Η αμφισβήτηση των ήρεμων νερών και η στοχοποίηση της Ελλάδας από την Τουρκία και λόγω Ισραήλ

Οι εκλογές είναι πλέον στον ορίζοντα ακόμα και αν η ημερομηνία δεν έχει ξεκαθαρίσει και τα εθνικά θέματα όπως σε κάθε προεκλογική περίοδο έτσι και τώρα κυριαρχούν στο δημόσιο διάλογο.

Τα ελληνοτουρκικά έχουν για μία ακόμα φορά την τιμητική τους, με την Άγκυρα να στρώνει το έδαφος με το πολυδιαφημισμένο στην Τουρκία, νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, που αναμένεται τον Οκτώβριο και προπομπό την ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων.

Είναι σαφές ότι η Άγκυρα αντιδρά στις κινήσεις της Ελλάδας και υποδεικνύει τα δύο θαλάσσια πάρκα της τα οποία είναι παράνομα αφού ξεπερνούν την αιγιαλίτιδα ζώνη της και εκτείνονται σε διεθνή ύδατα χωρίς συμφωνία με την γειτονική χώρα, στην προκειμένη περίπτωση την Ελλάδα.

Ο στόχος της Άγκυρας

Στόχος της Άγκυρας όπως φαίνεται είναι να «ενθυλακώσει» τα νησιά, να τα απομονώσει και να προβάλει τις διεκδικήσεις της ως τετελεσμένα.

Οι χάρτες της Τουρκίας δεν εμπεριέχουν νέες διεκδικήσεις, βασίζονται στη Γαλάζια Πατρίδα και είναι επανάληψη των χαρτών που η Άγκυρα έχει ήδη καταθέσει στην UNESCO.

Το ερώτημα για τους διπλωμάτες είναι αν η Τουρκία θα θελήσει να υπερασπιστεί τις εξαγγελίες της στο πεδίο και μέχρι πού είναι διατεθειμένη να φτάσει καθώς και αν θα απειλήσει με θερμό επεισόδιο.

Ωστόσο αναλυτές που μίλησαν στο in συνδέουν την τουρκική προκλητικότητα και με την ένταση που υπάρχει στο πεδίο των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ, με πλέον πρόσφατο παράδειγμα την κατάσταση στη Συρία.

Για την Άγκυρα η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ καθώς και οι αναλύσεις που κατά καιρούς έχουν δημοσιευθεί και θέλουν το Τελ Αβίβ να συμβάλει στην υπεράσπιση της Κύπρου έναντι της κατοχής, έχουν ανοίξει τον ασκό του Αιόλου επηρεάζοντας άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ενδεικτικό το δημοσίευμα της Μιλλιέτ που στηλιτεύει την επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημήτρη Χούπη στο Ισραήλ.

Στην ανάλυση της Τουρκίας η συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ είναι επιζήμια για τα συμφέροντα της και ως εκ τούτου στρέφεται εναντίον της. Σε αυτό έχουν συμβάλλει και οι έσχατες δηλώσεις τόσο από τον ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, που βαδίζει προς εκλογές και αναζητά σανίδα σωτηρίας, κυρίως, και ο οποίος έχει εντάξει στη ρητορική του την τουρκική επιθετικότητα κατά της Ελλάδας, αλλά και το Κυπριακό, προς ίδιον όφελος προφανώς. Σε αντίθεση με το παρελθόν που ακόμα και σε κρίσιμες στιγμές που η Αθήνα επιζητούσε κάποια δήλωση στήριξης από το Ισραήλ, η κυβέρνηση της χώρας επέλεγε να διατηρήσει αυστηρές ισορροπίες και αποστάσεις.

Ακόμα και αν η Αθήνα ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι οι διεθνείς συνεργασίες της δεν στρέφονται εναντίον κανενός.

Η έντονη αντιπαλότητα Τουρκίας – Ισραήλ έχει αντίκτυπο στα ελληνοτουρκικά, με την Άγκυρα να στοχοποιεί τις ελληνικές θάλασσες, γνωρίζοντας τις ευαισθησίες της Αθήνας λόγω των νησιών.

Με δεδομένο και το γενικότερο κλίμα έντονης αστάθειας στο γεωπολιτικό περιβάλλον που επικρατεί, ο διάλογος γίνεται ένα απαραίτητο στοιχείο για φίλους και εχθρούς, που δεν μπορεί να διακοπεί, ακόμα και αν ενόψει εκλογών στην Ελλάδα δεν είναι λίγοι εκείνοι που επιχειρούν να αμφισβητήσουν την αναγκαιότητα του, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων.

Ενώ για κάποιους ακόμα και τα «ήρεμα νερά» συνιστούν «ξέπλυμα της Τουρκίας».

Η πολιτική των «ήρεμων νερών»

Η αλήθεια είναι πως η πολιτική των «ήρεμων νερών» δεν ήταν δημοφιλής στη ΝΔ, ενώ ακόμα και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο Νίκος Δένδιας δήλωναν εξαρχής την δυσπιστία τους ως προς τις προθέσεις της Τουρκίας. Και ίσως όχι άδικα, αν και για άλλους λόγους.

Ιδιαίτερα εφόσον η κυβέρνηση δεν είχε το σθένος να τα αξιοποιήσει για να προχωρήσει σε επί της ουσίας διάλογο ακόμα και για να εκθέσει την Άγκυρα ότι δεν έχει διάθεση συμβιβασμών και λύσεων, στη διαφορά που η Ελλάδα αποδέχεται ότι μπορεί να παραπεμφθεί στη διεθνή διαιτησία αυτή της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας.

Μία διαφορά που όπως έχει επισημάνει επανειλημμένα ο Γιώργος Γεραπετρίτης όσο θα υφίσταται θα οδηγεί σε φαύλους κύκλους επανάληψης της έντασης, ακόμα και αν υπάρχουν διαλείμματα ηρεμίας.

Σε κάθε περίπτωση τα «ήρεμα νερά» είχαν αποτέλεσμα και αυτό ήταν η ελαχιστοποίηση των παραβιάσεων, έστω και αν η Άγκυρα δείχνει να επαναφέρει πιο ήπια τη συγκεκριμένη πολιτική, αλλά και των μεταναστευτικών ροών.

Τα αποτελέσματα των ήρεμων νερών δεν μπορούν να θεωρηθούν αμελητέα, ούτε η ελληνική διπλωματία μπορεί να κατηγορηθεί ότι έβαλε την Τουρκία στο SAFE, μόνο γιατί το Μαξίμου δεν επέτρεψε να γίνει το ένα βήμα παραπάνω ανοίγοντας τη συζήτηση για λύσεις μόνιμες και διαρκείς στα ελληνοτουρκικά, τουλάχιστον από την πλευρά της Ελλάδας.

Ακόμα και όσοι κατηγορούν το ΥΠΕΞ για τον ελληνοτουρκικό διάλογο όταν κυβέρνησαν οι ίδιοι δεν τον απέρριψαν αφού γνωρίζουν την αξία των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης.

Το ερώτημα αυτή τη στιγμή για την κυβέρνηση είναι αν θα επιχειρήσει μία επικοινωνιακή διαχείριση των ελληνοτουρκικών ή αν θα επιλέξει μία συνεπή πολιτική που θα φέρει και την ΕΕ προ των ευθυνών της. Και αν η αντιπολίτευση θέλοντας να εμφανιστεί σε πιο σκληρή γραμμή θα «παίξει» το παιχνίδι τελικά της κυβέρνησης.

Πόσο θα βοηθούσε μία δήθεν «ηρωική» απόφαση για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων νότια της Κρήτης που δεν αφορά την Τουρκία, αλλά είναι ικανή για τη δημιουργία εντυπώσεων, για παράδειγμα;

Την ίδια στιγμή δεν πρέπει να υποτιμάται η σχέση Ερντογάν – Τραμπ καθώς και ο ρόλος του αμερικανού πρεσβευτή στην Άγκυρα Τζο Μπάρακ.

Τα ελληνοτουρκικά και οι γεωπολιτικές εξελίξεις

Τα ελληνοτουρκικά είναι άμεσα συνδεδεμένα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την προσπάθεια της Άγκυρας για αναβάθμιση του ρόλου της, με τις συνεργασίες να μην μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες.

Η προσέγγιση της Τουρκίας με την Αίγυπτο αλλά και με τη Σαουδική Αραβία είναι ενδεικτικές, ενώ η Ελλάδα από τη δική της πλευρά θεωρεί ότι έχει ενισχύσει επίσης το διπλωματικό της κεφάλαιο.

Με το Γεραπετρίτη να στέλνει τα δικά του μηνύματα στην Άγκυρα (ΟΡΕΝ), τονίζοντας πως «η Ελλάδα πια δεν παρακολουθεί, η Ελλάδα δρα. Η Ελλάδα θα έχει τις πρωτοβουλίες εκείνες, οι οποίες θα ορίσουν, στην πραγματικότητα, την πράξη στο πεδίο και δεν θα λειτουργεί παρακολουθηματικά και απαντώντας. Η εποχή της αδράνειας για την Ελλάδα έχει παρέλθει οριστικά. Και να σας πω το εξής. Για εκείνον  που θέλει πιο σκληρή στάση, ας κρατήσει λίγο την ανάσα του».

Επιμένοντας πάντα στο διάλογο ο Υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ακόμα ότι η Ελλάδα εάν προκληθεί θα απαντήσει από θέση ισχύος και πως «η Ελλάδα το έχει αποδείξει ότι μπορεί να στέλνει φρεγάτες και μπορεί να στέλνει και F-16 και από του χρόνου και εντεύθεν να στέλνει και F-35», προκαλώντας και την αντίδραση των τουρκικών ΜΜΕ.