Εικονική «βόλτα» της «Ν» στα ράφια των σούπερ μαρκετ

Σε αντίστροφη μέτρηση βρίσκονται οργανωμένο λιανεμπόριο και προμηθεύτριες εταιρείες, καθώς από τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στα ράφια των σούπερ μάρκετ τίθενται σε ισχύ εκατοντάδες μειώσεις τιμών, μετά από παρέμβαση της κυβέρνησης προκειμένου να ανακοπεί, έστω και μερικώς, το κύμα της ακρίβειας.

Πρόκειται για πρωτοβουλία που αποκτά ιδιαίτερη αξία, καθώς υλοποιείται σε περίοδο κατά την οποία το ακριβό πετρέλαιο, όπως και το φυσικό αέριο, απειλούν να βάλουν νέα φωτιά στον πληθωρισμό, ιδιαίτερα μετά και τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, οι οποίες προμηνύουν μεγαλύτερες διεθνείς εντάσεις, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει, μεταξύ άλλων, για το κόστος παραγωγής, διακίνησης και τιμολόγησης των αγαθών.

Ωστόσο, η ανωτέρω κυβερνητική πρωτοβουλία εμφανίζει ένα σοβαρό σημείο προβληματισμού: ο καταναλωτής που θα βρεθεί μπροστά από τα ράφια των σούπερ μάρκετ με τα εκπτωτικά αγαθά δεν θα γνωρίζει ούτε ποιες ήταν οι αρχικές τιμές τους ούτε σε ποιο ποσοστό αυτές μειώθηκαν και άρα πόσο φθηνότερα αγόρασε. Θα βλέπει μόνο τελικές τιμές και τη σήμανση για τη σχετική κυβερνητική πρωτοβουλία. Όσο για τη δυναμική που θα έχουν οι μειώσεις τιμών, σύμφωνα με πληροφορίες της «Ν», σε μέσα επίπεδα θα διαμορφώνονται μόλις στο 6%, ποσοστό μάλιστα στο οποίο θα περιλαμβάνεται τόσο η συμβολή των προμηθευτών όσο και των ίδιων των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.

Η ανωτέρω πρωτοβουλία έχει τεθεί, όπως αναμενόταν, και στην προσοχή του ίδιου του πρωθυπουργού, ο οποίος ζήτησε από την αγορά να συνδράμει στη γενικότερη προσπάθεια συγκράτησης των πληθωριστικών πιέσεων. Παράλληλα, ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, σε συνεργασία με τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς, άνοιξε έναν άτυπο διάλογο προκειμένου να καταλήξει σε μία «συμφωνία κυρίων» για συντονισμένες μειώσεις τιμών σε επώνυμα καταναλωτικά αγαθά και, κατά κύριο λόγο, σε κωδικούς υψηλής ζήτησης, προϊόντα δηλαδή που πραγματοποιούν υψηλούς τζίρους στο οργανωμένο λιανεμπόριο.

Το καλοκαίρι αυτό ήταν ιδιαίτερα θερμό σε διαβουλεύσεις μεταξύ κυβέρνησης και αγοράς, προκειμένου η προσπάθεια να στεφθεί από επιτυχία. Από τη Δευτέρα θα φανούν τα πρώτα αποτελέσματα, τα οποία σε κάθε περίπτωση θα κριθούν συν τω χρόνω, δεδομένου ότι η εν λόγω πρωτοβουλία αναμένεται να έχει διάρκεια, κρίνοντας από τον τρόπο με τον οποίο παρενέβη η κυβέρνηση, εν μέσω πλέον και προεκλογικού κλίματος.

Η εικονική «βόλτα» της «Ν»

Η «Ν» έκανε μία εικονική «βόλτα» σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες αλυσίδες λιανικής, από τις οποίες συνέλεξε στοιχεία, προκειμένου να αποτυπώσει -πριν από το άνοιγμα των καταστημάτων το πρωί της Δευτέρας- ποια θα είναι η εικόνα στα ράφια των σούπερ μάρκετ σε ό,τι αφορά τα προϊόντα που θα τεθούν υπό καθεστώς μειωμένης τιμής, κατόπιν πάντα κυβερνητικής πρωτοβουλίας. Τα στοιχεία αυτά, που δόθηκαν κατ’ αποκλειστικότητα στη «Ν», αναφέρουν τα εξής:

• Μειώσεις τιμών ανακοίνωσαν περισσότερες από 70 εταιρείες που προμηθεύουν με προϊόντα τους τα σούπερ μάρκετ.
• Ο συνολικός αριθμός των κωδικών που τέθηκαν σε μειωμένη τιμή υπερβαίνει τους 1.300.
• Η συντριπτική πλειονότητα αυτών, δηλαδή περισσότεροι από 850 κωδικοί, αφορούν αγαθά καθημερινής ανάγκης, ενώ στη λίστα προστέθηκαν, λόγω της περιόδου, και κάποιες λίγες εκατοντάδες εκπτωτικοί κωδικοί για σχολικά προϊόντα. Όπως ήταν αναμενόμενο, η λίστα με τις μειωμένες τιμές εμπλουτίστηκε και με κάποιες λίγες δεκάδες προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label).
• Στην πλειονότητά τους τα εν λόγω αγαθά θα διατεθούν με μειωμένη τιμή κοντά στο 5%. Βεβαίως στη λίστα υπάρχουν κωδικοί με ακόμη χαμηλότερες εκπτώσεις, αλλά και με σαφώς υψηλότερες.
• Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν επιβαρύνονται μόνο με τα ποσοστά έκπτωσης που προσθέτουν στις μειώσεις τιμών των προμηθευτών, αλλά και με τα αποθέματα που θα παραμείνουν στις αποθήκες τους και θα έχουν αγοραστεί σε τιμές υψηλότερες από αυτές που έχουν πλέον συμφωνήσει με τις προμηθεύτριες εταιρείες. Αυτός ήταν, εξάλλου, ο λόγος για τον οποίο το τελευταίο δίμηνο οι αλυσίδες επέμεναν να εξαντλήσουν κωδικούς τους οποίους γνώριζαν ότι θα περιλαμβάνονταν στην εκπτωτική λίστα των προμηθευτών. Βέβαια, αδιάθετες ποσότητες παρέμειναν στις αποθήκες τους και αυτές αναμένεται να προωθηθούν στο ράφι με μία μικρή ζημία για τις αλυσίδες.
• Το 70% των προϊόντων σε μειωμένη τιμή θα είναι τρόφιμα και το 30% μη τρόφιμα.
• Από τα τρόφιμα, η κατηγορία γάλα, γιαούρτι, τυρί και αυγά θα κατέχει περίπου το 17% των συνολικών κωδικών, τα ζυμαρικά, το ρύζι και τα όσπρια το 13,5%, το ψωμί και το αλεύρι το 5%, τα βρεφικά και παιδικά προϊόντα το 2%, τα προϊόντα πρωινού το 5,7%, οι σοκολάτες και συναφή είδη το 4% και τα αλλαντικά το 5,5%. Το κρέας -χοιρινό και κοτόπουλο- θα έχει συμμετοχή 4%, το ελαιόλαδο και οι μαργαρίνες 4%, τα αναψυκτικά 2,5%, οι χυμοί 2%, ενώ τα έτοιμα γεύματα θα συμμετέχουν στο σύνολο των κωδικών με ποσοστό χαμηλότερο του 1,5%, άλλα τυποποιημένα τρόφιμα 6%, κατεψυγμένα προϊόντα 1,5%.
• Στα ράφια με τα μη τρόφιμα, η κατηγορία κρεμών, σαπουνιών, αφρόλουτρων και σαμπουάν θα έχει συμμετοχή στο σύνολο των κωδικών περίπου 10%, τα καθαριστικά σπιτιού 8%, οι βρεφικές πάνες 2%, τα προϊόντα πρώτων βοηθειών, όπως βαμβάκι, οινόπνευμα κ.ά., 3,5%, ενώ τα μαλακτικά και συναφή προϊόντα 1,5%.

Στην Ανεξάρτητη Αρχή

Σημειώνεται ότι, κατά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ κοινοποίησαν στην Ανεξάρτητη Αρχή στοιχεία για όλες τις μειώσεις τιμών και ειδικότερα, ανά προϊόν, την τιμή που είχε πριν από τη διενέργεια της μείωσης και την τελική τιμή του, ώστε η Αρχή να είναι σε θέση να διενεργήσει τους προβλεπόμενους από τον νόμο ελέγχους.

Ωστόσο, αξίζει να επισημανθεί ότι δικαίωμα σύγκρισης των τιμών δεν αναγνωρίζεται στον καταναλωτή. Πρόκειται ουσιαστικά για το αδύναμο σημείο της πρωτοβουλίας: η τιμή που θα βλέπει ο καταναλωτής θα είναι μειωμένη, αλλά δεν θα συνοδεύεται από το απαραίτητο μέτρο σύγκρισης που θα του επιτρέπει να γνωρίζει πόσο ακριβώς έχει μειωθεί.

Παράλληλα, σε κάθε σημείο όπου θα πωλούνται προϊόντα σε μειωμένη τιμή, στο πλαίσιο πάντα της «συμφωνίας κυρίων» μεταξύ κυβέρνησης και αγοράς, η αρμόδια Αρχή έχει δημιουργήσει ειδική ετικέτα που θα φέρει τον τίτλο «Πρωτοβουλία μείωσης τιμής» και θα προσδιορίζει επακριβώς ποια προϊόντα εντάσσονται σε αυτή.

Η σήμανση

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς που ερωτήθηκαν για το θέμα, ο Κώδικας Δεοντολογίας του εμπορίου δεν επιβάλλει την αναγραφή της αρχικής τιμής ή του ποσοστού της έκπτωσης, όταν μειώνεται η τιμή τιμοκαταλόγου του προμηθευτή, καθότι πρόκειται για μεταβολή που δεν λογίζεται προωθητική ενέργεια.

Όσο για τη χωροθέτηση των ραφιών εντός των σούπερ μάρκετ, στην πράξη δεν θα αλλάξει κάτι. Απλώς θα δημιουργηθεί χώρος για να φιλοξενηθούν τα προϊόντα που θα διατίθενται σε μειωμένη τιμή. Επί της ουσίας, τα εν λόγω προϊόντα σε μεγάλο βαθμό θα παραμείνουν στην ίδια θέση και θα διατίθενται σε μειωμένη τιμή, έχοντας την ένδειξη «Πρωτοβουλία μείωσης τιμής».

Μεγάλες αποκλίσεις

Πάντως, αξίζει να σημειωθεί πως, μιλώντας για προϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία των μη τροφίμων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα προϊόντα περιποίησης σώματος και καθημερινής υγιεινής, στην αγορά διαπιστώνονται μεγάλες αποκλίσεις τιμών μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και των καταστημάτων που εξειδικεύονται στη συγκεκριμένη κατηγορία, με τα δεύτερα να πωλούν τα ίδια προϊόντα σε τιμές χαμηλότερες έως και 40%.

Αυτό από μόνο του καταδεικνύει πώς διαμορφώνονται τα περιθώρια κέρδους, όπως επίσης και τη δυνατότητα που έχει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς να αξιολογήσει τον τρόπο τιμολόγησης των προϊόντων από την ώρα που παράγονται ή εισάγονται στην Ελλάδα μέχρι να καταλήξουν στο ράφι για τη διάθεσή τους στον τελικό καταναλωτή.

Όσο για τους ίδιους τους καταναλωτές και το τι μπορούν να πράξουν γενικότερα ώστε να περιορίσουν τις εισοδηματικές τους απώλειες από τις υψηλές τιμές στα αγαθά καθημερινής ανάγκης, δεν έχουν παρά να προσδιορίσουν μία πολύ συγκεκριμένη λίστα αγαθών και να συγκρίνουν τακτικά την εξέλιξη των τιμών τους, αναζητώντας κάθε φορά εναλλακτικές επιλογές για την αντικατάσταση προϊόντων των οποίων η τιμή έχει αυξηθεί με άλλα χαμηλότερης αξίας.

Διάρκεια 2+2 μήνες

Οι παρεχόμενες από το λιανεμπόριο και τους παραγωγούς μειώσεις τιμών που θα φανούν στο ράφι των σούπερ μάρκετ από τη Δευτέρα θα διαρκέσουν κατ’ ελάχιστον δύο μήνες, διάστημα κατά το οποίο θα πρέπει να υπάρχει διαθεσιμότητα των αγαθών. Αυτό σημαίνει ότι ουδείς εκ των προμηθευτών θα μπορεί να επικαλεστεί αδυναμία τροφοδοσίας της αγοράς λόγω υψηλής ζήτησης, ώστε τεχνηέντως να αποσύρει τη μειωμένη τιμή. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι στην πράξη οι προμηθεύτριες εταιρείες θα κρατήσουν τις μειώσεις τους μέχρι και το τέλος του έτους, δηλαδή έως τις 31 Δεκεμβρίου, προκειμένου να αποφύγουν τυχόν αρνητική δημοσιότητα εν μέσω Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, με τον Τύπο να κάνει λόγο για μαζικές ανατιμήσεις. Πέραν αυτού, πάντα στον ορίζοντα θα υπάρχει το ενδεχόμενο των εκλογών μέχρι και τον Νοέμβριο, οπότε πολύ δύσκολα μία προσπάθεια μείωσης των τιμών υπό τις… ευλογίες της κυβέρνησης θα μπορούσε να λάβει τέλος εν μέσω προεκλογικής περιόδου. Κατά τα ίδια στελέχη, έτσι όπως εξελίσσεται το θέμα με τις μειωμένες τιμές, η κρισιμότερη περίοδος θα είναι ο Ιανουάριος, οπότε θα αλλάξει το έτος και οι αλυσίδες θα κληθούν να αποφασίσουν τι θα πράξουν με τις μειωμένες τιμές τους. Παράλληλα, θα πρέπει να αποφασίσουν γενικότερα για τους νέους τιμοκαταλόγους, όπως παραδοσιακά κάνουν το πρώτο δίμηνο κάθε νέας χρονιάς. Όλα αυτά, μάλιστα, σε μία περίοδο κατά την οποία, εφόσον οι εκλογές δεν γίνουν το φθινόπωρο, θα χαρακτηριστεί προεκλογική. Η αγορά γνωρίζει, λοιπόν, ότι για τους επόμενους τουλάχιστον οκτώ μήνες θα δεχθεί ισχυρότατη πίεση από την κυβέρνηση προκειμένου να κρατήσει τις συγκεκριμένες τιμές χαμηλά. Φυσικά, πρόκειται για πίεση που θα ασκηθεί καταρχήν στους παραγωγούς, εισαγωγείς, χονδρεμπόρους και διακινητές των αγαθών καθημερινής ανάγκης, όπως εξάλλου και στις ίδιες τις αλυσίδες της οργανωμένης λιανικής.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.