Στην έρημο της Αριζόνα, η τρύπα μοιάζει με το αποτύπωμα μιας έκρηξης που πάγωσε στον χρόνο. Έχει διάμετρο περίπου 1,2 χιλιομέτρων και βάθος που φτάνει τα 170 μέτρα.
Ο γύρω τόπος είναι άνυδρος και γυμνός, όμως το υπέδαφος, σκέφτεται ο Ντάνιελ Μπάρινγκερ, πρέπει να κρύβει κάτι πολύτιμο: έναν γιγαντιαίο όγκο σιδήρου και νικελίου, θαμμένο εκεί όπου έπεσε ο μετεωρίτης.
Το 1903 αποκτά δικαιώματα στην περιοχή και αρχίζει να σκάβει. Δεν είναι ένας τυχοδιώκτης που κυνηγά μια ιστορία για να πλουτίσει. Είναι μηχανικός μεταλλείων, έχει ήδη βγάλει χρήματα από ορυχεία και βλέπει στον κρατήρα μια ευκαιρία που οι περισσότεροι επιστήμονες απορρίπτουν. Αν καταφέρει να βρει το μέταλλο, πιστεύει, η έρημος θα κρύβει έναν θησαυρό αντάξιο της μεγαλύτερης εξόρυξης της εποχής.
Η αναζήτηση θα κρατήσει 26 χρόνια. Θα φέρει τον Μπάρινγκερ πιο κοντά σε μία μεγάλη επιστημονική αλήθεια —και θα τον οδηγήσει σε μια δαπανηρή πλάνη.
Ντάνιελ Μπάρινγκερ/WikipediaΟ κρατήρας που οι επιστήμονες θεωρούσαν ηφαίστειο
Ο κρατήρας είχε ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον των γεωλόγων. Το 1891, ο επιστήμονας Γκρόουβ Καρλ Γκίλμπερτ εξέτασε το ενδεχόμενο να έχει σχηματιστεί από πρόσκρουση μετεωρίτη, αλλά τελικά δεν πείστηκε. Η κυκλική του μορφή, χωρίς σαφή ίχνη ενός μεγάλου σώματος στο κέντρο, δεν ταίριαζε εύκολα με τις τότε αντιλήψεις για το πώς δημιουργούνται τέτοιοι σχηματισμοί.
Ο Μπάρινγκερ βλέπει διαφορετικά τα στοιχεία. Γύρω από τον κρατήρα βρίσκονται μικρά θραύσματα μετεωριτικού σιδήρου και η γεωλογία της περιοχής δείχνει ότι κάτι τεράστιο έχει εκτινάξει πετρώματα προς όλες τις κατευθύνσεις. Για εκείνον, η εξήγηση είναι σαφής: ένας σιδερένιος μετεωρίτης χτύπησε τη Γη και βυθίστηκε κάτω από το σημείο της πρόσκρουσης.
Η ερμηνεία του για την προέλευση του κρατήρα θα αποδειχθεί σωστή. Η εκτίμησή του για το τι έχει απομείνει θα αποδειχθεί πολύ διαφορετική.
Ο Μπάρινγκερ υπολογίζει ότι το σώμα ζύγιζε περίπου δέκα εκατομμύρια τόνους. Αν ο σίδηρος και το νικέλιο βρίσκονται ακόμη συγκεντρωμένα κάτω από τον κρατήρα, η αξία τους θα μπορούσε να είναι τεράστια. Ιδρύει την Standard Iron Company, οργανώνει γεωτρήσεις και πείθει επενδυτές να συμμετάσχουν στο εγχείρημα.
Η γεώτρηση προχωρά, ο θησαυρός απομακρύνεται
Οι πρώτες προσπάθειες αρχίζουν στις αρχές του 20ού αιώνα. Τα γεωτρύπανα ανοίγουν φρέατα στον πυθμένα και γύρω από τον κρατήρα, αλλά το έδαφος δεν παραδίδει τον συμπαγή όγκο μετάλλου που περιμένουν. Εμφανίζονται θραύσματα, οξειδωμένα κομμάτια και πετρώματα που έχουν αλλοιωθεί από τη θερμότητα και την πίεση. Κάθε εύρημα μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι ο μετεωρίτης βρίσκεται λίγο πιο κάτω.
Οι γεωτρήσεις σταματούν και ξαναρχίζουν. Το 1920, ο Μπάρινγκερ επιστρέφει με νέα προσπάθεια. Σκάβει βαθύτερα, ελέγχει τις ενδείξεις, αναζητά το σημείο όπου το γεωτρύπανο θα συναντήσει επιτέλους το κυρίως σώμα. Το 1924, ένα εργαλείο παγιδεύεται σε μεγάλο βάθος και αυτό για τον Μπάρινγκερ, αυτό μοιάζει με την πολυπόθητη επιβεβαίωση: κάτι τεράστιο βρίσκεται εκεί κάτω.
Δεν είναι. Ή, τουλάχιστον, δεν είναι το σώμα που έχει περιγράψει στο μυαλό του. Η προσπάθεια απαιτεί συνεχώς νέο χρήμα. Συνολικά, ο Μπάρινγκερ και οι συνεργάτες του δαπανούν πάνω από 600.000 δολάρια, με περίπου 200.000 από αυτά να προέρχονται από την προσωπική περιουσία του. Το 1928 εξασφαλίζονται ακόμη 200.000 δολάρια για μια τελευταία επίθεση στον κρατήρα. Η επιμονή του δεν είναι απλώς ιδιοτροπία: έχει πια επενδύσει την περιουσία, τη φήμη και την κρίση του σε αυτό που θεωρεί βέβαιο.
Sentinel Hub/Wikimedia CommonsΗ αλήθεια φτάνει από τα μαθηματικά
Το 1929, ο αστρονόμος και μαθηματικός Φόρεστ Ρέι Μούλτον αναλαμβάνει να υπολογίσει πόσο μεγάλο ήταν πραγματικά το σώμα που δημιούργησε τον κρατήρα και τι συνέβη κατά την πρόσκρουση. Οι υπολογισμοί του δείχνουν ότι ο Μπάρινγκερ έχει υπερεκτιμήσει δραματικά τη μάζα του μετεωρίτη.
Το σώμα έπεσε στη Γη με τεράστια ταχύτητα. Η ενέργεια της πρόσκρουσης ήταν τόσο μεγάλη ώστε ο μετεωρίτης δεν θα μπορούσε να παραμείνει άθικτος και να περιμένει, σαν συμπαγής φλέβα μετάλλου, κάτω από το έδαφος. Το μεγαλύτερο μέρος του είχε λιώσει ή εξατμιστεί, ενώ τα υπολείμματα είχαν διασκορπιστεί μαζί με τα πετρώματα που εκτινάχθηκαν από την πρόσκρουση.
Στις 23 Νοεμβρίου, ο Μούλτον στέλνει στον Μπάρινγκερ μια εκτενή ανάλυση. Τα μαθηματικά δεν ακυρώνουν την κεντρική του ιδέα: ο κρατήρας πράγματι δημιουργήθηκε από πρόσκρουση. Καταρρίπτουν όμως την προσδοκία ότι από κάτω περιμένει ένας τεράστιος, εμπορικά αξιοποιήσιμος μετεωρίτης.
Ο Μπάρινγκερ πεθαίνει από καρδιακή προσβολή στις 30 Νοεμβρίου 1929, λίγες ημέρες μετά την παραλαβή της ανάλυσης. Η εταιρεία εγκαταλείπει την αναζήτηση. Για εκείνον, η απάντηση φτάνει όταν είναι πια πολύ αργά για να αλλάξει την πορεία της επένδυσης που τον έχει ακολουθήσει επί 26 χρόνια.
Το λάθος που άφησε πίσω του μια ανακάλυψη
Η ιστορία του Μπάρινγκερ δεν είναι η απλή ιστορία ενός ανθρώπου που κυνηγά έναν ανύπαρκτο θησαυρό. Είναι η ιστορία ενός επιχειρηματία που αναγνωρίζει σωστά ένα φαινόμενο, αλλά προσπαθεί να του φορέσει τα οικονομικά μεγέθη που χρειάζεται για να γίνει κερδοφόρο.
Η επιμονή του διατηρεί τον κρατήρα στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας και ενισχύει την υπόθεση ότι οι κρατήρες στη Γη και στη Σελήνη σχηματίζονται από προσκρούσεις. Η οριστική επιστημονική επιβεβαίωση θα έρθει αργότερα, με την έρευνα του γεωλόγου Γιουτζίν Σουμέικερ, ο οποίος συνέδεσε τα πετρώματα του κρατήρα με τις ακραίες πιέσεις μιας σύγκρουσης.
Ο κρατήρας παραμένει εκεί, σχεδόν ανέπαφος μέσα στο άνυδρο τοπίο. Η γεώτρηση που θα αποκάλυπτε έναν μεταλλικό θησαυρό δεν τον βρήκε ποτέ. Άφησε, όμως, μια διαφορετική κληρονομιά: ένα από τα πιο καθαρά σημάδια ότι η Γη δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της, αλλά και από όσα πέφτουν πάνω της από το Διάστημα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
