Η προσφυγή της WhatsApp Ireland κατά της δεσμευτικής αποφάσεως 1/2021 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων είναι παραδεκτή
ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 11/26
Λουξεμβούργο, 10 Φεβρουαρίου 2026
Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-97/23 P | WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων
ΓΚΠΔ: η προσφυγή της WhatsApp Ireland κατά της δεσμευτικής αποφάσεως 1/2021 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων είναι παραδεκτή
Δεδομένου ότι η ως άνω απόφαση είναι δεκτική προσφυγής πράξη που αφορά άμεσα τη συγκεκριμένη επιχείρηση, το Δικαστήριο αναιρεί τη διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου και αναπέμπει την υπόθεση ενώπιόν του προκειμένου αυτό να αποφανθεί επί της ουσίας
Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι μια δεσμευτική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων (ΕΣΠΔ) με την οποία επιλύεται διαφορά που έχει ανακύψει μεταξύ περισσότερων εθνικών εποπτικών αρχών ως προς το ζήτημα εάν ένας υπεύθυνος επεξεργασίας έχει παραβεί τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (ΓΚΠΔ)1 και εάν χρειάζεται να τροποποιηθούν τα σχεδιαζόμενα διορθωτικά μέτρα, τα οποία πρόκειται να ληφθούν εις βάρος του, συνιστά πράξη που υπόκειται σε προσφυγή ενώπιον του ενωσιακού δικαστή. Και τούτο διότι μια τέτοια απόφαση προέρχεται από ενωσιακό όργανο και προορίζεται να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων. Επιπλέον, εν προκειμένω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η επίμαχη απόφαση αφορά άμεσα τη WhatsApp Ireland Ltd (στο εξής: WhatsApp). Δεδομένου ότι η προσφυγή ακυρώσεως την οποία άσκησε η WhatsApp είναι παραδεκτή αλλά το Γενικό Δικαστήριο δεν έχει ακόμη εξετάσει τη διαφορά επί της ουσίας, το Δικαστήριο εξαφανίζει την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη και αναπέμπει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο.
Ενώ είχε αρχίσει να ισχύει και να εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ, η Data Protection Commission, δηλαδή η ιρλανδική εποπτική αρχή, έλαβε από χρήστες και μη χρήστες της υπηρεσίας ανταλλαγής μηνυμάτων «WhatsApp» καταγγελίες σχετικές με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την ομώνυμη επιχείρηση. Η ιρλανδική εποπτική αρχή κίνησε αυτεπαγγέλτως τον Δεκέμβριο του 2018 έρευνα γενικού χαρακτήρα με αντικείμενο τη συμμόρφωση της WhatsApp προς τις υποχρεώσεις διαφάνειας και ενημέρωσης τις οποίες υπέχει έναντι των φυσικών προσώπων.
Τον Δεκέμβριο του 2020, η ιρλανδική εποπτική αρχή υπέβαλε σε όλες τις υπόλοιπες ενδιαφερόμενες εθνικές εποπτικές αρχές ένα σχέδιο αποφάσεως ζητώντας τη γνώμη τους2. Δεδομένου ότι δεν υπήρξε ομοφωνία αναφορικά με ορισμένες πτυχές του σχεδίου της, παρέπεμψε το θέμα ενώπιον του ΕΣΠΔ προκειμένου αυτό να επιλύσει τη διαφορά μεταξύ των ενδιαφερόμενων εποπτικών αρχών, λαμβάνοντας θέση ως προς τα ζητήματα επί των οποίων είχαν διατυπωθεί σχετικές και αιτιολογημένες ενστάσεις.
Το ΕΣΠΔ εξέδωσε μια δεσμευτική για όλες τις ενδιαφερόμενες εποπτικές αρχές απόφαση3, ήτοι την απόφαση 1/2021, με την οποία διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, ότι συνέτρεχε παράβαση ορισμένων διατάξεων του ΓΚΠΔ και υποχρέωσε την ιρλανδική εποπτική αρχή να τροποποιήσει τα σχεδιαζόμενα διορθωτικά μέτρα, περιλαμβανομένων των προστίμων.
Επί τη βάσει αυτή, η ιρλανδική εποπτική αρχή εξέδωσε την τελική της απόφαση με αποδέκτη τη WhatsApp, στην οποία επέβαλε, συν τοις άλλοις, και πρόστιμα συνολικού ύψους 225 εκατομμυρίων ευρώ.
Η WhatsApp προσέβαλε την απόφαση του ΕΣΠΔ με προσφυγή ακυρώσεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου4. Με διάταξη όμως που εξέδωσε στις 7 Δεκεμβρίου 20225, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της ως απαράδεκτη, με την αιτιολογία ότι η απόφαση του ΕΣΠΔ δεν αποτελούσε πράξη δεκτική προσφυγής και δεν αφορούσε άμεσα τη WhatsApp. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η απόφαση του ΕΣΠΔ ήταν απλώς ενδιάμεσο μέτρο και η WhatsApp μπορούσε να προσβάλει μόνον την τελική απόφαση της ιρλανδικής εποπτικής αρχής προσφεύγοντας ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Κατόπιν των ανωτέρω, η WhatsApp άσκησε αναίρεση ενώπιον του Δικαστηρίου και ζήτησε την εξαφάνιση της διατάξεως του Γενικού Δικαστηρίου.
Με τη σημερινή του απόφαση, το Δικαστήριο κρίνει ότι η απόφαση του ΕΣΠΔ συνιστά πράξη που υπόκειται σε προσφυγή ενώπιον του ενωσιακού δικαστή. Ο λόγος είναι ότι πρόκειται για πράξη η οποία προέρχεται από ενωσιακό όργανο και έχει δεσμευτικό χαρακτήρα έναντι τρίτων, και πιο συγκεκριμένα, εν προκειμένω, της επικεφαλής εποπτικής αρχής καθώς και όλων των ενδιαφερόμενων εθνικών εποπτικών αρχών. Επιπλέον, στην απόφαση του ΕΣΠΔ εκφράζεται η οριστική θέση του οργάνου αυτού και ρυθμίζονται εξαντλητικά όλα τα ζητήματα τα οποία παραπέμφθηκαν ενώπιόν του. Κατά συνέπεια, μια τέτοια απόφαση δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως ενδιάμεσο μέτρο μη δεκτικό προσφυγής.
Πέραν τούτου, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η απόφαση του ΕΣΠΔ αφορούσε άμεσα τη WhatsApp, διότι μετέβαλλε ουσιωδώς τη νομική της κατάσταση χωρίς να αφήνει περιθώριο εκτιμήσεως στους αποδέκτες της.
Πράγματι, η εν λόγω απόφαση δεσμεύει ανεπιφύλακτα τις ενδιαφερόμενες εποπτικές αρχές, οι οποίες δεν είναι σε θέση να επηρεάσουν το αποτέλεσμά της, μεταξύ άλλων και αναφορικά με την κατάφαση της ύπαρξης παραβάσεως ορισμένων διατάξεων του ΓΚΠΔ.
Επομένως, το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προσφυγή της WhatsApp είναι παραδεκτή και, συνακόλουθα, αναιρεί τη διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου. Αναπέμπει δε την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο, το οποίο θα πρέπει να αποφανθεί επί της ουσίας, περιλαμβανομένου και του ζητήματος εάν η WhatsApp όντως παρέβη τις σχετικές διατάξεις του ΓΚΠΔ.
1Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία των Δεδομένων).
2Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 60, παράγραφος 3, του ΓΚΠΔ.
3Δυνάμει του άρθρου 65, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ.
4Βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
5Διάταξη της 7ης Δεκεμβρίου 2022, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων T‑709/21 (βλ. επίσης Ανακοινωθέν Τύπου αριθ. 196/22).
