Οι διεθνείς διαδρομές των ναρκωτικών και τα αντίμετρα
Του Ισίδωρου Μέντη
Φαρμακοποιού (ΕΚΠΑ), κατόχου Μεταπτυχιακού Τίτλου Σπουδών στη Διοίκηση Οικονομικών Μονάδων με εξειδίκευση στα Οικονομικά της Υγείας (ΕΚΠΑ), υποψήφιου διδάκτορα Ιατρικής Σχολής Αθηνών και στελέχους της Διεύθυνσης Φαρμάκου Κεντρικής Υπηρεσίας ΕΟΠΥΥ
Μετά την πρόσφατη, εντυπωσιακή επιχείρηση απομάκρυνσης του προέδρου της Βενεζουέλας από την εξουσία και μεσούσης της ενδελεχούς προσπάθειας αποκωδικοποίησης από πολιτικούς αναλυτές των στοχεύσεων της εν λόγω στρατιωτικής επιλογής των ΗΠΑ, επανήλθε με δριμύτητα στο διεθνές προσκήνιο το θέμα του ναρκολαθρεμπορίου και των έκνομων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, η επίκληση των οποίων χρησιμοποιήθηκε από την αμερικανική ηγεσία ως τμηματική αιτιολόγηση της προμνημονευθείσης στρατιωτικής επέμβασης.
Σε σύζευξη με τα ανωτέρω, καταγράφονται σε παγκόσμια κλίμακα ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις κατάσχεσης υπολογίσιμων φορτίων ναρκωτικών (π.χ. κοκαΐνης) και εξάρθρωσης δικτύων διακίνησής τους με συντονισμό δράσεων διεθνών αστυνομικών και τελωνειακών αρχών.
Η λυσιτελής αναχαίτιση της εξάπλωσης του φαινομένου της παράνομης διακίνησης και χρήσης ναρκωτικών ουσιών συνιστά πολυπαραμετρικό εγχείρημα, απαιτώντας εμβάθυνση στις γενεσιουργές αιτίες του προβλήματος και συντονισμένη διακρατική δράση. Με αδιαμφισβήτητο το παραγόμενο όφελος από την αξιοποίηση της φαρμακευτικής δράσης των ναρκωτικών ουσιών στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ) εντός του θεραπευτικού πλαισίου της διαχείρισης ποικίλων ιατρικών περιστατικών, ο αγώνας για την άμβλυνση του προβλήματος και του περιορισμού του ανησυχητικού εύρους της χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών σε διεθνές επίπεδο, επιτάσσει την επισταμένη ανάλυση των παραγόντων που δημιουργούν και οξύνουν την τάση αυτή.
Μεταξύ αυτών, συμπεριλαμβάνονται η προτεραιοποίηση του ευχερούς προσπορισμού κέρδους με ταυτόχρονη υποβάθμιση διαχρονικώς παραδεδεγμένων αξιών και υιοθέτηση ελαστικού αξιακού κώδικα, οι διευρυνόμενες σε μεγάλο μέρος της υφηλίου κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και η καταλυτική επίδραση συγκεκριμένων προτύπων συμπεριφοράς, με στόχο την ποδηγέτηση του πιο δυναμικού τμήματος του παγκόσμιου πληθυσμού (νεολαίας), καθώς και τη χειραγώγηση των κοινωνικώς περιθωριοποιημένων πληθυσμιακών ομάδων.
Αναφορικά με την ημεδαπή, η κατηγοριοποίηση των εξαρτησιογόνων ουσιών και ο καθορισμός προϋποθέσεων παραγωγής, κατοχής, μεταφοράς, αποθήκευσης, προμήθειας, επεξεργασίας, κυκλοφορίας και διακίνησής τους διέπεται από αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο. Παράλληλα, η ώσμωση της διεθνούς εμπειρίας καταπολέμησης του προβλήματος και η διαρκής συνεργασία με διεθνείς φορείς παρέχει πολύτιμα νομοθετικά και επιχειρησιακά εργαλεία για εφαρμογή συνεκτικής εθνικής πολιτικής πρόληψης χρήσης και διάδοσης ναρκωτικών, περιλαμβάνουσα, συν τοις άλλοις, τον έλεγχο των διαύλων παράνομης διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, καθώς και την αποτελεσματική θεραπεία και την ομαλή κοινωνική επανένταξη εξαρτημένων ατόμων.
Μεταξύ των προκρινόμενων δράσεων, με προεξάρχουσα την προάσπιση και προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας (καταλυτικός προληπτικός του προβλήματος παράγοντας), συμπεριλαμβάνεται η μέριμνα για τη σύννομη συνταγογράφηση ναρκωτικών ουσιών, η αδιαπραγμάτευτη επιβολή κυρώσεων σε τεκμηριωμένες περιπτώσεις παραβατικής συνταγογράφησης και αποδεδειγμένης διάθεσης εξαρτησιογόνων ουσιών με ιδιοτελή και προσοδοθηρικά κίνητρα, η παροχή εύληπτης επιστημονικής ενημέρωσης από την πολιτεία σε εκπαιδευτικά, εργασιακά και σωφρονιστικά περιβάλλοντα για τους κινδύνους χρήσης ναρκωτικών, η συμπερίληψη δράσεων κοινωνικών φορέων, η αξιοποίηση ιδιωτικών πρωτοβουλιών, η αναθεώρηση θεραπευτικών προγραμμάτων απεξάρτησης βάσει επικαιροποιημένων διεθνών προτύπων που αφορούν συνθετικά ναρκωτικά και πρόδρομες αυτών ουσίες, η υπέρβαση του στιγματισμού χρηστών και απεξαρτημένων ατόμων, η θεσμοθέτηση ιατρικής υποειδικότητας σχετικής με ναρκωτικά, η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας στην υπηρεσία της καταπολέμησης του προβλήματος και η ενσωμάτωση κοινωνικοοικονομικών δεικτών για την τελική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ανωτέρω στοχευμένων παρεμβάσεων.
