Οι ανησυχίες των εγχώριων αγροτών υπερισχύουν της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς το Κίεβο, καθώς ο αποκλεισμός στη Μαύρη Θάλασσα απειλεί να επιδεινώσει μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση και να περιορίσει την επόμενη σοδειά της Ουκρανίας.
Η Ουκρανία χρειάζεται βοήθεια για να εξάγει από τη χώρα εκατομμύρια τόνους σιτηρών, καθώς οι επιθέσεις σε λιμάνια και πλοία συνεχίζονται για τρίτο μήνα.
Ο υπουργός Γεωργίας Ταράς Βισότσκι ταξίδεψε αυτή την εβδομάδα στις Βρυξέλλες για να απευθύνει άμεση έκκληση στους Ευρωπαίους ομολόγους του. Η Ουκρανία χρειάζεται να μπορεί να διακινεί περισσότερα αγροτικά προϊόντα μέσω της Ευρώπης, καθώς και 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ για να καλύψει το αυξημένο κόστος μεταφοράς. Χωρίς βοήθεια, οι αγρότες που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες δεν θα μπορέσουν να ξεκινήσουν τη σπορά για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο, επιδεινώνοντας περαιτέρω το πρόβλημα.
«Είναι πραγματικά, πραγματικά κρίσιμο», δήλωσε ο Βισότσκι στο POLITICO κατά την επίσκεψή του.
Η απάντηση: Λυπούμαστε, αλλά όχι. Δύο από τις χώρες που διαθέτουν τις πιο σημαντικές υποδομές για την ενίσχυση της δυναμικότητας μεταφοράς και αποθήκευσης, η Πολωνία και η Ρουμανία, δήλωσαν ότι δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο που μπορούν ή προτίθενται να κάνουν για να βοηθήσουν.
«Το συμφέρον των δικών μας αγροτών παραμένει προτεραιότητα», δήλωσε στο POLITICO ο υπουργός Γεωργίας της Ρουμανίας, Barna Tánczos. Το πλεόνασμα ουκρανικών σιτηρών, σε συνδυασμό με τη χαμηλή στάθμη των υδάτων στον Δούναβη, έχει ήδη επιβαρύνει υπερβολικά τα λιμάνια της χώρας, εμποδίζοντας τους Ρουμάνους αγρότες να πουλήσουν τα δικά τους προϊόντα.
Η απόρριψη της έκκλησης αναδεικνύει ένα επίμονο χάσμα ανάμεσα στις φιλοδοξίες της ΕΕ να στηρίξει την Ουκρανία και στις εσωτερικές πολιτικές πραγματικότητες. Ως ένας από τους σημαντικότερους σιτοβολώνες του κόσμου, η Ουκρανία αποτελεί πραγματική απειλή για τα εισοδήματα των Ευρωπαίων αγροτών, οι οποίοι αποτελούν μια ισχυρή εκλογική και κοινωνική ομάδα σε πολλές χώρες-μέλη. Ακόμη και πριν από την τελευταία κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μαύρη Θάλασσα, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία είχαν απαγορεύσει τις εισαγωγές ουκρανικών σιτηρών.
Αυτή τη στιγμή, λιγότερο από το ήμισυ των εξαγωγών μπορεί να εξέλθει από τη χώρα μέσω των ευρωπαϊκών σιδηροδρομικών, οδικών και ποτάμιων διαδρομών μεταφοράς, δήλωσε ο Βισότσκι. Έως και 35 εκατομμύρια τόνοι θα μπορούσαν να παραμείνουν εγκλωβισμένοι στην Ουκρανία φέτος, εάν ο αποκλεισμός συνεχιστεί.
Η Ρουμανία προσπαθεί να βελτιστοποιήσει τα logistics της, τόνισε ο Tánczos. Τον περασμένο μήνα, το Βουκουρέστι υπέγραψε μάλιστα μνημόνιο κατανόησης για τη διευκόλυνση των συνοριακών διελεύσεων με το Κίεβο και την ενίσχυση των σιδηροδρομικών συνδέσεων.
Όμως, «όλοι γνωρίζουν ότι δεν μπορούμε να διπλασιάσουμε τον αριθμό των τρένων, δεν μπορούμε να διπλασιάσουμε το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο ούτε τη δυναμικότητα των λιμανιών», δήλωσε ο Tánczos. «Αυτή είναι η πραγματικότητα».
Στην Πολωνία, το υπουργείο Υποδομών «δεν έχει σχέδια να προχωρήσει σε αλλαγές με στόχο την αύξηση της διαμετακόμισης ουκρανικών αγροτικών προϊόντων», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος Anna Szumańska.
Παρότι η βοήθεια δεν πρόκειται να έρθει άμεσα, η ΕΕ δεν αποκλείει μια συλλογική απάντηση. «Πρέπει … να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στους δημοσιογράφους ο Επίτροπος Γεωργίας Christophe Hansen, επικαλούμενος ανησυχίες για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια — χωρίς ωστόσο να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Ορισμένες πρωτεύουσες προσφέρουν μεγαλύτερη στήριξη. Καθώς η Ουκρανία εξετάζει τα ολλανδικά και γερμανικά λιμάνια ως νέες διεξόδους για τις εξαγωγές της, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Γεωργίας δήλωσε ότι το Βερολίνο «καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια στην Ευρώπη ώστε να ενισχυθούν οι εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές».
Η κρίση επηρεάζει και την επόμενη καλλιεργητική περίοδο
Σε συνέντευξή του, ο Βισότσκι περιέγραψε την κατάσταση ως εξής: οι ποσότητες σιτηρών και ελαιούχων σπόρων που έχουν ήδη συγκομιστεί συσσωρεύονται χωρίς αγοραστή, αφήνοντας τους αγρότες χωρίς τα απαραίτητα χρήματα για να σπείρουν τώρα τους χειμερινούς σπόρους που απαιτούνται για την επόμενη σοδειά.
«Εάν η κατάσταση παραμείνει έτσι μέχρι την άνοιξη, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μείωση ακόμη και κατά 35-40% της καλλιεργούμενης έκτασης», δήλωσε.
Οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές και πέρα από την Ευρώπη. Καθώς η Ρωσία και η Ουκρανία ανταλλάσσουν επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα, περισσότερο από το 17% των σιτηρών που διακινούνται παγκοσμίως θα μπορούσε να επηρεαστεί από τη μείωση των εξαγωγών και των δύο χωρών, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Council on Foreign Relations. «Ο αριθμός των ανθρώπων που θα οδηγηθούν σε οξεία πείνα εξαιτίας της τρέχουσας κρίσης στη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσε να ξεπεράσει το σύνολο των καταγεγραμμένων απωλειών στα πεδία των μαχών στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας», προειδοποιεί η έκθεση.
Ωστόσο, πραγματικές είναι και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι αγρότες, οι οποίοι παλεύουν με την ξηρασία, τα κύματα καύσωνα και την απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων.
Η Iulia Blagu, Ρουμάνα παραγωγός δημητριακών, περιέγραψε ότι κοιτάζει τα χωράφια της με τις σοδειές που δεν έχουν ακόμη συγκομιστεί, «στο έλεος του Θεού και του κλίματος», επειδή τα προϊόντα δεν μπορούν να αποθηκευτούν ή να μεταφερθούν.
«Και μετά έχεις όλη αυτή τη διαμετακόμιση ουκρανικών σιτηρών που κατευθύνεται προς τη χώρα μας», είπε. «Δηλαδή… πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε αυτό;».
Πηγή: politico
