυτό, κατόρθωσε κάτι πολύ δυσχερές: να ενώσει τους Ευρωπαίους (και όχι μόνο) σε μια κοινή οργή. Ίσως να πήραν κάποιο μάθημα για τη συνέχεια .

Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος άρθρου της Süddeutsche Zeitung: Με την αντικατάσταση της λέξης United στο USA με τη γερμανική λέξη Unverschämmte (Ξεδιάντροπες), αναγράφεται ο εξής τίτλος: «Προς τις Ξεδιάντροπες Πολιτείες της Αμερικής: μέχρις εδώ». Ακολουθεί το εξής: «Ο Τραμπ χλευάζει τους στρατιώτες των συμμάχων, μαζί τους και εκείνους του Ομοσπονδιακού Στρατού (Bundeswehr). Αυτό δεν είναι απλά απρεπές».

Οι εταίροι του ΝΑΤΟ αντέδρασαν έντονα. Ο συνήθως ηπίων τόνων Βρεταννός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ εξέφρασε αγανάκτηση και χαρακτήρισε τις δηλώσεις «προσβλητικές και απαίσιες».

Ο Πρόεδρος Μακρόν δήλωσε πως «αυτές οι απαράδεκτες δηλώσεις ουδέν σχόλιο επιδέχονται». Το περιβάλλον του πρόσθεσε πως «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιθυμεί να προσφέρει παρηγορία στις οικογένειες των πεσόντων και να εκφράσει την αναγνώριση και τον σεβασμό του έθνους στη μνήμη τους».

Από γερμανικής πλευράς, ο Υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε πως «Θα τιμούμε πάντοτε την αφοσίωση και το θάρρος των γυναικών και των ανδρών του στρατεύματος στο Αφγανιστάν, όποιος και να τους αμφισβητήσει».

Η Τζόρτζια Μελόνι (που νωρίτερα είχε προτείνει την απονομή του βραβείου Νόμπελ για την Ειρήνη στον Πρόεδρο Τραμπ), εξέφρασε «κατάπληξη» για τις δηλώσεις περί Αφγανιστάν. «Η Ιταλία και οι ΗΠΑ συνδέονται με μια άρρηκτη φιλία, η οποία καθίσταται ακόμη πιο αναγκαία, απέναντι στις σημερινές προκλήσεις. Αλλά η φιλία απαιτεί σεβασμό, ουσιώδη προϋπόθεση για την αλληλεγγύη, που είναι η βάση του ΝΑΤΟ».
Ο Ολλανδός ΥΠΕΞ Ντάβιντ φαν Βέϊλ κατήγγειλε και αυτός τις δηλώσεις Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τις ψευδείς και ασεβείς.

Η Δανή Πρωθυπουργός, Μέτε Φρέντρικσεν, τέλος, χαρακτήρισε «ανυπόφορη» την αμφισβήτηση του Τραμπ για την αφοσίωση των στρατιωτών στο Αφγανιστάν, προσθέτοντας πως «έχουν απόλυτο δίκιο οι Δανοί βετεράνοι όταν λέγουν ότι δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψουν τον πόνο που αισθάνονται». Πρόσθεσε ότι από τις χώρες του ΝΑΤΟ, η Δανία είχε υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες αναλογικά με τον πληθυσμό της.

Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας είχε συμμετοχή στη Διεθνή Δύναμη Συνδρομής Ασφαλείας (International Security Assistance Force, ISAF) από το 2002 έως το 2012, ευτυχώς χωρίς απώλειες.

Από όλες αυτές τις δηλώσεις, ο Πρόεδρος Τραμπ επέλεξε να απαντήσει πομπωδώς, μέσω του ιδιόκτητου Truth Social μόνο στους Βρεταννούς, με ένα κείμενο από το οποίο δεν λείπουν τα αγαπημένα του κεφαλαία: «Οι ΣΠΟΥΔΑΙΟΙ και πολύ ΓΕΝΝΑΙΟΙ στρατιώτες του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι πάντοτε μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, Στο Αφγανιστάν, 457 πέθαναν και ήταν μεταξύ των σπουδαιοτέρων από τους πολεμιστές. Είναι ένας δεσμός πολύ ισχυρός για να σπάσει».

Η επιλογή μόνο της Βρεταννίας, παραλείποντας όλους τους άλλους, είναι ενδεικτική του ανδρός και την αφήνω ασχολίαστη. Όσο για τους αστήρικτους ισχυρισμούς του, επισημαίνεται ότι η πρώτη φορά που ενεργοποιήθηκε το άρθρο 5 της ιδρυτικής Συνθήκης του ΝΑΤΟ («Ένοπλη επίθεση εναντίον μέλους του ΝΑΤΟ θα θεωρηθεί ως επίθεση εναντίον όλων») ήταν κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ, μετά από την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Κατά τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, οι απώλειες των συμμάχων ήταν: ΗΠΑ 2.461, ΗΒ 457, Καναδάς 159, Γαλλία 90,  Γερμανία  62, Ιταλία  53, Πολωνία 44, Αυστραλία 41, Ισπανία 35, Γεωργία, 32, Ρουμανία 27, Ολλανδία  25, Τουρκία  15, Τσεχία 14, Νέα Ζηλανδία  10, Νορβηγία 10, Εσθονία 9, Ουγγαρία 7, Σουηδία 5, Λετονία 4, Σλοβακία 3, Φινλανδία  2, Πορτογαλία 2, Αλβανία 2, Βέλγιο 1, Βουλγαρία 1, Κροατία 1, Λιθουανία 1, Μαυροβούνιο 1. Επισημαίνεται ότι η Δανία, η οποία τελευταία υπέστη τόσο μειωτική μεταχείριση από τον Τραμπ, είχε απώλειες σε αναλογία ανά εκατομμύριο πληθυσμού μεγαλύτερες από τις ΗΠΑ (8 έναντι 7,96). Τον μεγαλύτερο αριθμό όλων είχε η Γεωργία (8,42).

Αυτά για την «απρόθυμη» συμμετοχή των νατοϊκών χωρών και για τους νεκρούς στρατιωτικούς που επίσης «απρόθυμα» έχασαν τη ζωή τους, λόγω της αλληλεγγύης των χωρών τους με τις ΗΠΑ.  Αυτό το ολίσθημα του Τραμπ προσβάλλει μια πανανθρώπινη και αρχέγονη παράδοση σεβασμού προς τους νεκρούς. Ευγνωμοσύνη οφείλει o  Πρόεδρος των ΗΠΑ προς τους συμμάχους που πολέμησαν στο πλευρό της χώρας του και όχι χλεύη. Όπως είπε ο εκ των επτά σοφών της αρχαιότητας Χίλων ο Λακεδαιμόνιος, «Τον τεθνηκότα ου κακολογείν».

Έχει και το reality show τα όριά του.