Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του βαυαρικού οικογενειακού επιδόματος αναλόγως του κράτους μέλους διαμονής των τέκνων είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης

ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 56/26

Λουξεμβούργο, 16 Απριλίου 2026

Απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-642/24 | Επιτροπή κατά Γερμανίας (Βαυαρικό οικογενειακό επίδομα)

Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του βαυαρικού οικογενειακού επιδόματος αναλόγως του κράτους μέλους διαμονής των τέκνων είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης

Στο ομόσπονδο κράτος της Βαυαρίας (Γερμανία), οι γονείς τέκνων ηλικίας 13 έως 36 μηνών έχουν υπό ορισμένες προϋποθέσεις1 δικαίωμα να λαμβάνουν, επιπλέον του βαυαρικού επιδόματος εκπαίδευσης, το βαυαρικό οικογενειακό επίδομα. Το επίδομα αυτό ανέρχεται2 κατ’ αρχήν σε 250 ευρώ μηνιαίως για καθένα από τα πρώτα δύο τέκνα και σε 300 ευρώ για καθένα από τα επόμενα τέκνα. Σκοπός του οικογενειακού επιδόματος δεν είναι να εξασφαλίσει στους γονείς τα αναγκαία μέσα διαβίωσης, αλλά να τους παράσχει το απαραίτητο περιθώριο κινήσεων ώστε να κάνουν τις επιλογές που θεωρούν κατάλληλες για τη μόρφωση και την εκπαίδευση των τέκνων τους.

Ωστόσο, οι εργαζόμενοι των οποίων τα τέκνα διαμένουν μόνιμα σε συγκεκριμένα κράτη μέλη λαμβάνουν ποσό χαμηλότερο από εκείνο που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι των οποίων τα τέκνα διαμένουν στη Γερμανία ή σε κάποια άλλα κράτη μέλη. Ειδικότερα, για τα τέκνα που ζουν στην Εσθονία, την Ελλάδα, την Κροατία, τη Λεττονία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, την Πολωνία, την Πορτογαλία, τη Σλοβακία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία ή την Κύπρο, το επίδομα ανερχόταν, κατά τον κρίσιμο χρόνο, σε 187,50 ευρώ για καθένα από τα πρώτα δύο τέκνα και σε 225 ευρώ για καθένα από τα επόμενα τέκνα. Για τα τέκνα που ζουν στη Βουλγαρία ή τη Ρουμανία, τα αντίστοιχα ποσά ήταν 125 ευρώ και 150 ευρώ.

Κρίνοντας ότι η εν λόγω τιμαριθμική αναπροσαρμογή είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης3, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή4 άσκησε ενώπιον του Δικαστηρίου προσφυγή λόγω παραβάσεως κατά της Γερμανίας.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Δικαστήριο κάνει δεκτή την προσφυγή της Επιτροπής.

Όπως έχει ήδη κρίνει το Δικαστήριο5, οι ενωσιακοί κανόνες σχετικά με τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης δεν επιτρέπουν6 να εξαρτάται από τον τόπο διαμονής του τέκνου η χορήγηση ή το ύψος των κατ’ αποκοπήν οικογενειακών παροχών των οποίων το ποσό δεν καθορίζεται με γνώμονα την εξατομικευμένη εκτίμηση των αναγκών των δικαιούχων.

Οι διακινούμενοι εργαζόμενοι πρέπει να μπορούν να αντλούν οφέλη από την κοινωνική πολιτική του κράτους μέλους υποδοχής υπό τους ίδιους όρους με τους ημεδαπούς εργαζομένους. Άλλωστε, οι διακινούμενοι εργαζόμενοι συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση της πολιτικής αυτής με τις φορολογικές και τις κοινωνικοασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν.

Επιπλέον, η επίμαχη τιμαριθμική αναπροσαρμογή συνιστά έμμεση διάκριση λόγω ιθαγένειας δεδομένου ότι θίγει κυρίως τους διακινούμενους εργαζομένους, αφού τα τέκνα τους είναι πιθανότερο να διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος7. Δεδομένου ότι η καταβολή του βαυαρικού οικογενειακού επιδόματος δεν συνδέεται με το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον των τέκνων, η διαφορετική αυτή μεταχείριση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τον σκοπό της εξασφάλισης της ίσης μεταχείρισης των δικαιούχων λαμβανομένου υπόψη του διαφορετικού κόστους διαβίωσης στα διάφορα κράτη μέλη.

1Ο ενδιαφερόμενος γονέας ή οι ενδιαφερόμενοι γονείς πρέπει να έχουν την κύρια κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους στη Βαυαρία.
2Σύμφωνα με τη βαυαρική νομοθεσία όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο για την παρούσα υπόθεση χρόνο.
3Άρθρα 7 και 67 του κανονισμού (ΕΚ) 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας και άρθρα 4 και 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 492/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2011, που αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στο εσωτερικό της Ένωσης.
4Υπέρ της Επιτροπής παρενέβησαν ενώπιον του Δικαστηρίου η Πολωνία και η Τσεχική Δημοκρατία.
5Βλ., ως πλέον πρόσφατη, την απόφαση της 16ης Ιουνίου 2022, Επιτροπή κατά Αυστρίας (Τιμαριθμική αναπροσαρμογή των οικογενειακών παροχών), C-328/20 (βλ. επίσης ανακοινωθέν Τύπου αριθ. 102/22).
6Οι κανόνες αυτοί επιτρέπουν πάντως να λαμβάνονται υπόψη οι παροχές που καταβάλλονται από άλλο κράτος μέλος.
7Το Δικαστήριο διαπιστώνει συναφώς ότι οι διακινούμενοι εργαζόμενοι δεν βρίσκονται, όσον αφορά τη χορήγηση του εν λόγω επιδόματος, σε διαφορετική κατάσταση από τους άλλους εργαζομένους. Πράγματι, το επίδομα αυτό έχει κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα και δεν υπολογίζεται κατά τρόπον ώστε να καλύπτει τα πραγματικά έξοδα στα οποία υποβάλλονται οι γονείς για τη μόρφωση και την εκπαίδευση των μικρών παιδιών τους. Επιπλέον, οι διακινούμενοι εργαζόμενοι υπόκεινται, από αυτή την άποψη, στο ίδιο καθεστώς εισφορών με τους λοιπούς εργαζομένους.