Τρεις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) δίνει μάχη με τον χρόνο για να συγκρατήσει τις τιμές και να περιορίσει τη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για την ακρίβεια. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό αποτέλεσαν ένα ακόμη πλήγμα για τον Αμερικανό πρόεδρο και τους Ρεπουμπλικανούς: Οι τιμές αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο περισσότερο από ό,τι αναμενόταν.
Την ίδια ώρα, το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να ανατρέψει τα σχέδια του Τραμπ, ασκώντας πιέσεις εκεί όπου η αμερικανική οικονομία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη: στην ενέργεια. Η κλιμάκωση των επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, με τη συμμετοχή και των Χούθι, προκαλεί νέες αναταράξεις στις αγορές και ωθεί ακόμη υψηλότερα τις τιμές του πετρελαίου και φυσικά των καυσίμων.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει μια δυσαρέσκεια που ήδη καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις. Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι εμφανίζονται εξοργισμένοι με το υψηλό κόστος ζωής, το οποίο παραμένει από την περίοδο της πανδημίας και έχει επιδεινωθεί φέτος από τις πολιτικές του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των δασμών και, κυρίως, του πολέμου με το Ιράν, όπως σημειώνει σε ανάλυσή του το CNN.
Σε μια προσπάθεια να ανακόψει τις ανατιμήσεις, η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιστρατεύσει κάθε διαθέσιμο μέσο. Πριν από περισσότερο από έναν μήνα, το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ξεκίνησε μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου για να διευκολύνει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Παράλληλα, σε μια ύστατη προσπάθεια να περιορίσει το ενεργειακό κόστος, ο Τραμπ ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα μια αμφιλεγόμενη συμφωνία για την άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ώστε να επιτραπεί η εισαγωγή μιας σχετικά μικρής ποσότητας ρωσικού ντίζελ.
Ωστόσο, η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της, οι Χούθι, υπονομεύουν πλέον και τις δύο αυτές προσπάθειες. Η αναζωπύρωση των επιθέσεων την τελευταία εβδομάδα έχει προκαλέσει απότομη μείωση των διελεύσεων πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, παρότι η ναυσιπλοΐα προσφάτως είχε επανέλθει σχεδόν στα προπολεμικά επίπεδα.
Η κυβέρνηση Τραμπ φυσικά δεν θα μπορούσε, ούτως ή άλλως, να λύσει το πρόβλημα του πληθωρισμού μόλις έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, ακόμη και η προσπάθειά της να εξασφαλίσει κάποια θετική εξέλιξη στο μέτωπο των τιμών φαίνεται πλέον να προσκρούει σε σοβαρά εμπόδια.
Η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και οι πιέσεις στα νοικοκυριά
Τα στοιχεία για τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη, επιβεβαίωσαν ότι ο πληθωρισμός συνέχισε να αυξάνεται τον Σεπτέμβριο, κυρίως λόγω της εκτίναξης του ενεργειακού κόστους.
Οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 9,1% στη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, με αποτέλεσμα στο τέλος του μήνα να είναι αυξημένες κατά 34% και πλέον σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 15,3% τον Σεπτέμβριο και εκτοξεύθηκαν κατά περισσότερο από 74% σε ετήσια βάση.
Οι αυξήσεις αυτές αρχίζουν πλέον να επηρεάζουν και άλλους τομείς της οικονομίας.
Σύμφωνα με τη Moody’s Analytics, ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνει το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό με επιπλέον κόστος 2.000 δολαρίων, όπως επεσήμανε την Τρίτη ο δημοσιογράφος Ματ Ίγκαν.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η απροσδόκητη νέα άνοδος του κόστους στέγασης και των ενοικίων, που αποτελούν σημαντικούς παράγοντες του πληθωρισμού και είχαν παρουσιάσει αποκλιμάκωση την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Παράλληλα, οι τιμές των υπηρεσιών συνολικά αυξήθηκαν κατά 0,4% μέσα στον μήνα, καθώς επιχειρήσεις, από στούντιο γιόγκα μέχρι εταιρείες περιποίησης κήπων, μετακυλίουν πλέον στους πελάτες τους το αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Οι ανατιμήσεις αυτές μπορεί να αποτελούν έμμεση συνέπεια του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι ανησυχούν ιδιαίτερα για τις αυξήσεις στις υπηρεσίες, καθώς πρόκειται για τιμές που, όταν ανεβαίνουν, δύσκολα υποχωρούν.
Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, η αμερικανική οικονομία παραμένει ισχυρή και οι καταναλωτές συνεχίζουν να ξοδεύουν.
Ωστόσο, ο υψηλότερος πληθωρισμός έχει οδηγήσει σε άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων και των επιτοκίων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και καθιστώντας την απόκτηση κατοικίας ακόμη πιο δύσκολη οικονομικά.
Το Ιράν γνωρίζει πού να πιέσει τον Τραμπ
Το Ιράν γνωρίζει πολύ καλά την οικονομική και πολιτική πίεση που αντιμετωπίζουν ο Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Και γνωρίζει επίσης πόσο κρίσιμη είναι η χρονική συγκυρία, με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν.
Έπειτα από έναν σχετικά ήρεμο Σεπτέμβριο, τουλάχιστον 18 πλοία στη Μέση Ανατολή και στις γύρω θαλάσσιες περιοχές έχουν δεχθεί επιθέσεις τις τελευταίες δύο εβδομάδες, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας Kpler.
Την Τρίτη, οι Χούθι, σύμμαχοι του Ιράν, φαίνεται ότι έπληξαν τα κεντρικά γραφεία της σαουδαραβικής κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Aramco.
«Φαίνεται ότι το Ιράν επιχειρεί να διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να το πετύχει είναι να εντείνει τις επιθέσεις, τόσο απευθείας όσο και μέσω των Χούθι», σημειώνει ο Ματ Σμιθ, αναλυτής της Kpler.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ανατρέψει για ακόμη μία φορά τα δεδομένα όσον αφορά το ποιος ελέγχει το Στενό του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως.
Η σύνθετη επιχείρηση μεταφοράς πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, με τη χρήση «σκοτεινών διελεύσεων» υπό ναυτική προστασία, είχε σημειώσει μεγάλη επιτυχία. Τα πλοία αυτά διέσχιζαν το Στενό του Ορμούζ και μεταφόρτωναν το πετρέλαιο σε δεξαμενόπλοια στον Κόλπο του Ομάν.
Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, οι μεταφορές πετρελαίου μέσω του Στενού είχαν σχεδόν επανέλθει πλήρως στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από τον πόλεμο.
Ωστόσο, τις τελευταίες επτά ημέρες, οι διελεύσεις πλοίων που μεταφέρουν πετρέλαιο και καύσιμα έχουν περιοριστεί μόλις στο 54% των προπολεμικών επιπέδων, σύμφωνα με την Kpler.
Οι επιθέσεις των Χούθι και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης
Η αντίδραση του Ιράν δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη, σύμφωνα με τον Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτή και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners.
«Καθώς οι ΗΠΑ διατυμπανίζουν την επιτυχία τους να διοχετεύουν περισσότερο αργό πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές, είναι σαν να έχουν κρεμάσει πάνω τους μια μεγάλη ταμπέλα που γράφει “χτύπα με”», αναφέρει.
«Το Ιράν επιτίθεται σχεδόν σε όλους. Την ίδια στιγμή, οι Χούθι, που λειτουργούν ως πληρεξούσιοί του, επιτίθενται στη Σαουδική Αραβία, προκαλώντας σημαντικά πλήγματα», προσθέτει.
Οι πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι σε υποδομές της Σαουδικής Αραβίας έχουν αυξήσει ακόμη περισσότερο την ένταση του πολέμου.
Παρότι η αγορά πετρελαίου απέφυγε σε μεγάλο βαθμό τα χειρότερα μετά την επιτυχημένη επίθεση στον κρίσιμης σημασίας σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής-Δύσης, καθώς οι ζημιές που προκλήθηκαν μπορούν να αποκατασταθούν, τα τελευταία πλήγματα δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν οδεύει σύντομα προς αποκλιμάκωση.
Ο μεγάλος χαμένος είναι ο Αμερικανός καταναλωτής
Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γνωρίζει κανείς ποιος θα επικρατήσει τελικά.
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ενδέχεται να ανακτήσει το πλεονέκτημα στο Στενό του Ορμούζ. Η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί επίσης να βρει άλλους, ευρηματικούς τρόπους για να αυξήσει τις ποσότητες ντίζελ που διοχετεύονται στην αγορά.
Μέχρι τότε, όμως, ο μεγάλος χαμένος είναι ένας: Ο Αμερικανός καταναλωτής.
Και σε τρεις εβδομάδες, οι Αμερικανοί θα κληθούν να εκφράσουν τη δική τους ετυμηγορία για την πορεία της οικονομίας, ψηφίζοντας στις ενδιάμεσες εκλογές.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
