Τρία χρόνια μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, η οποία ανέδειξε σοβαρά κενά στην ασφάλεια, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει η κυρίαρχη μορφή στην πολιτική σκηνή της χώρας που ετοιμάζεται για εκλογές. Το ερώτημα είναι επομένως ένα: Θα τις κερδίσει ο Νετανιάχου;
Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο καμπής για μια χώρα που έχει αλλάξει ριζικά μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τις συγκρούσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Παρά την έντονη δυσαρέσκεια που εκφράζουν οι Ισραηλινοί για τους χειρισμούς του, είτε μιλάμε για την επίθεση της Χαμάς και την συνακόλουθη διαχείριση της κατάστασης με τους ομήρους στη Λωρίδα της Γάζας είτε για τους πολέμους του Ισραήλ και το πλήγμα για την εικόνα της χώρας είτε απλά για τη δικαστική μεταρρύθμιση, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια άλλη πορεία.
‘Αλλωστε ο Νετανιάχου έχει τη φήμη του πολιτικού χαμαλαίοντα, ενός ανθρώπου που ξέρει να «διαβάζει» και να κατανοεί το εκλογικό σώμα. Οι επικριτές του βλέπουν ένα άνθρωπο που καταφέρνει να παραμένει στην εξουσία προβάλλοντας μαξιμαλιστικές απαιτήσεις —που δεν πρόκειται ποτέ να ικανοποιηθούν— ως αντάλλαγμα για ειρηνευτικές συμφωνίες που δεν πρόκειται ποτέ να υλοποιηθούν. Επιμένοντας, για παράδειγμα, να παραδώσει το Ιράν το σύνολο του πυρηνικού του υλικού και να δεσμευτεί ότι θα εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου, ή να παραδοθεί η Χαμάς, ο ίδιος μπορεί να διατηρεί το Ισραήλ σε μια μόνιμη κατάσταση πολέμου, από την οποία αντλεί πολιτικά οφέλη.
Αντίστοιχα, δεν έχει εξηγήσει ποτέ ποια θεωρεί ως την «τελική κατάσταση» των σχέσεων του Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους. Αντιτίθεται διαρκώς στη λύση των δύο κρατών, χωρίς ωστόσο να την έχει αποκλείσει ποτέ επίσημα ως μελλοντική πολιτική.
Κατά συνέπεια, έχει διαμορφώσει μια πολιτική πραγματικότητα, που είναι θεμελιωμένη πάνω στην αποδυνάμωση των Παλαιστινίων, την οποία ελάχιστοι πιστεύουν ότι θα μπορέσουν να αλλάξουν οι αντίπαλοί του, σχολιάζουν οι Times του Λονδίνου. Αρκετοί μάλιστα από αυτούς, συνεχίζουν, υποστηρίζουν θέσεις για την ασφάλεια που ταυτίζονται με τις δικές του.
Οριακή μάχη
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, ο συνασπισμός του Νετανιάχου έχει ανακάμψει —ξεπερνώντας τις εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες που, κατά την εκτίμηση πολλών επικριτών, απειλούσαν να τερματίσουν οριστικά το πέρασμά του από την πολιτική σκηνή του Ισραήλ— και πλέον κονταροχτυπιέται με την αντιπολίτευση για την εκλογική νίκη.
Ωστόσο, καμία από τις δύο βασικές πολιτικές δυνάμεις δεν φαίνεται, μέχρι στιγμής, να έχει εξασφαλίσει τον δρόμο προς την εξουσία.
Ο συνασπισμός του Νετανιάχου
Ο Νετανιάχου και ο δεξιός συνασπισμός του έχουν αρνηθεί να υποχωρήσουν στα περισσότερα κρίσιμα ζητήματα: από τη στρατιωτική κατοχή του μεγαλύτερου μέρους της Γάζας και τους οικισμούς στη Δυτική Όχθη, μέχρι το ζήτημα που αποτελεί τη βάση όλων των άλλων για τις περισσότερες ξένες κυβερνήσεις — το μέλλον της λύσης των δύο κρατών.
Το Λικούντ του Νετανιάχου διατηρεί την εξουσία χάρη στη σταθερή συμμαχία του με το ακροδεξιό υπεροορθόδοξο θρησκευτικό κόμμα, Shas (Σας), και στη νεότερη συμμαχία του με δύο εθνικιστικά κόμματα: το Οτζμά Γεχουντίτ («Εβραϊκή Ισχύς») και το Θρησκευτικό Σιωνιστικό Κόμμα.
Οι ηγέτες των δύο τελευταίων κομμάτων, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και ο Μπεζαλέλ Σμότριτς που υπηρετούν ως υπουργοί Εθνικής Ασφάλειας και Οικονομικών αντίστοιχα, θεωρούνται από τα πιο προβεβλημένα πρόσωπα της ισραηλινής κυβέρνησης, λόγω της επιθετικής ρητορικής τους κατά των Αράβων και υπέρ των εποίκων. Και οι δύο υπόκεινται σε κυρώσεις και απαγορεύσεις εισόδου από τη Βρετανία, την Αυστραλία, τον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Βάσει των πιο πρόσφατων δημοσκοπήσεων, ο συγκεκριμένος συνασπισμός θα εξασφάλιζε τουλάχιστον 50 έδρες στην Κνεσέτ, που αριθμεί 120 έδρες.
Η αντιπολίτευση
Αντίστοιχο αποτέλεσμα δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και για το αντίπαλο δέος, τα κόμματα της κεντροδεξιάς, του κέντρου και της αριστεράς που τάσσονται εναντίον τους: από το δεξιό αλλά εχθρικό προς τον Νετανιάχου κόμμα «Ισραέλ Μπεϊτέινου» και τα κεντρώα «Γιασάρ» και «Γιαχάντ», μέχρι τους «Δημοκρατικούς», που συγκροτούνται από τα απομεινάρια του άλλοτε κυρίαρχου Εργατικού Κόμματος του Ισραήλ και άλλων αριστερών κομμάτων.
Το «Γιασάρ» είναι ένα νέο κόμμα με επικεφαλής τον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ο οποίος κάθε άλλο παρά φιλελεύθερος είναι —με βάση τα πρότυπα εκτός Ισραήλ—, έχοντας μάλιστα υποβαθμίσει τη στήριξη που παρείχε στο παρελθόν στη λύση των δύο κρατών. Ωστόσο, σε αντίθεση με πολλούς στην κυβέρνηση, έχει ζητήσει ενεργά την κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων για τους Ισραηλινούς πολίτες, συμπεριλαμβανομένης της αραβικής μειονότητας.
Η σκληρή του στάση στο ζήτημα της ασφάλειας και η προσωπική του ιστορία —καθώς ένας γιος και δύο ανίψια του έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο της Γάζας— του χάρισαν ένα φαινομενικά ισχυρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, χάρη στη στήριξη όσων ανήκουν στον κεντροδεξιό χώρο και δεν επιθυμούν πλέον να βλέπουν τον Νετανιάχου στην εξουσία.
Ωστόσο, και πάλι, θα χρειαστεί να έχουν καλή επίδοση οι εν δυνάμει εταίροι του στον κυβερνητικό συνασπισμό: οι Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ (και οι δύο πρώην πρωθυπουργοί) και το κόμμα «Ισραέλ Μπεϊτέινου» υπό τον Αβίγκντορ Λίμπερμαν — ένας πρώην σκληροπυρηνικός, ο οποίος ωστόσο έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήταν ανοιχτός σε μια ειρηνευτική συμφωνία με τους Παλαιστίνιους.
Οι δημοσκοπήσεις
Προς το παρόν, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι όλα αυτά τα κόμματα, μαζί με τους Δημοκρατικούς, συγκεντρώνουν περίπου 50-53 έδρες — όσες και το μπλοκ του Νετανιάχου.
Σημειώνεται ότι για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτείται το όριο των 61 εδρών.
Για να παραμείνει στην εξουσία, ο Νετανιάχου θα πρέπει είτε να σχηματίσει έναν διαφορετικό συνασπισμό, είτε να πετύχει μια άνευ προηγουμένου εκλογική ανατροπή. Το πιθανότερο σενάριο, με βάση την εικόνα των δημοσκοπήσεων, είναι ακόμη μία βαθιά κατακερματισμένη Κνεσέτ, στην οποία καμία από τις δύο πλευρές δεν θα βρίσκεται κοντά στην εξασφάλιση της απαιτούμενης πλειοψηφίας.
Τα αραβικά κόμματα
Τις υπόλοιπες έδρες φαίνεται να καταλαμβάνουν, όπως συμβαίνει και τώρα, αραβικά κόμματα (εκ των οποίων μόνο το Ra’am έχει συμφωνήσει ποτέ να συμμετάσχει σε ισραηλινή κυβέρνηση, για σύντομο χρονικό διάστημα το 2021) καθώς και ορισμένα μικρότερα κόμματα που επί του παρόντος δεν είναι ενταγμένα σε κάποιο μπλοκ.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
