Η Εκπαίδευση είναι επένδυση στο μέλλον της πατρίδας μας ακούμε πολύ συχνά να λένε οι εκάστοτε κυβερνώντες, τουλάχιστον τα τελευταία 20 χρόνια. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτό αποτελεί παχιά λόγια ή έχει σχέση με την πραγματικότητα.
Τα τελευταία 20 χρόνια η χώρα μας γνώρισε πολλά σκαμπανεβάσματα: αλόγιστη σπατάλη μέχρι το 2010, μείωση του ΑΕΠ από 238.735 εκ. ευρώ το 2008 σε 177,379 εκ. ευρώ το 2017, λόγω της κρίσης χρέους της Ελλάδας, νέα μείωση σε 167.540 εκ ευρώ στην πανδημία και αύξηση στα 248.354 εκ ευρώ το 2025.
Προφανώς αυτά τα πρωτόγνωρα σκαμπανεβάσματα του ΑΕΠ θα επηρέαζαν και τις δαπάνες για την Εκπαίδευση. Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού και των δημόσιων επενδύσεων από 8.953 εκ. ευρώ το 2009 μειώθηκαν στα 4.805 εκ. ευρώ το 2015. Πρόκειται για μείωση 46,33%. Η πρωτοφανής μείωση σχεδόν στο μισό των δαπανών για την Εκπαίδευση δημιούργησε πάρα πολύ μεγάλα προβλήματα που ακόμη ταλαιπωρούν την Εκπαίδευση και πιθανόν θα την ταλαιπωρούν για πολλά χρόνια ακόμη.
Οι διορισμοί των εκπαιδευτικών σταμάτησαν για σχεδόν 10 χρόνια. Μαζί με την αλλαγή στο συνταξιοδοτικό σύστημα φτάσαμε το 2025, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το 40% των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να είναι άνω των 55 ετών, ενώ ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ είναι 25%. Αυτό κάνει πιο δύσκολη την επικοινωνία με τους εφήβους και αποτελεί σημαντική τροχοπέδη στις επικείμενες αλλαγές στη δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, καθώς όσο μεγαλύτεροι είναι οι εκπαιδευτικοί τόσο λιγότερο πρόθυμοι είναι να υιοθετήσουν νέες μεθόδους στην Εκπαίδευση.
Τα κτίρια αφέθηκαν στην τύχη τους, με τους σοβάδες που πέφτουν να έχουν γίνει κανονικότητα. Η σύνδεση με το διαδίκτυο σε πολλά σχολεία ήταν προβληματική και αυτό φάνηκε στην πανδημία. Αν οι εκπαιδευτικοί πήγαιναν στα σχολεία τους και από την τάξη τους προσπαθούσαν να κάνουν τηλεκπαίδευση δεν θα μπορούσε να γίνει καθόλου μάθημα εξ αποστάσεως. Να μην πούμε για τα εργαστήρια πληροφορικής και φυσικών επιστημών. Προφανώς με όλα αυτά που συνέβαιναν δεν γινόταν να έχουμε καμία σοβαρή αλλαγή, αφού λεφτά δεν υπήρχαν. Οι μόνες αλλαγές ήταν διοικητικής φύσεως, που δεν απαιτούσαν δηλαδή χρήματα.
Από το 2021 το ΑΕΠ άρχισε να αυξάνεται ξανά με σημαντικούς ρυθμούς και από 167.540 εκ. ευρώ το 2020 αναμένεται να φτάσει στα 260.000 εκ. ευρώ, σύμφωνα με την εκτίμηση του προϋπολογισμού. Πρόκειται για πολύ μεγάλη αύξηση. Υπάρχει αντίστοιχη αύξηση στα χρήματα για την Εκπαίδευση; Η απάντηση είναι δυστυχώς όχι. Οι δαπάνες για την Εκπαίδευση από 5.463 εκ. ευρώ αυξήθηκαν στα 6.764 εκ. ευρώ. Έτσι το ποσοστό των δαπανών για την Εκπαίδευση από περίπου στο 3% του ΑΕΠ μεταξύ 2017 και 2021 μειώνεται στο 2,66% το 2025 και στο 2,6% το 2026, σύμφωνα πάντα με την πρόβλεψη του προϋπολογισμού.
Στο διάγραμμα βλέπουμε την πτώση των δαπανών για την Εκπαίδευση ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ενώ το ΑΕΠ αυξάνεται θεαματικά οι δαπάνες για την Εκπαίδευση δεν ακολουθούν. Η αύξησή τους είναι μικρότερη της αύξησης του ΑΕΠ και γι’ αυτό μειώνεται το ποσοστό των δαπανών ως προς το ΑΕΠ στο χαμηλότερο ποσοστό από το 2004. Το χαμηλότερο ποσοστό των δαπανών για την Εκπαίδευση ως ποσοστό του ΑΕΠ το είχαμε το 2015 με 2,74%. Το 2025 και το 2026 βρεθήκαμε χαμηλότερα από το χαμηλό 20ετίας με 2,66% και 2,60%. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποδόθηκε στην Εκπαίδευση το ποσοστό που της αναλογεί από την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας.
Για να λυθούν τα προβλήματα της Εκπαίδευσης πρέπει να γίνουν οι επενδύσεις που δεν έγιναν τα τελευταία 15 χρόνια. Μετά θα μπορούσαμε να συζητήσουμε για τη βελτίωση της Εκπαίδευσης. Δεν είναι τυχαίο ότι τις καλύτερες επιδόσεις μας στο PISA (πάντα κάτω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ) τις είχαμε το 2009, ακολουθώντας ανοδική πορεία από το 2000 έως το 2009, έτη που το ποσοστό του ΑΕΠ για την Εκπαίδευση έφτασε μέχρι και το 4%. Μετά οι επιδόσεις των μαθητών μας πήραν την κάτω βόλτα. Από το 2012 και μετά και οι επιδόσεις των υπόλοιπων χωρών χειροτέρευσαν αλλά εμάς χειροτέρευσαν περισσότερο. Φυσικά οι επενδύσεις δεν αρκούν. Τρία πράγματα χρειάζονται για να προχωρήσει η Εκπαίδευση: χρήματα, σχέδιο και συναίνεση. Δυστυχώς δεν διαθέτουμε κανένα από τα τρία.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
