Με τις προτεινόμενες διατάξεις των άρθρων 206 έως 211 του νέου νομοσχεδίου του ΥΠΕΘΟΟ που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση αναμορφώνεται το πλαίσιο λειτουργίας του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.), σε εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1640, ενώ προβλέπεται η μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης, λειτουργίας και εποπτείας του στην ΑΑΔΕ. Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον έλεγχο της ορθότητας των καταχωρίσεων, με δυνατότητα διενέργειας και επιτόπιων ελέγχων.
Παράλληλα, καθιερώνεται νέα διαδικασία πρόσβασης στα στοιχεία του Μητρώου για πρόσωπα που διαθέτουν ειδικό έννομο συμφέρον, με συγκεκριμένες προθεσμίες εξέτασης των αιτημάτων. Τροποποιείται επίσης η διαδικασία επιβολής προστίμων και εξέτασης προσφυγών, ενώ διατηρούνται τα υφιστάμενα πρόστιμα από 5.000 έως 40.000 ευρώ και η προθεσμία των 60 ημερών για την καταχώριση μεταβολών στα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων.
Οι διατάξεις που τέθηκαν σε διαβούλευση:
Άρθρο 206
Ορισμός νομικού προσώπου και νομικής οντότητας – Τροποποίηση περ. 6 άρθρου 3 ν. 4557/2018
Στην περ. 6 του άρθρου 3 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), περί ορισμών, προστίθεται δεύτερο εδάφιο και η περ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. «Πρόσωπο»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή κάθε είδους νομική οντότητα. Για τους σκοπούς των άρθρων 20, 21, 21Β και 21Γ, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) Νομικό πρόσωπο: κάθε επιχείρηση ή εταιρεία με νομική προσωπικότητα και κάθε ένωση επιχειρήσεων ή εταιρειών με νομική προσωπικότητα.
β) Νομική οντότητα: κάθε μόρφωμα εταιρικής ή μη οργάνωσης, ανεξαρτήτως νομικής προσωπικότητας, και κερδοσκοπικού ή μη χαρακτήρα, που δεν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο, όπως συνεταιρισμός, οργανισμός, υπεράκτια ή εξωχώρια εταιρεία, κάθε μορφής εταιρεία ιδιωτικών επενδύσεων, κάθε μορφής κοινή επιχείρηση, κάθε μορφής εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίου ή περιουσίας ή διαθήκης.».
Άρθρο 207
Νέο πλαίσιο λειτουργίας του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων – Εξουσιοδοτική διάταξη – Μεταβατική διάταξη – Αντικατάσταση άρθρου 20 ν. 4557/2018 (άρθρα 11 και 15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
Το άρθρο 20 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), περί Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 20
Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (άρθρα 11 και 15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
1. Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που είτε έχουν μόνιμη εγκατάσταση, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167) και είναι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος είτε έχουν έδρα στην Ελλάδα υποχρεούνται να συλλέγουν και να φυλάσσουν σε ειδικό μητρώο που τηρούν στην έδρα ή τη μόνιμη εγκατάστασή τους επαρκείς, ακριβείς και επίκαιρες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους τους. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο, την ημερομηνία γέννησης, την υπηκοότητα και τη χώρα διαμονής των πραγματικών δικαιούχων, καθώς επίσης και το είδος και την έκταση των δικαιωμάτων που κατέχουν. Συμπληρώνονται δε με κάθε αναγκαίο στοιχείο για την ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου. Το ειδικό αυτό μητρώο τηρείται επαρκώς τεκμηριωμένο και επικαιροποιημένο με ευθύνη του νομίμου εκπροσώπου ή ειδικώς εξουσιοδοτημένου προσώπου με απόφαση του αρμόδιου εταιρικού καταστατικού οργάνου. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, τα στοιχεία αυτού του μητρώου καταχωρίζονται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.), με τη χρήση των κωδικών – διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.), εντός της προθεσμίας που καθορίζει η απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της περ. α) της παρ. 11. Η καταχώριση αλλαγών στα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων πραγματοποιείται εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία επέλευσής τους. Οι πραγματικοί δικαιούχοι των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, που είναι, ενδεικτικά, κάτοχοι μετοχών, δικαιωμάτων ψήφου, δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, μετοχών στον κομιστή, ή ελέγχου με άλλα μέσα, υποχρεούνται να παρέχουν στις εν λόγω οντότητες όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες, προκειμένου το νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του παρόντος. Οι πληροφορίες που καταχωρίζονται στο Κ.Μ.Π.Δ. παραμένουν διαθέσιμες για δέκα (10) έτη από τη διαγραφή του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας από αυτό.
Από τις υποχρεώσεις του παρόντος εξαιρούνται οι φορείς που περιλαμβάνονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης που τηρείται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή και οι αρμόδιες αρχές του άρθρου 6.
2. Οι εισηγμένες εταιρείες σε ρυθμιζόμενη αγορά ή σε Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης τηρούν, αντί του ειδικού μητρώου της παρ. 1, αρχείο γνωστοποιήσεων του ν. 3556/2007 (Α΄ 91) και το επικαιροποιούν κάθε φορά που λαμβάνει χώρα γεγονός που γνωστοποιείται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς σύμφωνα με τον ν. 3556/2007, χωρίς να απαιτείται η καταχώρισή του στο Κ.Μ.Π.Δ.
3. Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες χορηγούν τις πληροφορίες για τους νόμιμους ιδιοκτήτες και για τους πραγματικούς δικαιούχους τους στα υπόχρεα πρόσωπα του παρόντος, όταν αυτά λαμβάνουν μέτρα δέουσας επιμέλειας, καθώς επίσης και στην Αρχή, τις αρμόδιες αρχές και τις εισαγγελικές ή άλλες αρχές και δημόσιους φορείς με ερευνητικές ή ελεγκτικές αρμοδιότητες στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ύστερα από αίτημά τους.
4. Το Κ.Μ.Π.Δ. τηρείται στη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τη χρήση διαδικτυακής ηλεκτρονικής εφαρμογής και συνδέεται ηλεκτρονικά με έκαστο Α.Φ.Μ., για τον οποίο η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) διαθέτει τα απαραίτητα στοιχεία από το φορολογικό μητρώο κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί φορολογικού απορρήτου. Η Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. σχεδιάζει, αναπτύσσει και λειτουργεί παραγωγικά πληροφοριακό σύστημα και διαδικτυακές εφαρμογές για την υλοποίηση του Κ.Μ.Π.Δ.. Η είσοδος στο πληροφοριακό σύστημα γίνεται με την εισαγωγή των κωδικών διαπιστευτηρίων της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. του φυσικού ή νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας ή εξουσιοδοτημένου προσώπου αυτών, που παρέχονται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με την Α.Α.Δ.Ε.. Η Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. μεριμνά για την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος που φιλοξενείται στις υποδομές της. Ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας ενημερώνει τη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. για κάθε νέα απαίτηση που χρήζει ενσωμάτωσης στις διαδικτυακές εφαρμογές του Κ.Μ.Π.Δ..
Η Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ.) της Α.Α.Δ.Ε. ή άλλη υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται ως αρμόδια με τον οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της, αποτελεί τον ελεγκτικό μηχανισμό για τη διακρίβωση της τήρησης και ακρίβειας των στοιχείων που καταχωρίζονται στο Κ.Μ.Π.Δ. στο οποίο έχει πρόσβαση άμεσα, χωρίς κανέναν περιορισμό και χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας. Η Α.Α.Δ.Ε. είναι αρμόδια για τη διενέργεια ελέγχου για την εκπλήρωση των σκοπών του παρόντος, συμπεριλαμβανομένου του επιτόπιου ελέγχου για το ειδικό μητρώο που φυλάσσεται στην έδρα ή την εγκατάσταση των υπόχρεων νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1. Οι λοιπές αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. παρέχουν στην αρμόδια υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ενεργεί ως ελεγκτικός μηχανισμός όλες τις πληροφορίες και τα στοιχεία που απαιτούνται για την εκπλήρωση του ελεγκτικού της έργου ως προς τους υπόχρεους προς καταχώριση.
Από τη θέση σε ισχύ της κοινής απόφασης της παρ. 15 περί καθορισμού του χρόνου μετάβασής του στην Α.Α.Δ.Ε.: α) το Κ.Μ.Π.Δ. μεταφέρεται ως σύνολο πληροφοριακού συστήματος και βάσης δεδομένων, υλικού, λειτουργιών και διαδικασιών στην Α.Α.Δ.Ε., η οποία καθίσταται αρμόδια για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την υλοποίηση παραγωγικών πληροφοριακών συστημάτων και εφαρμογών, την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία, λειτουργία και ασφάλεια του Κ.Μ.Π.Δ. και β) ισχύουν οι νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις που παρέχονται στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. για το Κ.Μ.Π.Δ.
5. α) Το Κ.Μ.Π.Δ. δύναται να συνδέεται μέσω διαλειτουργικότητας με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) του Υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς και με τα Αποθετήρια Τίτλων, ή και κάθε άλλον φορέα στον οποίο τηρούνται πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που έχουν έδρα στην Ελλάδα. Οι υπηρεσίες υπουργείων, ανεξάρτητων αρχών και κάθε άλλου φορέα που σχετίζεται με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας συνεργάζονται με τη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. και παρέχουν κάθε απαραίτητο στοιχείο για την τροφοδότηση του Κ.Μ.Π.Δ. Τα στοιχεία του Κ.Μ.Π.Δ. μπορούν, κατόπιν αιτήματος των δικαιούχων πρόσβασης της παρ. 6, να τους παρέχονται και μέσω διασύνδεσης.
β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., μπορεί να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διασύνδεση μεταξύ Κ.Μ.Π.Δ. και Γ.Ε.ΜΗ.
γ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού ή επικεφαλής ανεξάρτητης αρχής ή φορέα του πρώτου και του δεύτερου εδαφίου της περ. α) και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., μπορεί να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διασύνδεση μεταξύ Κ.Μ.Π.Δ. και ανεξάρτητων αρχών ή φορέων στους οποίους τηρούνται πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους των εταιρικών και άλλων οντοτήτων που έχουν έδρα στην Ελλάδα ή σχετίζονται με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., μετα από γνώμη του κατά περίπτωση αρμόδιου οργάνου της Τράπεζας της Ελλάδος και του Προέδρου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, μπορεί να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διασύνδεση μεταξύ Κ.Μ.Π.Δ και Αποθετηρίων Τίτλων.
6. α) Στο Κ.Μ.Π.Δ. έχουν άμεση, απρόσκοπτη, απευθείας και ελεύθερη πρόσβαση, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση του οικείου φυσικού ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας:
αα) η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες,
αβ) οι εισαγγελικές, δικαστικές ή άλλες αρμόδιες αρχές με ερευνητικές ή ελεγκτικές αρμοδιότητες στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων του άρθρου 4 και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
αγ) αρχές με αρμοδιότητες εντοπισμού, κατάσχεσης, δέσμευσης ή δήμευσης περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες,
αδ) η Α.Α.Δ.Ε. ή άλλες αρχές που έχουν αρμοδιότητα εφαρμογής της φορολογικής ή της τελωνειακής νομοθεσίας,
αε) οι αρμόδιες αρχές του άρθρου 6 του παρόντος νόμου ή οι αυτορρυθμιζόμενοι φορείς του σημείου 47) της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2024, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (L 19.6.2024), στο πλαίσιο άσκησης της εποπτείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου,
αστ) αρχές που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσδιορίζονται βάσει των σχετικών κανονισμών, οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει του άρθρου 215 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητα αν αυτό ορίζεται ρητά ή συνάγεται από τις αρμοδιότητές τους,
αζ) η ευρωπαϊκή αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αποκλειστικά για τους σκοπούς των κοινών αναλύσεων,
αη) η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία,
αθ) η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και
αι) η Ευρωπόλ (Europol) και η Eurojust, όταν παρέχουν επιχειρησιακή υποστήριξη στις αρμόδιες εθνικές αρχές της παρούσας παραγράφου.
β) Στα υπόχρεα πρόσωπα παρέχεται έγκαιρη και πλήρης πρόσβαση, αποκλειστικά για τους σκοπούς της εφαρμογής των μέτρων δέουσας επιμέλειας του παρόντος νόμου.
γ) Οι εθνικές αρχές, υπηρεσίες και φορείς της περ. α), διαβιβάζουν εγκαίρως και ατελώς τα στοιχεία που καταχωρούνται στο Κ.Μ.Π.Δ. στις αντίστοιχες αρχές άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύστερα από αιτιολογημένο αίτημά τους. Εφόσον τούτο δεν δυσχεραίνει την άσκηση των καθηκόντων τους, οι αρχές αυτές αναφέρουν αμελλητί στη Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ. ή άλλη υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται αρμόδια με τον Οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της, και στη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. τις αναντιστοιχίες που εντοπίζουν μεταξύ των πληροφοριών σχετικά με τον πραγματικό δικαιούχο που τηρούνται στο Κ.Μ.Π.Δ. και των στοιχείων που βρίσκονται στη διάθεσή τους.
δ) Πληροφορίες για τον ετήσιο αριθμό των αναντιστοιχιών που εντοπίστηκαν και τον τρόπο αντιμετώπισής τους αναφέρονται στον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα από τη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. και τη Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ. ή άλλη υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται αρμόδια με τον Οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της, προκειμένου τα στοιχεία αυτά να είναι διαθέσιμα προς κοινοποίηση στις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ε) Ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας συγκεντρώνει τα εξής στοιχεία από τη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. και τη Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ. ή άλλη υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται αρμόδια με τον Οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της, τα οποία γνωστοποιεί σε επικαιροποιημένη μορφή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με κάθε μεταβολή τους:
εα) κατάλογο των αρχών και των αυτορρυθμιζόμενων φορέων που έχουν πρόσβαση στο Κ.Μ.Π.Δ.,
εβ) κατηγορίες των υπόχρεων προσώπων που έχουν πρόσβαση και
εγ) είδη των πληροφοριών που διατίθενται στα υπόχρεα πρόσωπα.
Ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας οφείλει έως τις 10 Οκτωβρίου 2026, να κοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα στοιχεία που αναφέρονται στην παρούσα περίπτωση.
7. α) Όταν η πρόσβαση στις πληροφορίες του Κ.Μ.Π.Δ. μπορεί να εκθέσει τον πραγματικό δικαιούχο σε δυσανάλογο κίνδυνο εξαπάτησης, απαγωγής, εκβιασμού, εκβίασης, παρενόχλησης, βίας ή εκφοβισμού ή αν ο πραγματικός δικαιούχος είναι ανήλικος ή άλλως ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, σύμφωνα με τα άρθρα 127 έως 129 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α΄ 164), μπορεί να ζητήσει τον κατ’ εξαίρεση περιορισμό στην πρόσβαση μέρους ή συνόλου των πληροφοριών που τον αφορούν, με αιτιολογημένο αίτημά του στην Α.Α.Δ.Ε. και στον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα έως τη μεταφορά του Κ.Μ.Π.Δ. στην Α.Α.Δ.Ε. με την απόφαση της παρ. 15. Ο συγκεκριμένος περιορισμός ισχύει μόνο έναντι των υπόχρεων προσώπων, εξαιρουμένων αυτών της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 5, και των οντοτήτων που αποκτούν πρόσβαση βάσει των άρθρων 21Β και 21Γ. Για τον περιορισμό της πρόσβασης των υπόχρεων οντοτήτων και των μελών του ευρύτερου κοινού, στο σύνολο ή μέρος των πληροφοριών που αφορούν στον συγκεκριμένο πραγματικό δικαιούχο, εκδίδεται κοινή απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έως τη μεταφορά του Κ.Μ.Π.Δ. στην Α.Α.Δ.Ε. με την απόφαση της παρ. 15, εντός αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) εργάσιμων ημερών από τη λήψη του αιτήματος, με την πάροδο της οποίας τεκμαίρεται απόρριψη αυτού. Για την έκδοση της παραπάνω απόφασης, το αρμόδιο όργανο της Α.Α.Δ.Ε. προβαίνει σε λεπτομερή αξιολόγηση της εξαιρετικής φύσης των περιστάσεων και επιβεβαίωση της ύπαρξης των κινδύνων. Εφόσον το αίτημα απορριφθεί ρητά ή σιωπηρά, ο αιτών μπορεί να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απορριπτικής απόφασης ή την παρέλευση της προθεσμίας του τρίτου εδαφίου. Η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής εκδίδεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κατάθεσή της. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι, η διαδικασία υποβολής και εξέτασης της ενδικοφανούς προσφυγής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας. Εφόσον η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής είναι απορριπτική ή παρέλθει άπρακτη η σχετική προθεσμία, ο αιτών μπορεί, εντός τριάντα (30) ημερών από την επίδοσή της ή την παρέλευση της προθεσμίας, να προσφύγει στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια. Οι χορηγούμενες, σύμφωνα με την παρούσα, εξαιρέσεις, διαβιβάζονται στον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα, ο οποίος δημοσιοποιεί ετήσια στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των εξαιρέσεων που χορηγήθηκαν και τους λόγους που δηλώθηκαν και γνωστοποιεί τα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
β) Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί δύνανται να συνιστούν κοινά πληροφοριακά συστήματα, τα οποία επιτρέπουν την καταχώριση, την ανταλλαγή και την αποθήκευση επαρκών, ακριβών και επίκαιρων πληροφοριών για τους νόμιμους και τους πραγματικούς δικαιούχους των νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων που είναι πελάτες τους, στα οποία συμπεριλαμβάνονται εκείνα που εδρεύουν στην αλλοδαπή. Για τον σκοπό αυτόν, τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί μπορεί να ιδρύουν ειδικά νομικά πρόσωπα ή να αξιοποιούν υπάρχοντα νομικά πρόσωπα εξειδικευμένα στη συγκέντρωση, επεξεργασία και διάθεση εμπορικών και διατραπεζικών πληροφοριών. Πρόσβαση σε αυτά τα πληροφοριακά συστήματα έχουν η Αρχή, οι εποπτικές αρχές του άρθρου 6, καθώς και οι αρμόδιες εισαγγελικές ή άλλες αρχές με ερευνητικές ή ελεγκτικές αρμοδιότητες στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
8. Επιβάλλεται πρόστιμο, σύμφωνα με τις παρ. 9 και 11, για καθεμία από τις κάτωθι παραβάσεις, εφόσον το νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα της παρ. 1:
α) δεν υποβάλλει αρχική ή τροποποιητική δήλωση καταχώρισης των στοιχείων των πραγματικών δικαιούχων στο Κ.Μ.Π.Δ. κατά την παρ. 1,
β) υποβάλλει εκπρόθεσμα αρχική ή τροποποιητική δήλωση καταχώρισης των στοιχείων των πραγματικών δικαιούχων στο Κ.Μ.Π.Δ. κατά την παρ. 1,
γ) υποβάλλει ελλιπή ή ανακριβή αρχική ή τροποποιητική δήλωση καταχώρισης των στοιχείων των πραγματικών δικαιούχων στο Κ.Μ.Π.Δ. κατά την παρ. 1,
δ) δεν τηρεί σε ειδικό μητρώο στην έδρα ή τη μόνιμη εγκατάσταση τις πληροφορίες της παρ. 1.
9. Τα πρόστιμα για τις παραβάσεις που αναφέρονται στην παρ. 8 καθορίζονται ως εξής:
α) για κάθε παράβαση των περ. α), γ) και δ) της παρ. 8:
αα) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με καθαρό κύκλο εργασιών έως και εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, κατά το προηγούμενο έτος της παράβασης,
αβ) δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με καθαρό κύκλο εργασιών άνω των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ έως και επτακόσιες χιλιάδες (700.000) ευρώ, κατά το προηγούμενο έτος της παράβασης,
αγ) είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με καθαρό κύκλο εργασιών άνω των επτακοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ έως και οκτώ εκατομμύρια (8.000.000) ευρώ, κατά το προηγούμενο έτος της παράβασης,
αδ) σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα με καθαρό κύκλο εργασιών άνω των οκτώ εκατομμυρίων (8.000.000) ευρώ, κατά το προηγούμενο έτος της παράβασης,
αε) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που δεν απασχολούν εργαζόμενους,
αστ) δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που απασχολούν έως πενήντα (50) εργαζόμενους,
αζ) είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που απασχολούν από πενήντα ένα (51) έως και διακόσιους πενήντα (250) εργαζόμενους,
αη) σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που απασχολούν άνω των διακοσίων πενήντα (250) εργαζομένων,
αθ) πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα που υποπίπτουν στις παραβάσεις της παρ. 8, κατά το έτος της έναρξης λειτουργίας τους, ανεξαρτήτως αν απασχολούν εργαζομένους,
β) για παράβαση της περ. β) της παρ. 8:
βα) εκατό (100) ευρώ, για κάθε παράβαση, εφόσον η εκπρόθεσμη δήλωση γίνεται εντός χρονικού διαστήματος ενός (1) μηνός από την ημερομηνία παρέλευσης της προθεσμίας της παρ. 1,
ββ) πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε παράβαση, εφόσον η εκπρόθεσμη δήλωση γίνεται πέραν του ενός (1) μηνός και έως τρεις (3) μήνες από την ημερομηνία παρέλευσης της προθεσμίας της παρ. 1,
βγ) σε περίπτωση παρέλευσης τριών (3) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας καταχώρισης, η εκπρόθεσμη δήλωση τεκμαίρεται ως μη υποβληθείσα και επιβάλλεται το πρόστιμο της περ. α).
10. Αρμόδιος για την έκδοση Πράξης Επιβολής Προστίμου, σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης της παρ. 8, είναι ο προϊστάμενος της Μονάδας Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων της Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ. που διαπιστώνει την παράβαση ή άλλης υπηρεσίας της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται ως αρμόδια με τον oργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της. Το πρόστιμο βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190) και αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού. Η πράξη επιβολής προστίμου υπόκειται σε ενδικοφανή προσφυγή, η οποία ασκείται ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 72 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της Πράξης Επιβολής Προστίμου στο πρόσωπο στο οποίο αφορά. Η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής εκδίδεται εντός εκατόν είκοσι (120) ημερών από την κατάθεσή της.
Οι παραβάσεις των περ. α), γ) και δ) της παρ. 8 συνεπάγονται τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας των υπόχρεων νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, η οποία ισχύει έως την άρση της παράβασης και σύμφωνα με την απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. που προβλέπεται στην παρ. 12.
11. α) Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με την τήρηση και τη λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ., τον χρόνο και τον τρόπο καταχώρισης σε αυτό του ειδικού μητρώου της παρ. 1 του παρόντος και της παρ. 1 του άρθρου 21, έως την ημερομηνία που η Α.Α.Δ.Ε. καθίσταται αρμόδια για την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία και λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ.
β) Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. δύναται να ορίζονται επιπλέον αναγκαία στοιχεία για την ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου και να καθορίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με την τήρηση και τη λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ., τον χρόνο και τον τρόπο καταχώρισης σε αυτό του ειδικού μητρώου της παρ. 1 του παρόντος και της παρ. 1 του άρθρου 21, καθώς και τα ζητήματα του δευτέρου εδαφίου της παρ. 13, από την ημερομηνία που η Α.Α.Δ.Ε καθίσταται αρμόδια για την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία και λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ. και εφεξής.
γ) Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη διαδικασία διενέργειας του ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων της παρ. 8.
δ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, δύναται να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα για τη διασύνδεση των μητρώων της παρ. 1 με τα Αποθετήρια Τίτλων και τα πληροφοριακά συστήματα της παρ. 5 και της περ. γ) της παρ. 7, για τη διαδικασία ηλεκτρονικής εγγραφής αιτήματος χορήγησης πληροφοριών και για τα διοικητικά έξοδα διάθεσης των πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών ανάπτυξης και συντήρησης του Κ.Μ.Π.Δ. έως την ημερομηνία που η Α.Α.Δ.Ε. καθίσταται αρμόδια για την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία και λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ.
ε) Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., δύναται να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διασύνδεση των μητρώων της παρ. 1 με τα Αποθετήρια Τίτλων και τα πληροφοριακά συστήματα της παρ. 5 και της περ. γ) της παρ. 7, για τη διαδικασία ηλεκτρονικής εγγραφής αιτήματος χορήγησης πληροφοριών, από την ημερομηνία που η Α.Α.Δ.Ε. καθίσταται αρμόδια για την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία και λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ. και εφεξής.
στ) Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την καταβολή τέλους από τις υπόχρεες οντότητες και τους αποκτώντες την πρόσβαση βάσει του ειδικού εννόμου συμφέροντος του άρθρου 21Β, για τα διοικητικά έξοδα διάθεσης των πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών ανάπτυξης και συντήρησης του Κ.Μ.Π.Δ.
12. Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., που εκδίδεται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος, μπορεί να ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την εντολή δέσμευσης και την άρση δέσμευσης χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας.
13. Η έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του Κ.Μ.Π.Δ. ορίζεται με την απόφαση της περ. α) της παρ. 11. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μπορεί να τίθεται εκτός λειτουργίας το πληροφοριακό σύστημα, ύστερα από αίτημα του Κεντρικού Συντονιστικού Φορέα ή της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. για λόγους συντήρησης, αναβάθμισης και προσαρμογής στις αλλαγές της νομοθεσίας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των εξήντα (60) ημερών ανά έτος. Κατά το χρονικό διάστημα του πρώτου εδαφίου αναστέλλονται οι προθεσμίες υποβολής στο Κ.Μ.Π.Δ.. Μετά τη μεταφορά του Κ.Μ.Π.Δ. στην Α.Α.Δ.Ε. με την απόφαση της παρ. 15, την απόφαση του δεύτερου εδαφίου εκδίδει ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από αίτημα της Α.Α.Δ.Ε..
14. Το Κ.Μ.Π.Δ. διασυνδέεται με τα αντίστοιχα μητρώα των κρατών μελών μέσω της ευρωπαϊκής κεντρικής πλατφόρμας της παρ. 1 του άρθρου 22 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, σχετικά με ορισμένες πτυχές του εταιρικού δίκαιου (L 169).
15. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, διαπιστώνεται η επιχειρησιακή και τεχνική πληρότητα, λειτουργικότητα, ασφάλεια και διαλειτουργικότητα του Κ.Μ.Π.Δ. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται η ημερομηνία περιέλευσης στην Α.Α.Δ.Ε. της αρμοδιότητας για την τήρηση, διαχείριση, εποπτεία και λειτουργία του Κ.Μ.Π.Δ..
16. Έως την ημερομηνία περιέλευσης της αρμοδιότητας τήρησης, διαχείρισης, εποπτείας και λειτουργίας του Κ.Μ.Π.Δ. στην Α.Α.Δ.Ε., το μητρώο συνεχίζει να φιλοξενείται, να υποστηρίζεται τεχνικά και να λειτουργεί παραγωγικά μέσω των ψηφιακών υποδομών και της διαδικτυακής ηλεκτρονικής εφαρμογής της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ. του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του αρμόδιου φορέα. Κατά το μεταβατικό αυτό χρονικό διάστημα, οι υπόχρεοι προβαίνουν σε καταχωρίσεις, τροποποιήσεις και αναζητήσεις στοιχείων με τη χρήση των υφιστάμενων κωδικών-διαπιστευτηρίων της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ..
17. Από την ημερομηνία περιέλευσης, σύμφωνα με την παρ. 1, κάθε αναφορά των άρθρων του παρόντος νόμου στη Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ., στις υποδομές της, στις εφαρμογές της ή στους κωδικούς-διαπιστευτήριά της, νοείται ως αναφορά στις αντίστοιχες υπηρεσίες, υποδομές, πληροφοριακά συστήματα και κωδικούς πρόσβασης της Α.Α.Δ.Ε.».
Άρθρο 208
Νέο πλαίσιο λειτουργίας μητρώου δικαιούχων εμπιστευμάτων – Τροποποίηση άρθρου 21 ν. 4557/2018 (άρθρα 11 και 15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
Στο άρθρο 21 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), περί μητρώου πραγματικών δικαιούχων εμπιστευμάτων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο, ο παράτιτλος αντικαθίσταται, β) στην παρ. 2, οι λέξεις «παρεμφερή νομικά μορφώματα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παρεμφερείς νομικές οντότητες», γ) η παρ. 3 αντικαθίσταται, δ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 7, μετά τη λέξη «αποδεικτικού», η λέξη «φορολογικής» διαγράφεται, ε) στην παρ. 8, εα) στο πρώτο εδάφιο, μετά τις λέξεις «της παρ. 1,» οι λέξεις «με απόφαση της Αρχής» διαγράφονται, εβ) το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται, εγ) προστίθενται νέα εδάφια, τέταρτο, πέμπτο και έκτο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 21
Μητρώο πραγματικών δικαιούχων εμπιστευμάτων (άρθρο 31 της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849, άρθρα 11 και 15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
1. Οι εμπιστευματοδόχοι σε σχήμα ρητής εμπιστευματικής διαχείρισης (express trust) που ασκείται στην Ελλάδα ή διαμένουν στην Ελλάδα και είναι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος υποχρεούνται να συλλέγουν και να φυλάσσουν επαρκείς, ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους του εμπιστεύματος.
Οι εν λόγω πληροφορίες περιλαμβάνουν την ταυτότητα:
α) του ή των εμπιστευματοπαρόχων,
β) του ή των εμπιστευματοδόχων,
γ) του ή των προστατών, εφόσον υφίστανται,
δ) των δικαιούχων ή της κατηγορίας δικαιούχων και
ε) οποιουδήποτε άλλου φυσικού προσώπου ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο επί του εμπιστεύματος.
Το ειδικό μητρώο συλλογής και φύλαξης των παραπάνω πληροφοριών τηρείται με επιμέλεια του εμπιστευματοδόχου, εφαρμοζόμενης της κείμενης νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119) και του ν. 4624/2019 (Α΄ 137), σύμφωνα με το άρθρο 31 του παρόντος. Οι σχετικές πληροφορίες καταχωρίζονται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.) της παρ. 4 του άρθρου 20 μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την έναρξη λειτουργίας του, με τη χρήση κωδικών εισαγωγής στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του πληροφοριακού συστήματος TAXISnet. Η καταχώριση αλλαγών στα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων γίνεται εντός εξήντα (60) ημερών από την αρχική καταχώριση. Αντίστοιχες πληροφορίες καταχωρίζονται, αν ο τόπος εγκατάστασης ή διαμονής του εμπιστευματοδόχου βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ο τελευταίος συνάπτει επιχειρηματική σχέση ή αποκτά ακίνητη περιουσία στην ελληνική επικράτεια εξ ονόματος του εμπιστεύματος.
Σε περίπτωση πολλαπλής εγκατάστασης ή διαμονής του εμπιστευματοδόχου σε διαφορετικά κράτη μέλη ή όταν αυτός συνάπτει πολλαπλές επιχειρηματικές σχέσεις εξ ονόματος του εμπιστεύματος σε διαφορετικά κράτη μέλη, η υποχρέωση καταχώρισης πληρούται μέσω της εγγραφής σε αντίστοιχο μητρώο κράτους μέλους, η οποία αποδεικνύεται από σχετικό πιστοποιητικό εγγραφής ή απόσπασμα πληροφοριών.
2. Οι εμπιστευματοδόχοι ή τα πρόσωπα που κατέχουν ισοδύναμη θέση σε παρεμφερείς νομικές οντότητες γνωστοποιούν την ιδιότητά τους αυτή και παρέχουν εγκαίρως στα υπόχρεα πρόσωπα τις πληροφορίες της παρ. 1, όταν, ως εμπιστευματοδόχοι ή πρόσωπα που κατέχουν ισοδύναμη θέση σε παρεμφερείς νομικές οντότητες, συνάπτουν επιχειρηματική σχέση ή πραγματοποιούν περιστασιακή συναλλαγή που υπερβαίνει τα όρια που προβλέπονται στις περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 του άρθρου 12.
3. Πρόσβαση στις πληροφορίες της παρ. 1 έχουν οι αρχές, οι υπηρεσίες, οι φορείς και τα υπόχρεα πρόσωπα σύμφωνα με τις περ. α) και β) της παρ. 6 του άρθρου 20, αντίστοιχα.
4. Αν το σχήμα ρητής εμπιστευματικής διαχείρισης παράγει φορολογικές υποχρεώσεις, οι πληροφορίες της παρ. 1 καταχωρίζονται επίσης σε ειδική μερίδα του μητρώου της παρ. 4 του άρθρου 20, στην οποία εξασφαλίζεται άμεση και απεριόριστη πρόσβαση της Αρχής, των Μονάδων Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών και των αρμόδιων αρχών των άρθρων 6 και 9, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση του ερευνώμενου υπόχρεου προσώπου.
5. Η Αρχή και οι άλλες αρχές των άρθρων 6 και 9 διαβιβάζουν τις πληροφορίες που αναφέρονται στις παρ. 1 έως 4 στις αντίστοιχες αρχές άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το συντομότερο δυνατό και χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
6. Ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα χαρακτηριστικά των μηχανισμών του παρόντος.
7. Η μη συμμόρφωση με την υποχρέωση των παρ. 1 και 2 συνεπάγεται τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας του εμπιστευματοδόχου ή του σχήματος. Η αρμόδια φορολογική διοίκηση και η Αρχή ενημερώνονται μέσω της διαδικτυακής ηλεκτρονικής εφαρμογής του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων με την παρέλευση εξήντα (60) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας της παρ. 1 για τη συμμόρφωση των υπόχρεων προσώπων.
Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., που εκδίδεται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος, μπορεί να ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την εντολή δέσμευσης και την άρση δέσμευσης χορήγησης αποδεικτικού ενημερότητας.
8. Σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης της παρ. 1, επιβάλλεται σε βάρος των υπόχρεων οντοτήτων πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ και τίθεται προθεσμία για τη συμμόρφωσή τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται. Αρμόδιος για την έκδοση Πράξης Επιβολής Προστίμου, σε περίπτωση διαπίστωσης της παράβασης της υποχρέωσης της παρ. 1, είναι ο προϊστάμενος της Μονάδας Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ.) που διαπιστώνει την παράβαση ή άλλης υπηρεσίας της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται ως αρμόδια με τον Οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της. Το πρόστιμο βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190) και αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού. Η πράξη επιβολής προστίμου υπόκειται σε ενδικοφανή προσφυγή, η οποία ασκείται ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. σύμφωνα με το άρθρο 72 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58), εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της Πράξης Επιβολής Προστίμου στο πρόσωπο στο οποίο αφορά. Η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής εκδίδεται εντός εκατόν είκοσι (120) ημερών από την κατάθεσή της.».
Άρθρο 209
Παροχή πρόσβασης σε πρόσωπα με ειδικό έννομο συμφέρον – Προσθήκη άρθρου 21Β στον ν. 4557/2018 (άρθρο 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
Στον ν. 4557/2018 (Α΄ 139) προστίθεται άρθρο 21Β ως εξής:
«Άρθρο 21Β
Παροχή πρόσβασης σε πρόσωπα με ειδικό έννομο συμφέρον (άρθρο 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
1. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που αποδεικνύει ότι έχει ειδικό έννομο συμφέρον αποκλειστικά για σκοπούς πρόληψης και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, σύμφωνα με το άρθρο 21Γ, αποκτά πρόσβαση στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.) και στις πληροφορίες που τηρούνται σε αυτό, σύμφωνα με τα άρθρα 20 και 21, χωρίς να ειδοποιείται το οικείο νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα. Αν η ηλεκτρονική πρόσβαση δεν είναι δυνατή για το πρόσωπο που τη δικαιούται, τα σχετικά στοιχεία παρέχονται με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο.
2. Τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα μέσω ηλεκτρονικής πρόσβασης ή παρέχονται με άλλον τρόπο, σύμφωνα με την παρ. 1, είναι το επώνυμο και το όνομα του πραγματικού δικαιούχου, ο μήνας και το έτος γέννησής του, η χώρα διαμονής, η υπηκοότητα ή οι υπηκοότητές του, το είδος και η έκταση των δικαιωμάτων που κατέχει σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες καθώς και το είδος των δικαιωμάτων που κατέχει σε ρητά εμπιστεύματα ή παρεμφερείς νομικές οντότητες. Εφόσον οι πληροφορίες του πρώτου εδαφίου δεν επαρκούν για την ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου, το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δύναται να έχει πρόσβαση σε επιπρόσθετες πληροφορίες που αφορούν στην πλήρη ημερομηνία γέννησης, σε στοιχεία επικοινωνίας και στον αριθμό φορολογικού μητρώου. Ειδικά για τα πρόσωπα που αναφέρονται στις περ. α), β) και ε) της παρ. 3, παρέχεται επιπλέον πρόσβαση και σε:
α) ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, συμπεριλαμβανομένων των νομικών οντοτήτων ή νομικών προσώπων που έχουν λυθεί ή έχουν παύσει να υφίστανται κατά την προηγούμενη πενταετία και
β) περιγραφή της δομής ελέγχου ή ιδιοκτησίας.
3. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ειδικό έννομο συμφέρον αποκλειστικά για σκοπούς πρόληψης και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, το οποίο δικαιολογεί την πρόσβαση στις πληροφορίες της παρ. 1, θεωρείται ότι έχουν οι εξής κατηγορίες:
α) πρόσωπα που ενεργούν για δημοσιογραφικούς σκοπούς, ρεπορτάζ ή οποιαδήποτε άλλη μορφή έκφρασης στα μέσα ενημέρωσης, που συνδέεται με την πρόληψη ή την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων της ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
β) οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, μη κυβερνητικές οργανώσεις και η ακαδημαϊκή κοινότητα, εφόσον συνδέονται ή έχουν ως αντικείμενο μελέτης, έρευνας και εν γένει ενασχόλησης την πρόληψη ή την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων της ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
γ) φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ενδέχεται να πραγματοποιήσουν συναλλαγή με νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα και τα οποία επιθυμούν να αποτρέψουν οποιαδήποτε σχέση μεταξύ της εν λόγω συναλλαγής και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων της ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
δ) οντότητες που υπόκεινται σε απαιτήσεις πρόληψης και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να αποδείξουν την ανάγκη πρόσβασης στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρ. 1 σε σχέση με νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα για την άσκηση δέουσας επιμέλειας ως προς πελάτη ή υποψήφιο πελάτη σύμφωνα με τις απαιτήσεις που επιβάλλονται από τις χώρες αυτές,
ε) υπηρεσίες τρίτων χωρών, ομόλογες με τις ενωσιακές αρμόδιες αρχές για την πρόληψη ή την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να αποδείξουν την ανάγκη πρόσβασης στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρ. 1 σε σχέση με νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, για την εκτέλεση των καθηκόντων τους, βάσει της νομοθεσίας σύμφωνα με την οποία λειτουργούν.
στ) oι Υπηρεσίες του Γενικού Εμπορικού Μητρώου,
ζ) οι αρχές του άρθρου 5 του ν. 4914/2022 (Α΄ 61), όπως προσδιορίζονται βάσει του άρθρου 71 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (L 231), όσον αφορά τους δικαιούχους κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
η) η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης του άρθρου 271 του ν. 4738/2020 (Α΄ 207), η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου του άρθρου 11 του ν. 4314/2014 (Α΄ 265) καθώς και όλοι οι φορείς που με οποιονδήποτε τρόπο εμπλέκονται στην υλοποίηση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας,
θ) δημόσιες αρχές που έχουν αντικείμενο την εκτέλεση ή έλεγχο διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων, όσον αφορά στους υποψήφιους φορείς και αυτούς στους οποίους ανατίθεται ή από τους οποίους εκτελέστηκε η σύμβαση,
ι) πάροχοι προϊόντων και υπηρεσιών που βασίζονται ή περιέχουν πληροφορίες του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, εφόσον αυτά παρέχονται:
ια) σε υπόχρεα πρόσωπα ή αρμόδιες αρχές,
ιβ) για σκοπούς πρόληψης ή καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και ιγ) η σχετική πρόσβαση κρίνεται αναγκαία, δυνάμει ισχύουσας σύμβασης των παρόχων προϊόντων και υπηρεσιών της περ. ι) με τις οντότητες της υποπερ. ια).
4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., μπορούν να προσδιορίζονται περαιτέρω κατηγορίες προσώπων που θεωρείται ότι έχουν ειδικό έννομο συμφέρον και μπορούν να αποκτούν πρόσβαση στο Κ.Μ.Π.Δ. ή να τους διατίθενται πληροφορίες από αυτό.
5. Ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας συγκεντρώνει από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.) και τη Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ.) ή άλλη υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται αρμόδια με τον Οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της, τα εξής στοιχεία, τα οποία γνωστοποιεί, σε επικαιροποιημένη μορφή, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με κάθε μεταβολή τους, το συντομότερο δυνατό και, σε κάθε περίπτωση, εντός ενός (1) μήνα από αυτή:
α) κατάλογο των δημόσιων αρχών που δικαιούνται να συμβουλεύονται πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους σύμφωνα με τις περ. στ), ζ) και η) της παρ. 3, και των δημόσιων αρχών ή κατηγοριών δημόσιων αρχών που δικαιούνται να συμβουλεύονται πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 3 και
β) κάθε πρόσθετη κατηγορία προσώπων, πέραν αυτών που αναφέρονται στην παρ. 3, για τα οποία ορίζεται με την απόφαση της παρ. 4 ότι έχουν ειδικό έννομο συμφέρον να αποκτούν πρόσβαση σε πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους.
6. Για την πρόσβαση στο Κ.Μ.Π.Δ. που αποκτάται, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, τηρείται ειδικό αρχείο. Όταν υποβάλλεται αίτημα γνωστοποίησης από υποκείμενο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το στοιχείο γ) της παρ. 1 του άρθρου 15 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (L 119), ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας, βάσει του παραπάνω αρχείου, γνωστοποιεί τα σχετικά στοιχεία στο υποκείμενο των δεδομένων. Κατά παρέκκλιση του δεύτερου εδαφίου, η απάντηση στο παραπάνω αίτημα δεν πρέπει να οδηγεί:
α) στην ταυτοποίηση του προσώπου ή της οντότητας που εμπίπτει στις περ. α) και β) της παρ. 3 και απέκτησε πρόσβαση στο Κ.Μ.Π.Δ. ή του γνωστοποιήθηκαν στοιχεία από αυτό. Στην περίπτωση αυτή, το υποκείμενο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ενημερώνεται για το επάγγελμα ή τα καθήκοντα των προσώπων ή οντοτήτων που πληροφορήθηκαν σχετικά με τα στοιχεία που το αφορούν.
β) στην αποκάλυψη της ταυτότητας των εξής αρχών τρίτων χωρών, για όσο διάστημα απαιτείται, με σκοπό την προστασία των διενεργούμενων αναλύσεων και ερευνών:
βα) ομολόγων, των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μονάδων Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών ή αρχών που ασκούν τη συγκεκριμένη λειτουργία,
ββ) αρχών που ασκούν καθήκοντα διερεύνησης ή δίωξης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ή που ασκούν καθήκοντα εντοπισμού, κατάσχεσης ή δέσμευσης και δήμευσης περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες.
7. Σε περιπτώσεις που οι υπηρεσίες και οι αρχές της περ. β) της παρ. 6 ζητούν πρόσβαση ή τη χορήγηση πληροφοριών σύμφωνα με το παρόν άρθρο, οφείλουν να γνωστοποιούν στον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα τη χρονική περίοδο για την οποία ζητούν να μην αποκαλυφθεί το σχετικό αίτημα, η οποία δεν υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη, καθώς και τους λόγους αυτού του περιορισμού, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο η παροχή των σχετικών πληροφοριών θα έθετε σε κίνδυνο τον σκοπό των αναλύσεων και ερευνών τους. Τυχόν παράταση της περιόδου μη αποκάλυψης χορηγείται, μόνο κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος της αρχής της τρίτης χώρας, για μέγιστο διάστημα ενός (1) έτους, μετά από την παρέλευση του οποίου υποβάλλεται νέο αιτιολογημένο αίτημα παράτασης από την εν λόγω αρχή.».
Άρθρο 210
Διαδικασία διαπίστωσης ειδικού έννομου συμφέροντος και αμοιβαίας αναγνώρισης αυτού για πρόσβαση σε πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους – Προσθήκη άρθρου 21Γ στον ν. 4557/2018 (άρθρο 13 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
Στον ν. 4557/2018 (Α΄ 139) προστίθεται άρθρο 21Γ ως εξής:
«Άρθρο 21Γ
Διαδικασία διαπίστωσης ειδικού έννομου συμφέροντος και αμοιβαίας αναγνώρισης αυτού (άρθρο 13 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640)
1. Για την απόκτηση πρόσβασης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.), η οποία χορηγείται βάσει του άρθρου 21Β, υποβάλλεται αιτιολογημένο αίτημα προς τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.). Η απόφαση επί του αιτήματος του πρώτου εδαφίου λαμβάνεται εντός δώδεκα (12) εργασίμων ημερών από την παραλαβή του, ή εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών, εφόσον ο αιτών είχε λάβει πρόσβαση βάσει προηγούμενου αιτήματος. Η ισχύς της εγκριτικής απόφασης ορίζεται σε τρία (3) έτη. Αν εκτιμάται ότι το αίτημα πρόκειται να απορριφθεί βάσει των λόγων που αναφέρονται στις περ. α), β), γ) και ε) της παρ. 7 και η προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων ενδέχεται να οδηγήσει σε έγκριση αυτού, ο αιτών ενημερώνεται σχετικώς και οφείλει να προσκομίσει τα ανωτέρω στοιχεία εντός δύο (2) εργασίμων ημερών. Στην περίπτωση του τέταρτου εδαφίου, η προθεσμία για τη λήψη της σχετικής απόφασης παρατείνεται κατά επτά (7) εργάσιμες ημέρες.
Εφόσον το αίτημα απορριφθεί ή η πρόσβαση ανακληθεί, σύμφωνα με τις παρ. 7 και 8, ο αιτών ενημερώνεται για τους λόγους απόρριψης ή ανάκλησης, καθώς και για το δικαίωμά του να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή.
Η προσφυγή του έκτου εδαφίου ασκείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της απορριπτικής απόφασης της Α.Α.Δ.Ε. σε διαρκή Τριμελή Επιτροπή που συστήνεται στην Α.Α.Δ.Ε. για τον σκοπό αυτό και απαρτίζεται από έναν (1) υπάλληλο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που προτείνεται από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έναν (1) υπάλληλο της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες που προτείνεται από τον πρόεδρό της και έναν (1) υπάλληλο της Α.Α.Δ.Ε. που προτείνεται από τον Διοικητή της.
Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., δύνανται να ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα της διαδικασίας διαπίστωσης ειδικού εννόμου συμφέροντος και να καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη συγκρότηση και τη λειτουργία της Τριμελούς Επιτροπής.
2. Εφόσον υποβληθεί αιφνιδίως μεγάλος αριθμός αιτημάτων, η προθεσμία του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 μπορεί να παραταθεί για άλλες δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες και αν μετά από την παρέλευση αυτής ο αριθμός των αιτημάτων εξακολουθεί να είναι μεγάλος, μπορεί να παραταθεί εκ νέου για άλλες δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες. Αν η προθεσμία απάντησης παραταθεί, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, η Α.Α.Δ.Ε. ενημερώνει άμεσα τον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα, ο οποίος γνωστοποιεί το γεγονός, το συντομότερο δυνατό, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3. Για την απόφαση επί του αιτήματος της παρ. 1, λαμβάνονται υπόψη το σύνολο των εγγράφων, των στοιχείων και των πληροφοριών που προσκομίζονται, καθώς και οι πληροφορίες της παρ. 5 του άρθρου 11 και της παρ. 3 του άρθρου 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640 (L 19.6.2024) που κατέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις οποίες, διαβιβάζει, με τη λήψη τους, ο Κεντρικός Συντονιστικός Φορέας στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. ή στην Τριμελή Επιτροπή κατά περίπτωση. Για τη διαπίστωση ύπαρξης του ειδικού έννομου συμφέροντος, λαμβάνονται υπόψη:
α) τα καθήκοντα ή το επάγγελμα του αιτούντος και
β) η σχέση αυτού με τα νομικά πρόσωπα ή τις νομικές οντότητες για τα οποία ζητούνται πληροφορίες, εκτός αν ο αιτών υπάγεται στις περ. α) και β) της παρ. 3 του άρθρου 21Β.
4. Εφόσον η ύπαρξη του ειδικού έννομου συμφέροντος της παρ. 1 του άρθρου 21Β, βάσει του οποίου ζητείται η πρόσβαση, έχει ήδη διαπιστωθεί από Κεντρικό Μητρώο άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εξέταση της πλήρωσης της προϋπόθεσης της περ. α) της παρ. 3 ολοκληρώνεται με τη λήψη της απόφασης ή οποιουδήποτε άλλου αποδεικτικού εγγράφου του παραπάνω Κεντρικού Μητρώου.
5. Για την πρόσβαση στο Κ.Μ.Π.Δ. εφαρμόζονται επαρκείς διαδικασίες ηλεκτρονικής ή φυσικής ταυτοποίησης, μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και σχετικές εγκεκριμένες υπηρεσίες εμπιστοσύνης, όπως ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά και την κατάργηση της οδηγίας 1999/93/ΕΚ (L 257).
6. Στο Κ.Μ.Π.Δ. εφαρμόζονται τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, ώστε να επιτρέπεται η επαναλαμβανόμενη πρόσβαση προσώπων με ειδικό έννομο συμφέρον, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά η εξέταση των προϋποθέσεων της περ. α) της παρ. 3.
7. Το αίτημα απορρίπτεται ή η χορηγηθείσα πρόσβαση ανακαλείται αποκλειστικά για τους εξής λόγους:
α) Όταν ο αιτών δεν έχει παράσχει τις απαραίτητες πληροφορίες, σύμφωνα με την παρ. 3, β) όταν δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη του απαιτούμενου ειδικού έννομου συμφέροντος,
γ) όταν προκύπτουν, βάσει των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή της η αρμόδια υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε., εύλογες ανησυχίες ότι οι πληροφορίες δεν θα χρησιμοποιηθούν για τους σκοπούς για τους οποίους ζητήθηκαν ή ότι οι πληροφορίες πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς που δεν συνδέονται με την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων της ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
δ) όταν εφαρμόζονται οι διατάξεις περί του κατ’ εξαίρεση περιορισμού στην πρόσβαση μέρους ή συνόλου των πληροφοριών που αφορούν πραγματικούς δικαιούχους, κατ’ εφαρμογή της περ. β) της παρ. 7 του άρθρου 20 και της παρ. 3 του άρθρου 21,
ε) όταν, στο πλαίσιο της παρ. 3, η έγκριση που έχει παρασχεθεί από αρχή άλλου κράτους μέλους δεν επεκτείνεται στους σκοπούς για τους οποίους ζητείται η πρόσβαση,
στ) όταν ο αιτών βρίσκεται σε τρίτη χώρα και η απάντηση στο αίτημα πρόσβασης σε πληροφορίες δεν συμμορφώνεται με το Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (L 119). Εφόσον πρόσβαση που είχε χορηγηθεί σε Κεντρικό Μητρώο άλλου κράτους μέλους ανακλήθηκε, αυτό λαμβάνεται υπόψη και για την ανάκληση της πρόσβασης στο Κ.Μ.Π.Δ.
8. Η αρμόδια υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. εξετάζει περιοδικά τα καθήκοντα ή το επάγγελμα, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 3, και, σε κάθε περίπτωση, όχι νωρίτερα από δώδεκα (12) μήνες από την έκδοση της εγκριτικής απόφασης, εκτός αν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρηθεί ότι το ειδικό έννομο συμφέρον έχει παύσει να υφίσταται, οπότε και ανακαλεί τη σχετική πρόσβαση.
9. Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες στους οποίους παρέχεται πρόσβαση, σύμφωνα με το παρόν άρθρο και το άρθρο 21Β, οφείλουν να ενημερώνουν την Α.Α.Δ.Ε. για κάθε αλλαγή που ενδέχεται να προκαλέσει έλλειψη ή μεταβολή του απαιτούμενου ειδικού έννομου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των αλλαγών στα καθήκοντα ή το επάγγελμά τους. Σε περίπτωση παράλειψης της ανωτέρω ενημέρωσης, επιβάλλεται πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ από τον προϊστάμενο της Μονάδας Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (Γ.Δ.Δ.Ε.Ο.Σ), στον οποίο περιέρχεται η σχετική πληροφορία ή από τον προϊστάμενο άλλης υπηρεσίας της Α.Α.Δ.Ε. που ορίζεται ως αρμόδια με τον οργανισμό της ή με απόφαση του Διοικητή της. Το πρόστιμο βεβαιώνεται και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α΄ 190) και αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού. Η πράξη επιβολής διοικητικής κύρωσης υπόκειται σε ενδικοφανή προσφυγή, η οποία ασκείται ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε., εντός τριάντα (30) εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση της Πράξης Επιβολής Προστίμου στο πρόσωπο στο οποίο αφορά. Η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής εκδίδεται εντός τριάντα (30) εργάσιμων ημερών από την κατάθεσή της.».
Άρθρο 211
Διάρκεια ισχύος αποφάσεων διενέργειας ελέγχου και διαπίστωσης παραβάσεων – Προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 53 του ν. 4557/2018
Στο άρθρο 53 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139), περί μεταβατικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:
«5. Εκδοθείσες αποφάσεις για τον καθορισμό των αναγκαίων λεπτομερειών για τη διαδικασία διενέργειας του ελέγχου και διαπίστωσης των παραβάσεων της παρ. 8 του άρθρου 20 εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι την έκδοση της απόφασης της περ. γ) της παρ. 11 του άρθρου 20.».
