Από τους αποκλεισμούς σχολείων στις μαζικές διαδηλώσεις εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων έχει εξελιχθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες το κύμα μαθητικών και φοιτητικών κινητοποιήσεων στη Γαλλία, με τη νεολαία να διεκδικεί καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης και να καταγγέλλει την αστυνομική βία, έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Οι μαθητικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο από σχολεία στην περιφέρεια του Παρισιού εξαπλώθηκαν σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, με τη συμμετοχή φοιτητικών οργανώσεων και συνδικάτων εκπαιδευτικών. «Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», είπε στους αστυνομικούς που είχαν αναπτυχθεί έξω από το λύκειό της στο Παρίσι η 18χρονη Νεσρίν, αποτυπώνοντας την αγανάκτηση των μαθητών που ζητούν να ακουστούν οι διεκδικήσεις τους.
Στο επίκεντρο των διαμαρτυριών βρίσκονται τα ετοιμόρροπα σχολικά κτίρια, τα υπερφορτωμένα προγράμματα, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών και η πίεση που αντιμετωπίζουν οι μαθητές για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
«Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», λέει η 14χρονη Παλόμα από τη Μασσαλία στο AFP, εξηγώντας ότι οι κινητοποιήσεις αποτελούν έναν τρόπο διαμαρτυρίας για όσα συμβαίνουν τόσο μέσα όσο και έξω από τα σχολεία, σε μια περίοδο που η χώρα εισέρχεται σε προεκλογική τροχιά.
Από τους αποκλεισμούς σχολείων στις μαζικές διαδηλώσεις
Το κίνημα άρχισε να αποκτά πανεθνικά χαρακτηριστικά στα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν η Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) κάλεσε σε αποκλεισμούς σχολείων σε όλη τη Γαλλία, σε συντονισμό με ημέρα κινητοποιήσεων στον δημόσιο τομέα.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε τις επόμενες ημέρες, με επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων, εμπρησμούς εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων και επανειλημμένες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών.
Περισσότερα από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα βρέθηκαν υπό αποκλεισμό, ενώ προβλήματα στη λειτουργία τους καταγράφηκαν σε περισσότερα από 1.000 σχολεία.
Έπειτα από δέκα ημέρες κινητοποιήσεων, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ δέχθηκε να συναντηθεί με εκπροσώπους των μαθητών και δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε σχέδιο δράσης για την ταχύτερη αντικατάσταση των εκπαιδευτικών που απουσιάζουν, την επανεξέταση του σχολικού προγράμματος και τη «σχολική δημοκρατία».
Ο υπουργός είχε ήδη ανακοινώσει τη δημιουργία πλατφόρμας στην οποία οι μαθητές θα μπορούσαν να καταθέτουν τα αιτήματά τους, ενώ ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με εκπροσώπους φοιτητικών ενώσεων.
Ωστόσο, οι οργανώσεις μαθητών και φοιτητών κατήγγειλαν την απουσία «συγκεκριμένων μέτρων», ζήτησαν να συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις και επιδίωξαν συνάντηση με τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.
Έως 450.000 διαδηλωτές – Στο επίκεντρο η αστυνομική βία
Η τρίτη μεγάλη φάση των κινητοποιήσεων, την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, αποτέλεσε νέο σημείο καμπής. Στις διαδηλώσεις συμμετείχαν 266.000 έως 450.000 άνθρωποι σε ολόκληρη τη Γαλλία, με την υποστήριξη εκπαιδευτικών συνδικάτων και φοιτητικών οργανώσεων.
Οι καταγγελίες για αστυνομική βία στις μαθητικές διαδηλώσεις απέκτησαν κεντρική θέση στα συνθήματα των διαδηλωτών, μετά τους σοβαρούς τραυματισμούς δύο ανηλίκων.
Ένας 15χρονος στην πόλη Λανς υπέστη ακρωτηριασμό του χεριού του από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης. Στην Τουρ, ένας 16χρονος έχασε την ακοή του από το ένα αυτί, με την εισαγγελία να αναφέρει ότι τα τραύματά του ήταν «συμβατά» με βολή από εκτοξευτήρα σφαιρών από καουτσούκ.
Ο Γάλλος πρωθυπουργός απέρριψε τις καταγγελίες περί πολιτικών εντολών για αστυνομική καταστολή, χαρακτηρίζοντας έναν τέτοιο ισχυρισμό «ψέμα» που «κηλιδώνει την αστυνομία».
Ο Λεκορνί έκανε επίσης λόγο για «ατυχήματα» που «μπορεί να συμβούν».
Η αντίδραση Μακρόν και οι παρεμβάσεις της αντιπολίτευσης
Η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων προκάλεσε δυσαρέσκεια και στο προεδρικό μέγαρο. Σύμφωνα με πρόσωπο από το περιβάλλον του Εμανουέλ Μακρόν, ο Γάλλος πρόεδρος καταλογίζει στον υπουργό Παιδείας ότι υποτίμησε το κίνημα διαμαρτυρίας, δεν προέβλεψε την εξάπλωσή του και δεν εμφανίστηκε δημόσια κατά τις πρώτες δέκα ημέρες.
Παράλληλα, πολιτικοί της Αριστεράς εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις κινητοποιήσεις.
Ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας και υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές Ζαν-Λικ Μελανσόν χαιρέτισε την «πειθαρχία» μιας «νεότητας που εξεγείρεται για το μέλλον της», ενώ ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών Ολιβιέ Φορ έκανε λόγο για «μια γενιά που εξεγείρεται».
Δεσμεύσεις Λεκορνί για μέτρα έως τα τέλη Οκτωβρίου
Το βράδυ της Πέμπτης, ο Σεμπαστιάν Λεκορνί δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έως τα τέλη Οκτωβρίου «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις» στα αιτήματα των διαδηλωτών, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Η οργή των νέων δεν προέρχεται από το πουθενά. Κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στις ανησυχίες που εκφράζουν», πρόσθεσε.
Οι δεσμεύσεις αυτές δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε αποκλιμάκωση, καθώς μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις, μαζί με συνδικάτα, έχουν ήδη καλέσει σε νέα ημέρα απεργίας και διαδηλώσεων την Τρίτη 13 Οκτωβρίου.
«Ιστορική κινητοποίηση»
«Πρόκειται για μια ιστορική κινητοποίηση», δήλωσε η Μανόν Μορέ του αριστερού φοιτητικού συνδικάτου Unef από την πλατεία της Βαστίλης, όπου συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι την Πέμπτη, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι εμφανίζεται «εντελώς ανίκανη να απαντήσει στις διεκδικήσεις των νέων».
Από την πλευρά της, η Σαμπρίν Χαρμπάς, εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης, ξεκαθάρισε ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν: «Μέχρι να πέσουν στο τραπέζι τα 10 δισεκατομμύρια, θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις».
Αποφασισμένοι να συνεχίσουν εμφανίζονται και οι μαθητές των λυκείων. «Είναι κάπως σαν παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς — να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος», λέει η 16χρονη Λουσίν.
