Η Ουκρανία δεν πρόκειται να αποδεχθεί ένα μοντέλο ευρωπαϊκής ένταξης που θα προβλέπει μόνιμους περιορισμούς στις πωλήσεις συγκεκριμένων αγροτικών προϊόντων στην αγορά της ΕΕ, ξεκαθάρισε ο υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων της χώρας, Τάρας Βισότσκι, σε δήλωσή του στο POLITICO.
«Υπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ μιας μεταβατικής περιόδου και ενός μόνιμου περιορισμού. Η Ουκρανία είναι έτοιμη για το πρώτο. Το δεύτερο θα ερχόταν σε αντίθεση με την ίδια τη λογική της πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση έρχεται μία ημέρα μετά την παρουσίαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των προτάσεων για την προετοιμασία της ΕΕ ενόψει μελλοντικών διευρύνσεων. Για την Ουκρανία, η Κομισιόν προτείνει «στοχευμένες ρυθμίσεις» που θα περιορίζουν σημαντικά την οικονομική στήριξη και την πρόσβαση στην αγορά για ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα, λόγω του μεγέθους, της δομής και της υψηλής παραγωγικότητας του ουκρανικού αγροτικού τομέα.
Στο μικροσκόπιο σιτηρά και ελαιούχοι σπόροι
Η προοπτική πλήρους ενσωμάτωσης της Ουκρανίας στην ενιαία αγορά έχει προκαλέσει ήδη ανησυχίες μεταξύ κρατών-μελών που φοβούνται ότι ο μεγάλος όγκος της ουκρανικής αγροτικής παραγωγής θα αυξήσει την πίεση στις ευρωπαϊκές αγορές.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για προϊόντα όπως το σιτάρι, τα δημητριακά και οι ελαιούχοι σπόροι, όπου η Ουκρανία διαθέτει ισχυρή εξαγωγική παρουσία. Η Κομισιόν προσανατολίζεται, αντί για πλήρη και άμεση πρόσβαση, σε ειδικές ρυθμίσεις για τα προϊόντα που θεωρούνται ευαίσθητα.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες προτείνουν να στηριχθεί η Ουκρανία ώστε να ανακτήσει τις παραδοσιακές εξαγωγικές αγορές της εκτός ΕΕ, κυρίως σε Αφρική και Μέση Ανατολή.
«Μεταβατική περίοδος ναι, αλλά με ημερομηνία λήξης»
Το Κίεβο δεν απορρίπτει την ιδέα μιας μεταβατικής περιόδου. Ο Βισότσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι ανοιχτή σε σταδιακή ενσωμάτωση των αγροτικών ενισχύσεων, προσωρινές ποσοστώσεις και μέτρα διασφάλισης για τα ευαίσθητα προϊόντα.
Η κόκκινη γραμμή, ωστόσο, είναι μία: κάθε περιορισμός θα πρέπει να έχει σαφώς καθορισμένη ημερομηνία λήξης.
Η θέση αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της μελλοντικής διεύρυνσης: πώς θα ενταχθεί στην Κοινή Αγροτική Πολιτική ένας αγροτικός τομέας με το μέγεθος και την παραγωγική δυναμική της Ουκρανίας χωρίς να προκληθούν σοβαρές αναταράξεις στις αγορές των σημερινών κρατών-μελών.
Το Κίεβο αντιστρέφει το επιχείρημα
Από την πλευρά του, ο Βισότσκι επιχειρεί να παρουσιάσει την ουκρανική γεωργία όχι μόνο ως παράγοντα ανταγωνισμού αλλά και ως πιθανό πλεονέκτημα για την ευρωπαϊκή αγροδιατροφική αλυσίδα.
Όπως υποστηρίζει, η Ουκρανία μπορεί να συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τρίτες χώρες για προϊόντα και εισροές όπως τα λιπάσματα, η σόγια και η λυσίνη για τις ζωοτροφές.
Παράλληλα, το Κίεβο βλέπει περιθώρια για επενδύσεις στην αγροδιατροφική μεταποίηση και για καλύτερη πρόσβαση των Ευρωπαίων παραγωγών στις εμπορικές διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας.
«Στόχος μας είναι να φτάσουμε στην ένταξη με έναν τομέα που θα πουλά στην Ευρώπη όχι μόνο σιτηρά και άλλες πρώτες ύλες, αλλά και ζωοτροφές, συστατικά, μεταποιημένα προϊόντα και βιοκαύσιμα», σημείωσε ο Ουκρανός υπουργός.
Νέα ισορροπία για την ευρωπαϊκή γεωργία
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι οι ειδικές ρυθμίσεις αφορούν τα ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα και εντάσσονται στην ευρύτερη προετοιμασία της Ένωσης για μια μελλοντική διεύρυνση. Η Ουκρανία παραμένει υποψήφια χώρα και οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν ήδη ξεκινήσει, με το πρώτο διαπραγματευτικό κεφάλαιο να έχει ανοίξει τον Ιούνιο του 2026.
Το αγροτικό κεφάλαιο, επομένως, αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο δύσκολα σημεία των διαπραγματεύσεων, καθώς θα πρέπει να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στην πρόσβαση της Ουκρανίας στην ενιαία αγορά και στην προστασία των παραγωγών των σημερινών κρατών-μελών.
Για τις ευρωπαϊκές αγορές σιτηρών, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η Ουκρανία θα αποκτήσει πρόσβαση στην ενιαία αγορά, αλλά με ποιους όρους, σε ποιο χρονικό ορίζοντα και με ποιες δικλίδες ασφαλείας.
