Ποιοι και γιατί αντιδρούν κατά των Data Centers σε ΗΠΑ και ΕΕ

Οι Αμερικανοί, αλλά και πολλοί Ευρωπαίοι, έχουν έναν νέο εχθρό: τα Data Centers – τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.

Την ώρα που η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης προκαλεί ραγδαία αύξηση της ζήτησης για κέντρα δεδομένων, οι διαμαρτυρίες κατά των εγκαταστάσεων αυτών αυξάνονται από πολιτεία σε πολιτεία.

Τον Ιούνιο, οι κάτοικοι του Μοντερέι Παρκ στην Καλιφόρνια ψήφισαν σε δημοψήφισμα υπέρ της οριστικής απαγόρευσης της κατασκευής κέντρων δεδομένων, καθιστώντας την πρώτη αμερικανική πόλη που έλαβε μια τέτοια απόφαση, στην κάλπη. Περισσότεροι από 100 αμερικανικοί δήμοι και πόλεις έχουν θεσπίσει προσωρινά μορατόριουμ ή ολοκληρωτικές απαγορεύσεις για τα κέντρα δεδομένων.

4.400 κέντρα δεδομένων

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερα από 4.400 κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ. Εκθεση του Πανεπιστημίου του Μισιγκαν  διαπίστωσε ότι ένα κέντρο δεδομένων μπορεί να καταναλώσει τόση ηλεκτρική ενέργεια, όση 2.000 μονοκατοικίες. Απαιτούν επίσης μεγάλες ποσότητες νερού για ψύξη, με ένα τυπικό κέντρο δεδομένων να χρησιμοποιεί πάνω από 1,1 εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα- περίπου την ίδια ποσότητα με 1.000 νοικοκυριά.

Ωστόσο, τα πολύ μεγάλα κέντρα δεδομένων μπορούν να καταναλώσουν περίπου 19 εκατομμύρια λίτρα νερού, ημερησίως-που ισοδυναμεί με την κατανάλωση μιας πόλης 10.000 έως 50.000 κατοίκων.

«Όλα αυτά οδηγούν σε αυξανόμενη αντίσταση σε πολλές κοινότητες και τα κέντρα δεδομένων γίνονται αντικείμενο πολιτικής συζήτησης», λένε οι ειδικοί.

Την περασμένη εβδομάδα, πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στο Οχάιο, καθώς η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης OpenAI σχεδιάζει να δημιουργήσει στην πολιτεία το μεγαλύτερο ενιαίο κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο. Για το σκοπό αυτό η OpenAI αποδέχθηκε μια χρηματοδοτική δέσμευση ύψους 105 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τον αμερικανικό τεχνολογικό γίγαντα Nvidia.

Η ανάγκη για τεχνολογική ηγεμονία

Η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί άλλωστε, την επέκταση των κέντρων δεδομένων και την απαραίτητη ενεργειακή υποδομή ως προϋπόθεση για την τεχνολογική και οικονομική, παγκόσμια ηγεσία  των ΗΠΑ.

Το Σχέδιο Δράσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, που παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο  Τραμπ  το 2025, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης για κέντρα δεδομένων και ενεργειακές υποδομές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περίπου δεκαπλάσια κέντρα δεδομένων από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

«Η επέκταση της υπολογιστικής ισχύος αποτελεί μέρος του ανταγωνισμού για τεχνολογική και οικονομική κυριαρχία, απέναντι στην Κίνα», λένε παράγοντες της ψηφιακής αγοράς. Σύμφωνα με την Έκθεση Δείκτη Τεχνητής Νοημοσύνης 2026 του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, τα αμερικανικά και τα κινεζικά μοντέλα συναγωνίζονται πλέον για την πρωτοπορία στον αγώνα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Όλα αυτά δεν φαίνεται πάντως να απασχολούν τους πολίτες.

Τεράστια κατανάλωση νερού και ηλεκτρικού

Η κριτική επικεντρώνεται κυρίως στις τοπικές συνέπειες: τα κέντρα δεδομένων απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, νερού και μεγάλες εκτάσεις και μπορούν να απαιτήσουν πρόσθετους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, γραμμές και χωρητικότητα δικτύου. Σε αυτό προστίθεται ο θόρυβος και η ρύπανση από κατασκευαστικές εργασίες και ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Τα κέντρα δεδομένων αντιπροσωπεύουν ήδη ένα σημαντικό μέρος της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα προβλέπεται να αυξηθεί από 4.195 τεραβατώρες (TWh) το 2025 σε 4.268 TWh φέτος και σε 4.391 TWh το 2027.

Ένα μεγάλο μέρος αυτού αφιερώνεται σε κέντρα δεδομένων για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα κρυπτονομίσματα. Το CNN επικαλείται εκτιμήσεις από το American Edge Project, μια αμερικανική ομάδα υπεράσπισης των κέντρων δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες προβλέπουν ότι αυτά θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου το δώδεκα τοις εκατό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ έως το 2028.

Αντίθετο το 71% του πληθυσμού

Δημοσκόπηση της εταιρείας Gallup έδειξε ότι το 71% του πληθυσμού των ΗΠΑ αντιτίθεται στην κατασκευή ενός κέντρου δεδομένων, με το 48% αυτών να είναι κάθετα αντίθετοι. Μόνο περίπου το 25% υποστηρίζει τέτοια έργα.

Η αντίθεση προέρχεται τόσο από τους Δημοκρατικούς όσο και από τους Ρεπουμπλικάνους ψηφοφόρους.

« Και για τις δύο πλευρές, το ζήτημα είναι επομένως σημαντικό ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο, επειδή οι επιπτώσεις της επέκτασης γίνονται αμέσως αισθητές σε τοπικό επίπεδο. Το ζήτημα είναι τόσο πολωτικό σε ορισμένα μέρη που οι απειλές θανάτου γίνονται ολοένα και πιο συχνές, όπως ανέφερε πρόσφατα το NBC News.

«Γίνεται όλο και πιο σαφές σε πολλούς ότι αυτή η κατασκευαστική έκρηξη για κέντρα δεδομένων, οφείλεται σε μια μάλλον ασυνήθιστη συμμαχία μεταξύ του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και της πιο φιλελεύθερης Σίλικον Βάλεϊ. Μαζί, προσπαθούν να κατασκευάσουν μεγάλα κέντρα δεδομένων σε όλη τη χώρα το συντομότερο δυνατό», λένε οι ειδικοί.

Αντίθετοι, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί

Στις αρχές Αυγούστου πάντως, ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, διέταξε μάλιστα μορατόριουμ στην έγκριση νέων κέντρων δεδομένων που απαιτούν συνδέσεις με το δίκτυο, διατάσσοντας την αναθεώρηση όλων των έργων.

Η Νέα Υόρκη, που κυβερνάται από τους Δημοκρατικούς, έγινε η πρώτη αμερικανική πολιτεία που εφάρμοσε μορατόριουμ τον Ιούλιο μορατόριουμ για ένα χρόνο στην κατασκευή νέων μεγάλων κέντρων δεδομένων, με απαιτήσεις ισχύος τουλάχιστον 50 μεγαβάτ. Άλλες πολιτείες λαμβάνουν επίσης ολοένα και περισσότερα μέτρα κατά των κέντρων δεδομένων.

Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές προειδοποιούν μάλιστα ότι η διαμάχη για τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να κοστίσει στο κόμμα μια έδρα στη Γερουσία, στην πολιτεία του Οχάιο.

Τα προβλήματα με την ΑΙ

Τα κέντρα δεδομένων είναι «απτά» στην πολιτική συζήτηση, δήλωσε η βετεράνος δημοσκόπος των Δημοκρατικών Άννα Γκρίνμπεργκ στους New York Times. «Οι δισεκατομμυριούχοι τα κατασκευάζουν και αυτό τροφοδοτεί τον ήδη υπάρχοντα σκεπτικισμό απέναντι στις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας». Είναι συμβολικό των προβλημάτων που έχουν όλοι με την Τεχνητή Νοημοσύνη, δήλωσε η Γκρίνμπεργκ.

Για πολλούς αντιπάλους των κέντρων δεδομένων, το ζήτημα δεν αφορά μόνο περιβαλλοντικές και ενεργειακές ανησυχίες, αλλά και θέσεις εργασίας. Αφενός, οι νέες εγκαταστάσεις υπόσχονται επενδύσεις και, κατά συνέπεια, νέες θέσεις εργασίας βραχυπρόθεσμα.

Από την άλλη πλευρά, πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα καταστήσει τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας παρωχημένες. «Η δημιουργία πολυάριθμων κέντρων δεδομένων μπορεί να έχει δημιουργήσει φορολογικά έσοδα και επενδύσεις σε υποδομές όπως νοσοκομεία, σχολεία και δημόσιες εγκαταστάσεις όλα αυτά τα χρόνια, αλλά το μειονέκτημα είναι η απότομη αύξηση του κόστους στέγασης . Επίσης, δεν έχουν επωφεληθεί όλες οι πληθυσμιακές ομάδες εξίσου από την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης», λένε εκπρόσωποι των οργανώσεων που έχουν συγκροτηθεί κατά των κέντρων δεδομένων .

«Εσκαψαν τους τάφους τους»

Οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης «έχουν σκάψει τους δικούς τους τάφους», ανέφερε η ειδησεογραφική πύλη Axios, επικαλούμενη τον Ρεπουμπλικάνο κυβερνήτη του Τέξας.

«Η μεγαλύτερη ανησυχία μας είναι η σκληρή ρητορική που ακούμε από τους πολιτικούς σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων», δήλωσε ο Οχσούνγκ Κουόν, επικεφαλής στρατηγικής μετοχών στην Wells Fargo. Το επεσήμανε αυτό μάλιστα ως σημαντικό κίνδυνο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο.

Η οργή για τα κέντρα δεδομένων τροφοδοτείται εν μέρει από το γεγονός ότι μέλη του Κογκρέσου και κυβερνήτες, συχνά διαπραγματεύονται μυστικά με τις εταιρείες που τα λειτουργούν.

Πολλοί Αμερικανοί έχουν την εντύπωση ότι αυτή η τεχνολογία μας επιβάλλεται παρά τη θέλησή τους.

Στο Φέστους του Μιζούρι, ένα  προπύργιο του MAGA όπου ο Ντόναλντ Τραμπ έλαβε το 67% των ψήφων στις προεδρικές εκλογές του 2024, ξεκίνησε διαδικασία αποπομπής του δημάρχου, επειδή ενέκρινε την κατασκευή κέντρου δεδομένων με επένδυση 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ανάλογες διαδικασίες έχουν ξεκινήσει σε  τουλάχιστον 33 περιοχές με στόχο την αποπομπή 58 τοπικών αξιωματούχων, λόγω του τρόπου με τον οποίο χειρίστηκαν τις προτάσεις για τα κέντρα δεδομένων.

Πρόβλημα και στην Γουόλ Στριτ

Οι διαμαρτυρίες έχουν πλέον φτάσει σε τέτοια κλίμακα που επηρεάζουν σταδιακά την ικανότητα των εταιρειών τεχνολογίας να κατασκευάσουν τα κέντρα δεδομένων τους με τον επιθυμητό ρυθμό.

Οι οι επενδυτές της Γουό Στριτ αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο την τοπική και πολιτική αντιπολίτευση ως έναν συγκεκριμένο οικονομικό παράγοντα. Εκτός από τον παραδοσιακό πιστωτικό και χρηματοοικονομικό έλεγχο, μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η Bank of America αξιολογούν πλέον την αποδοχή του τοπικού πληθυσμού, για την έκδοση ομολόγων με στόχο τη χρηματοδότηση νέων κέντρων δεδομένων.

Σύμφωνα με την εταιρεία έρευνας αγοράς Data Center Watch, τουλάχιστον 75 τέτοια έργα, αξίας 130 δισεκατομμυρίων δολαρίων, παρεμποδίστηκαν η καθυστέρησαν το πρώτο τρίμηνο, λόγω της τοπικής αντίθεσης.

Αντίσταση και στην Ευρώπη

Η αντίσταση στα κέντρα δεδομένων φαίνεται επίσης να σχηματίζεται σταδιακά στην Ευρώπη, αν και με βραδύτερο ρυθμό.

Μετά από μια μαζική επέκταση των κέντρων στην Ιρλανδία, η οποία φέρεται να καταναλώνει το 22% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο τεταμένη.

Η Ιρλανδική κυβέρνηση απαιτεί τώρα όλες οι νέες εγκαταστάσεις «να είναι αυτάρκεις από άποψη ηλεκτρικής ενέργειας,κατασκευάζοντας τον δικό τους σταθμό ανεφοδιασμού».

Στην Ολλανδία, οι έντονες διαμαρτυρίες των οικολογικών οργανώσεων οδήγησαν σε διακοπή των εργασιών για νέα κέντρα δεδομένων.

Το Άμστερνταμ έχει επίσης απαγορεύσει την κατασκευή ή την επέκταση κέντρων δεδομένων στην πόλη τουλάχιστον μέχρι το 2030.

Στη Δανία, το ηλεκτρικό δίκτυο δέχεται πλέον σημαντική πίεση λόγω της αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα κέντρα δεδομένων. Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση της Δανίας έχει καταθέσει νομοσχέδιο  το κοινοβούλιο που ορίζει ότι τα νέα κέντρα δεδομένων θα πρέπει να έχουν τη χαμηλότερη προτεραιότητα κατά τη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Το νομοσχέδιο, που υποστηρίζεται από μια ευρεία διακομματική πλειοψηφία 80% των βουλευτών, δίνει προτεραιότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις , την υγειονομική περίθαλψη, τις μεταφορές και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έναντι των κέντρων δεδομένων.

Η αντίσταση αυξάνεται επίσης στη Γερμανία. Πολλά κέντρα δεδομένων βρίσκονται στην περιοχή γύρω από τη Φρανκφούρτη και νέες επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, βρίσκονται σε εξέλιξη.

Οι κάτοικοι διαμαρτύρονται όμως και δημοτικά συμβούλια της περιοχής ψήφισαν κατά της κατασκευής ενός κέντρου δεδομένων  στην περιοχή του Ρήνου, που θα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα στην περιοχή.

Τα data centers στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το Fiorbes, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία, στην Ελλάδα καταγράφονται 21 λειτουργικά data centers-17 ιδιωτικά και 4 δημόσια- με συνολική εγκατεστημένη ισχύ περίπου 44 MW. Η Αττική συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ισχύος, περίπου 34,1 MW, γεγονός που αποτυπώνει τον σημερινό χαρακτήρα της αγοράς: περιορισμένη σε μέγεθος, έντονα συγκεντρωμένη γεωγραφικά, αλλά πλέον με πολύ μεγαλύτερες επενδυτικές προοπτικές.

Στους βασικούς υφιστάμενους operators περιλαμβάνονται η Sparkle, με 4 data centers και συνολική ισχύ 13,7 MW, η Digital Realty, με επίσης 4 data centers και ισχύ 13 MW, η Lancom, με 3 data centers και 4,5 MW, καθώς και η Synapsecom, με 2 data centers και 4 MW. Μικρότερο αποτύπωμα έχουν ακόμα ο όμιλος ΟΤΕ, η Cloudrock, η Interworks.cloud, η Hellas Sat, το υπουργείο Παιδείας, το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας με τις εγκαταστάσεις Κνωσσός και Λούρος, καθώς και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.

Η αλλαγή κλίμακας φαίνεται στα αιτήματα σύνδεσης και στις ανακοινώσεις επενδύσεων.

Η PwC καταγράφει ήδη εκδηλωμένο επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει ξεπεράσει το 1 GW και αφορά κυρίως την Αττική, σε ποσοστό περίπου 65%. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία έως το τέταρτο τρίμηνο του 2025, το συνολικό ενδιαφέρον διαμορφώνεται σε εύρος περίπου 1,4 έως 2,2 GW. Σε αυτό περιλαμβάνονται περίπου 0,8 GW ανακοινωμένου επενδυτικού ενδιαφέροντος, περίπου 0,2 GW συνολικής ισχύος από 16 αιτήματα σύνδεσης στο δίκτυο διανομής και περίπου 1,2 GW από 20 αιτήματα σύνδεσης στο σύστημα μεταφοράς. Από το σύνολο αυτό, περίπου 330 MW στην Αττική έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης.

Αναμφιβολα, οι διαμάχες για τα κέντρα στις ΗΠΑ και την ΕΕ δεν θα επιλυθούν σύντομα. Παρ` όλο που η δημόσια αντίσταση έχει καθυστερήσει ή ακόμη και έχει σταματήσει εντελώς την κατασκευή ορισμένων κέντρων δεδομένων, η μαζική ώθηση για εκτεταμένες επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων συνεχίζεται αμείωτη.

Στις ΗΠΑ, οι προγραμματισμένες δαπάνες για κέντρα δεδομένων κατά τα επόμενα πέντε χρόνια εκτιμώνται σε 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια  και στην Ευρώπη επενδύσεις ύψους 178 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το ερώτημα είναι εάν η δημόσια αντίσταση μπορεί να πείσει τις κυβερνήσεις να δημιουργήσουν κάποια επειγόντως απαραίτητα προστατευτικά «αναχώματα»  ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι ζημιές και να αξιοποιηθούν τα οφέλη.

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.