Ο Νετανιάχου τον έβαλε στον πόλεμο, οι αγορές θα τον βγάλουν;

Υπάρχουν ηγέτες που φοβούνται την ιστορία. Και υπάρχουν και εκείνοι που φοβούνται τις αγορές. Στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ, ο «κρυπτονίτης» –όπως τον περιγράφει ο Μάικλ Μπάρι– ή η «αχίλλειος πτέρνα», όπως θα το λέγαμε εμείς, δεν βρίσκεται ούτε στην Τεχεράνη ούτε στα πεδία των μαχών. Βρίσκεται στις οθόνες της Wall Street.

Η αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν δεν προέκυψε μέσα από μια γραμμική στρατηγική. Ήρθε σχεδόν απότομα, με προσωπικές παρεμβάσεις και πολιτικά αντανακλαστικά. Το ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατάφερε, σύμφωνα με τις πληροφορίες, να τον πείσει να μπει στον πόλεμο με ένα τηλεφώνημα, λέει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στον Λευκό Οίκο.

Αυτό που ακολούθησε, όμως, αποκαλύπτει κάτι ακόμη πιο κρίσιμο: ποιος μπορεί να τον οδηγήσει εκτός.

Δεν ήταν μια απλή διόρθωση στις μετοχές που λειτούργησε ως καμπανάκι. Ήταν ένα ευρύτερο σοκ στις αγορές: η αιμορραγία στα ομόλογα, η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και της βενζίνης. Το σενάριο ενός ενεργειακού σοκ άρχισε να μεταφράζεται σε πολιτικό κόστος. Και εκεί, ο κρυπτονίτης ενεργοποιήθηκε.

Η αντίδραση ήταν σχεδόν άμεση. Δηλώσεις για «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν, σήματα αποκλιμάκωσης, ακόμη και μια πενθήμερη παύση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Οι αγορές απάντησαν με τον δικό τους τρόπο: οι μετοχές ανέκαμψαν, το πετρέλαιο υποχώρησε, η ένταση –έστω πρόσκαιρα– εκτονώθηκε.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ συγχρονίζεται με την αγορά. Είναι όμως ίσως η πιο καθαρή ένδειξη ότι η σχέση αυτή είναι διαδραστική. Η αγορά δεν λειτουργεί μόνο ως καθρέφτης της πολιτικής του – λειτουργεί ως μοχλός πίεσης.

Και αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο. Ένας πρόεδρος που μπορεί να εισέλθει σε έναν πόλεμο με όρους πολιτικού ενστίκτου και προσωπικών σχέσεων, φαίνεται να αναζητά την έξοδο με όρους χρηματιστηριακής ισορροπίας.

Αν ένα τηλεφώνημα αρκούσε για να τον οδηγήσει στη σύγκρουση, θα είναι οι αγορές εκείνες που θα υπαγορεύσουν την έξοδο; Κανείς δεν μπορεί να το πει με βεβαιότητα. Όταν όμως ο κρυπτονίτης ενός προέδρου είναι οι αγορές, τότε η εξωτερική πολιτική παύει να είναι μόνο ζήτημα στρατηγικής – και γίνεται ζήτημα αντίδρασης.