Σε νέα κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) προχώρησε την Παρασκευή η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, επιβάλλοντας κυρώσεις σε βάρος του θεσμού, λίγες ώρες μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στη Ναβανέθεμ Πιλάι, πρώην δικαστή του δικαστηρίου.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υπεραμύνθηκε της απόφασης, δηλώνοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Δικαστήριο να ασκήσει διώξεις σε βάρος Αμερικανών πολιτών. Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ θα απαγορεύσουν συναλλαγές με τον θεσμό, με στόχο να περιορίσουν τους πόρους του και να πλήξουν τη δυνατότητά του να λειτουργεί.
Η νέα απόφαση υπερβαίνει τα προηγούμενα μέτρα της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο δικαστές και εισαγγελείς, αλλά και εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ΔΠΔ. Οι αμερικανικές κυρώσεις συνήθως απαγορεύουν σε εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ να συνεργάζονται με τους φορείς που βρίσκονται στο στόχαστρο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή τραπεζικών συναλλαγών, ασφαλιστικής κάλυψης και τεχνολογικής υποστήριξης.
Αντίδραση από το ΔΠΔ και προειδοποιήσεις για το κράτος δικαίου
Την έντονη αντίθεσή της στις αμερικανικές κυρώσεις εξέφρασε η αναπληρώτρια εισαγγελέας του ΔΠΔ, Ναζάτ Σαΐμ Καν, τονίζοντας ότι τα μέτρα αποσκοπούν στην αποδυνάμωση του διεθνούς κράτους δικαίου και της ανεξαρτησίας της δικαστικής λειτουργίας.
«Οι κυρώσεις πρέπει να καταδικαστούν», δήλωσε στο Reuters, διαμηνύοντας παράλληλα ότι το έργο του Δικαστηρίου θα συνεχιστεί κανονικά, τόσο στις έρευνες όσο και στις διώξεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται εδώ και χρόνια σε αντιπαράθεση με το ΔΠΔ, το οποίο ιδρύθηκε το 2002 με αρμοδιότητα τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονιών. Η Ουάσιγκτον έχει επικρίνει επανειλημμένα τον θεσμό, ιδίως μετά την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης σε βάρος Ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και εξαιτίας παλαιότερης έρευνας για ενέργειες Αμερικανών στρατιωτικών στο Αφγανιστάν, την οποία το Δικαστήριο αναφέρει ότι έχει υποβαθμίσει ως προς την προτεραιότητά της.
Το ΔΠΔ αριθμεί 125 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων όλα τα κράτη της ΕΕ και σχεδόν όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ, με εξαίρεση τις ΗΠΑ και την Τουρκία. Η έδρα του βρίσκεται στην Ολλανδία, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι αμερικανικές κυρώσεις στις διατλαντικές σχέσεις.
Στήριξη στο Δικαστήριο από την Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτήρισε την Παρασκευή «βαθιά λυπηρές» τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), δηλώνοντας ότι είναι «έτοιμη να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του».
«Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το ΔΠΔ, προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματική συνέχιση της λειτουργίας του», ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι η εξάμηνη αναβολή πριν από την εφαρμογή των κυρώσεων αφήνει «περιθώρια για διάλογο».
Ικανοποιημένος ο Νετανιάχου
Αντίθετα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξήρε τις κυρώσεις στο Δικαστήριο, το οποίο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του για φερόμενα εγκλήματα στη Γάζα.
«Το ΔΠΔ δεν είναι δικαστήριο. Είναι ένας πολιτικός οργανισμός που συνιστά θανάσιμη απειλή για τις δημοκρατίες σε ολόκληρο τον κόσμο που σέβονται τη νομιμότητα, καθώς και για την ίδια την έννοια της εθνικής κυριαρχίας», αναφέρει σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X το γραφείο του Νετανιάχου.
Prime Minister Benjamin Netanyahu:
I commend President @realDonaldTrump and @SecRubio for taking this critical decision to sanction the ICC.
The ICC is not a court. It is a political body that poses a mortal threat to law abiding democracies worldwide and to the very idea of national sovereignty.
Thank you for your leadership.
— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) October 9, 2026
Το μήνυμα από το Νόμπελ Ειρήνης και οι εξαιρέσεις
Η χρονική συγκυρία της απόφασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς λίγες ώρες νωρίτερα η Ναβανέθεμ Πιλάι τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Η Νοτιοαφρικανή νομικός είχε διατελέσει δικαστής στο Εφετείο του ΔΠΔ από το 2003 έως το 2008.
Στην ανακοίνωσή της, η επιτροπή των Νόμπελ ανέφερε ότι η βράβευσή της αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στο να υπενθυμίσει πως οι δικαστές και οι θεσμοί του διεθνούς δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η λογοδοσία των εγκληματιών πολέμου και η απόδοση δικαιοσύνης στα θύματα αποτελούν προϋποθέσεις για την ειρήνη.
Από την πλευρά του, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι κυρώσεις σχεδιάστηκαν με τρόπο που αφήνει περιθώρια διαπραγμάτευσης στο ΔΠΔ και στα κράτη-μέλη του, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αμερικανικές ανησυχίες. Η Ουάσιγκτον εξέδωσε, μάλιστα, τέσσερις γενικές άδειες που επιτρέπουν συγκεκριμένες συναλλαγές, μεταξύ άλλων για τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, λογισμικό, συνταξιοδοτικές πληρωμές και ζητήματα που αφορούν κρατούμενους του Δικαστηρίου.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
