Μια ανακάλυψη που διόρθωσε ένα λάθος 53 ετών

Το 1911 ο Χάιραμ Μπίνγκαμ πίστεψε ότι είχε βρει στο Μάτσου Πίτσου το τελευταίο καταφύγιο των Ίνκας. Μισό αιώνα αργότερα, ένας άλλος Αμερικανός εξερευνητής μπήκε βαθιά στη ζούγκλα του Περού, ακολούθησε έναν σχεδόν ξεχασμένο θρύλο και βρήκε την πόλη που ο Μπίνγκαμ είχε προσπεράσει.

Το BBC αφηγείται την ιστορία του πραγματικού Ιντιάνα Τζόουνς, που ανακάλυψε μία αρχαία πόλη των Ίνκας – εκεί που η ζούγκλα είναι τόσο πυκνή ώστε οι ρίζες των δέντρων έχουν αγκαλιάσει τους πέτρινους τοίχους σαν να προσ αθούν να τους τραβήξουν ξανά μέσα στη γη.

Από παντού κρέμονται αναρριχώμενα φυτά. Οι φτέρες σκεπάζουν τα περάσματα. Οι κορμοί και τα κλαδιά σχηματίζουν ένα φυσικό τείχος που κρατά τον κόσμο έξω.

Και κάπου πίσω από αυτή την πράσινη κουρτίνα, ο Τζιν Σαβόι κοιτάζει αυτό που θεωρεί ότι είναι το τελευταίο καταφύγιο των Ίνκας. «Δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε στα μάτια μας», θα πει αργότερα. Είναι Αύγουστος του 1964. Ο Σαβόι, ένας 37χρονος εξερευνητής από το Όρεγκον που αργότερα θα αποκτήσει το παρατσούκλι «ο πραγματικός Ιντιάνα Τζόουνς», έχει φτάσει μαζί με τον Περουβιανό Αντόνιο Σανταντέρ Κασέλι σε μια σειρά ερειπίων κρυμμένων στα βουνά και στα σύννεφα του Περού.

Το μέρος ονομάζεται Espíritu Pampa. Και ο Σαβόι πιστεύει ότι μόλις βρήκε τη χαμένη πόλη της Βιλκαμπάμπα, την τελευταία πρωτεύουσα των Ίνκας.

Το λάθος που έκανε διάσημο το Μάτσου Πίτσου

Πενήντα τρία χρόνια νωρίτερα, ένας άλλος Αμερικανός είχε πιστέψει ότι είχε λύσει το ίδιο μυστήριο. Ο Χάιραμ Μπίνγκαμ Γ΄, καθηγητής στο Yale και μετέπειτα γερουσιαστής των ΗΠΑ, είχε φέρει το Μάτσου Πίτσου στην παγκόσμια προσοχή το 1911. Ο ίδιος ήταν βέβαιος ότι είχε βρει τη Βιλκαμπάμπα. Μόνο που έκανε λάθος. Και το ειρωνικό είναι ότι είχε περάσει πολύ κοντά από το πραγματικό μέρος.

Ο Μπίνγκαμ δεν ήταν αρχαιολόγος. Ούτε είχε ξεκινήσει το ταξίδι του με σκοπό να αναζητήσει χαμένους πολιτισμούς.

Το 1909 ταξίδευε στο Περού όταν τοπικοί παράγοντες τον έπεισαν να εξετάσει το Choquequirao, μια τοποθεσία που κάποιοι πίστευαν ότι ίσως έκρυβε χρυσό ή συνδεόταν με την τελευταία πόλη των Ίνκας. Ο ίδιος αργότερα παραδεχόταν ότι γνώριζε ελάχιστα για τους Ίνκας.

Κρατούσε, όμως, ένα εγχειρίδιο της Βασιλικής Γεωγραφικής Εταιρείας με οδηγίες για το τι πρέπει να κάνει ένας ταξιδιώτης όταν βρεθεί μπροστά σε έναν αρχαιολογικό χώρο.

Το ταξίδι αυτό τού άναψε την περιέργεια. Και δύο χρόνια αργότερα επέστρεψε επικεφαλής αποστολής του Yale.

Ο θρύλος της Βιλκαμπάμπα

Για τους Ευρωπαίους του 20ού αιώνα, η Βιλκαμπάμπα είχε γίνει σχεδόν μυθική. Μετά την κατάληψη του Κούσκο από τους Ισπανούς κατακτητές, ο Μάνκο Ίνκα υποχώρησε προς τα βουνά μαζί με όσους απέμειναν πιστοί στην αυτοκρατορία του.

Εκεί, βαθιά στις Άνδεις, δημιουργήθηκε μια νέα πρωτεύουσα. Μια πόλη εξορίας, αλλά και αντίστασης.

Οι πηγές της εποχής περιγράφουν παλάτια, ναούς, θησαυρούς, χρυσά αντικείμενα και τις μούμιες των προγόνων των Ίνκας.

Ο μοναχός Μαρτίν ντε Μουρούα, που κατέγραψε την ισπανική κατάκτηση, έγραψε ότι οι Ίνκας απολάμβαναν εκεί σχεδόν την ίδια πολυτέλεια και μεγαλοπρέπεια που είχαν στο Κούσκο. Η Βιλκαμπάμπα δεν ήταν μόνο καταφύγιο. Ήταν και κέντρο αντίστασης.

Από εκεί οργανώνονταν επιθέσεις και εξεγέρσεις εναντίον των Ισπανών. Το 1572, όταν οι κατακτητές πλησίασαν, οι Ίνκας έβαλαν φωτιά στην πόλη και έφυγαν. Και η ζούγκλα έκανε τα υπόλοιπα.Για αιώνες, η τοποθεσία χάθηκε.

Ο Μπίνγκαμ πέρασε δίπλα της

Ο Μπίνγκαμ, στην αναζήτησή του, είχε φτάσει στην περιοχή που μισό αιώνα αργότερα θα εξερευνούσε ο Σαβόι. Αλλά ο καιρός ήταν κακός, οι προμήθειες τελείωναν, οι αχθοφόροι απειλούσαν να φύγουν. Και ο ίδιος δεν έμεινε αρκετά.

Συνέχισε το ταξίδι του και λίγο αργότερα βρέθηκε στο Μάτσου Πίτσου.Η εντυπωσιακή ορεινή ακρόπολη τον έπεισε.Πίστεψε ότι είχε βρει την πολυπόθητη Βιλκαμπάμπα.

Η ιστορία, όμως, θα χρειαζόταν άλλα 53 χρόνια για να διορθωθεί.

Η κατάρα

Το 1964 ο Τζιν Σαβόι αποφασίζει να επιστρέψει εκεί όπου ο Μπίνγκαμ δεν είχε επιμείνει. Μαζί με τον Αντόνιο Σανταντέρ Κασέλι φτάνει στην περιοχή του Espíritu Pampa.

Οι ντόπιοι αρχικά αρνούνται να τους οδηγήσουν στα ερείπια. Υπάρχει ένας παλιός φόβος: σύμφωνα με τις τοπικές δοξασίες, οι θεοί θα τιμωρούσαν εκείνον που αποκάλυπτε την τοποθεσία.Υπήρχε κατάρα. Ωστόσο, ύστερα από επίμονη προσπάθεια, κάποιοι τελικά συμφωνούν.

Η ομάδα μπαίνει στη ζούγκλα και μπροστά της αποκαλύπτονται ερείπια απλωμένα σε τρία ορεινά οροπέδια. Παλάτια.Κτίρια από γρανίτη και ασβεστόλιθο, κρήνες.

Μόνο το πρώτο επίπεδο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αποστολής, ήταν περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το Μάτσου Πίτσου. Ο Σαβόι θεωρεί ότι βρίσκεται μπροστά στο καταφύγιο των τελευταίων Ίνκας.

«Κάθε ημέρα γινόταν πιο φανταστικό», θυμάται.

Οι οδηγοί αρχίζουν να φεύγουν

Η αποστολή όμως δεν κρατά πολύ. Έπειτα από περίπου δύο εβδομάδες, οι ντόπιοι οδηγοί αρχίζουν να εγκαταλείπουν την περιοχή.

Ο φόβος τους επιστρέφει. Ο Σαβόι θυμόταν ότι υπό κανονικές συνθήκες ήταν χαμογελαστοί και φιλικοί, αλλά όταν μπήκαν βαθιά στο δάσος άλλαξαν.Η ομάδα αναγκάζεται να αποχωρήσει με την πρόθεση να επιστρέψει.

Έξι εβδομάδες αργότερα, το BBC αποφασίζει να ακολουθήσει τα ίχνη τους.

Το BBC περνά τους ορμητικούς ποταμούς

Η αποστολή του BBC ήταν από μόνη της μια περιπέτεια. Οι άνθρωποι του συνεργείου ταξιδεύουν με φουσκωτές βάρκες σε ορμητικά νερά. Ανατρέπονται, συνεχίζουν με μουλάρια σε απότομες πλαγιές και ύστερα ανοίγουν δρόμο με ματσέτες μέσα στη βρεγμένη, πυκνή ζούγκλα.

Για αιώνες ελάχιστοι Ευρωπαίοι είχαν φτάσει τόσο βαθιά στην περιοχή. Πόσο μάλλον με κινηματογραφική κάμερα.

Ύστερα από μία εβδομάδα εξαντλητικής πορείας, το συνεργείο φτάνει στα ερείπια. Και τότε εμφανίζεται ένα εύρημα που αλλάζει την ιστορία.

Τα κεραμίδια που πρόδωσαν τη χαμένη πρωτεύουσα

Ο Σαβόι και ο Σανταντέρ δεν είχαν βρει μια πινακίδα που έγραφε «Βιλκαμπάμπα». Το στοιχείο που τελικά βοήθησε να ταυτοποιηθεί ο χώρος ήταν πολύ πιο ταπεινό. Κεραμίδια. Αυτό ήταν ασυνήθιστο. Οι Ίνκας συνήθως κάλυπταν τα κτίριά τους με αχυροσκεπές. Τα κεραμίδια που βρέθηκαν στο Espíritu Pampa είχαν ισπανικό σχεδιασμό, αλλά χαρακτηριστικά της τεχνοτροπίας των Ίνκας.

Και τότε μια παλιά ιστορική περιγραφή απέκτησε ξαφνικά τεράστια σημασία. Ο μοναχός Μαρτίν ντε Μουρούα είχε γράψει για τη Βιλκαμπάμπα ότι οι Ίνκας είχαν εκεί ένα παλάτι σε διαφορετικά επίπεδα, σκεπασμένο με κεραμίδια.

Η σύμπτωση ήταν πολύ ισχυρή για να αγνοηθεί. Αργότερα ο Τζον Χέμινγκ, ειδικός στους Ίνκας και διευθυντής της Royal Geographical Society, συνέκρινε τις μαρτυρίες των Ισπανών χρονικογράφων με τα στοιχεία του αρχαιολογικού χώρου.

Η εικόνα άρχισε να ξεκαθαρίζει. Το Espíritu Pampa ήταν πράγματι η Βιλκαμπάμπα.

Ο άνθρωπος που βρήκε αυτό που έψαχνε ο Μπίνγκαμ

Το παράδοξο της ιστορίας είναι σχεδόν τέλειο. Ο Χάιραμ Μπίνγκαμ έγινε παγκοσμίως διάσημος επειδή αποκάλυψε στο διεθνές κοινό το Μάτσου Πίτσου.Αλλά το μέρος που πραγματικά αναζητούσε βρισκόταν αλλού. Και είχε φτάσει τόσο κοντά, ώστε ουσιαστικά το είχε προσπεράσει.

Ο Σαβόι το διατύπωσε αργότερα με τον δικό του τρόπο: Η πόλη, είπε, είχε παραμείνει θρύλος για τόσο πολύ καιρό ώστε είχε σχεδόν περάσει από την ιστορία στον μύθο. «Τώρα την επιστρέψαμε στην ιστορία».

Και ο θησαυρός;

Εδώ όμως αρχίζει το επόμενο μυστήριο. Οι Ισπανοί δεν βρήκαν ποτέ το σύνολο του χρυσού και των πολύτιμων αντικειμένων των τελευταίων Ίνκας.

Ο Σαβόι πίστευε ότι, όταν η τελική ήττα έγινε αναπόφευκτη, οι κάτοικοι της Βιλκαμπάμπα προτίμησαν να κρύψουν ή να καταστρέψουν τους θησαυρούς τους παρά να τους παραδώσουν στους κατακτητές.

Υποστήριζε ότι στις αποστολές του είχε συναντήσει λίμνες που δεν υπήρχαν στους χάρτες και σφραγισμένες υπόγειες διαβάσεις.

Και θεωρούσε πιθανό μέρος του χρυσού να είχε ριχτεί σε λίμνες ή να είχε κρυφτεί μέσα σε σπηλιές. Δεν αποδείχθηκε ποτέ.Αλλά ούτε διαψεύστηκε.

Η πόλη που η ζούγκλα εξακολουθεί να κρατά

Ακόμη και σήμερα, μεγάλο μέρος της αρχαίας Βιλκαμπάμπα παραμένει θαμμένο κάτω από το δάσος.Πέτρινες κατασκευές βρίσκονται πνιγμένες σε φυτά, ρίζες και κληματσίδες. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο της απομόνωσής της.

Η περιοχή δεν έχει λεηλατηθεί στον βαθμό που έχουν λεηλατηθεί άλλοι αρχαιολογικοί χώροι. Αρχαιολόγοι θεωρούν ότι μπορεί να κρύβει ακόμη σημαντικά ευρήματα. Υπάρχουν μάλιστα αναφορές για ακόμη μία άγνωστη πόλη βαθύτερα στη ζούγκλα.

Και έτσι, περισσότερο από έναν αιώνα αφότου ο Μπίνγκαμ μπήκε στις Άνδεις αναζητώντας την τελευταία πρωτεύουσα των Ίνκας, ένα μέρος του μυστηρίου παραμένει.

Η χαμένη πόλη βρέθηκε. Ο χαμένος θησαυρός, όμως, όχι.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.