Στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη

Κατατέθηκε στη Βουλή το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) – Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α’ 146) και άλλες διατάξεις».

Με το υπόψη σχέδιο νόμου, προβλέπονται τα ακόλουθα:

ΜΕΡΟΣ Α’

Προσδιορίζεται ο σκοπός των προτεινόμενων ρυθμίσεων, που συνίσταται στη θέσπιση πλαισίου για την εποπτεία των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), με τη λήψη μέτρων εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (Κανονισμός για την ΤΝ). Παράλληλα, καταργούνται σχετικές διατάξεις του ν. 4961/2022. Μεταξύ άλλων:

1.α. Καθορίζονται οι αρχές εποπτείας της αγοράς για τα συστήματα ΤΝ και ανατίθενται σχετικές αρμοδιότητες στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

β. Ορίζεται:
– η Α.Π.Δ.Π.Χ. ως ενιαίο σημείο επαφής, όσον αφορά στον Κανονισμό για την ΤΝ,
– η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) ως κοινοποιούσα αρχή, αρμόδια για τον καθορισμό και τη διεξαγωγή των αναγκαίων διαδικασιών αξιολόγησης, ορισμού και κοινοποίησης των οργανισμών αξιολόγησης της συμμόρφωσης, καθώς και για την παρακολούθησή τους. (άρθρα 1 – 5)

2.α. Συστήνεται στην Ε.Ε.Τ.Τ. Κέντρο συντονισμού και τεχνογνωσίας για την ΤΝ (Κέντρο) και προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες αυτού.
– Παρέχεται στο Κέντρο η δυνατότητα να ζητά τη συνδρομή ειδικών και εμπειρογνωμόνων, φυσικών ή νομικών προσώπων και παρέχεται εξουσιοδότηση για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσής τους, κατά τα ισχύοντα για τις συμβάσεις με απευθείας ανάθεση (άρθρο 118 ν. 4412/2016).

β. Συστήνεται στην Α.Π.Δ.Π.Χ. ενιαίο σύστημα υποβολής καταγγελιών του Κανονισμού για την ΤΝ, καθορίζεται η διαδικασία εξέτασής τους, ενώ οι τεχνικές και διαδικαστικές λεπτομέρειες για τη λειτουργία του εν λόγω συστήματος καθορίζονται με απόφαση της Α.Π.Δ.Π.Χ. (άρθρα 6, 7 και 23 παρ.4)

3. Ορίζονται:

α. το πλαίσιο συνεργασίας της Α.Π.Δ.Π.Χ. με τις αρχές εποπτείας της αγοράς και τις τελωνειακές αρχές, καθώς και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα με την Α.Π.Δ.Π.Χ., για την εφαρμογή και την εκπλήρωση των σκοπών του Κανονισμού για την ΤΝ και των θεσπιζόμενων διατάξεων,

β. η διαδικασία αναφορικά με την αξιολόγηση της συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 31 του Κανονισμού για την ΤΝ από υφιστάμενους κοινοποιημένους οργανισμούς, σύμφωνα με τη νομοθεσία εναρμόνισης,

γ. η Α.Π.Δ.Π.Χ., ως κοινοποιημένος οργανισμός, αρμόδιος για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου, που πρόκειται να τεθούν σε λειτουργία από αρχές που είναι αρμόδιες για την επιβολή του νόμου, τη μετανάστευση και το άσυλο. (άρθρα 8 – 11)

4.α. Συστήνεται στην Ε.Ε.Τ.Τ. ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ και ορίζονται η Ε.Ε.Τ.Τ. και η Α.Π.Δ.Π.Χ. ως αρμόδιες αρχές για τη λειτουργία του.

β. Προβλέπεται:
– η έκδοση, από την Ε.Ε.Τ.Τ., πρόσκλησης προς τους παρόχους ή μελλοντικούς παρόχους συστήματος ΤΝ για την υποβολή αίτησης συμμετοχής στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ, στην οποία καθορίζονται, μεταξύ άλλων, τα αναλογούντα τέλη συμμετοχής ανά κατηγορία αιτούντος.
– η συνεργασία, μεταξύ άλλων φορέων, της εταιρείας «Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ)» (ΦΑΡΟΣ AI FACTORY) με το συνιστώμενο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο ΤΝ.   (άρθρο 12)

5.α. Επιτρέπεται η παρακολούθηση, από την Α.Π.Δ.Π.Χ. και τις αρχές εποπτείας της αγοράς, της διεξαγωγής δοκιμών συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου σε πραγματικές συνθήκες εκτός των ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ.

β. Ορίζεται το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αρμόδιο για τον ορισμό εκπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Τεχνητής Νοημοσύνης του άρθρου 65 του Κανονισμού για την ΤΝ. (άρθρα 13 – 15)

6.α. Προβλέπεται η επιβολή διοικητικών κυρώσεων από την Α.Π.Δ.Π.Χ. και τις αρχές εποπτείας της αγοράς σε φορείς που παραβιάζουν τις διατάξεις του Κανονισμού για την ΤΝ ή του υπόψη σχεδίου νόμου, καθώς και η επιβολή περιοδικών χρηματικών κυρώσεων, με ειδική πρόβλεψη για το ύψος αυτών εάν η παράβαση τελείται από επιχείρηση.
Τα πρόστιμα και οι περιοδικές χρηματικές κυρώσεις που επιβάλλει η Α.Π.Δ.Π.Χ. αποτελούν δημόσια έσοδα και εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.4978/2022).

β. Παρέχεται η δυνατότητα στην Α.Π.Δ.Π.Χ. και στις αρχές εποπτείας της αγοράς, σε περίπτωση επιβολής διοικητικής κύρωσης σε φορέα εκμετάλλευσης ΤΝ, να απαιτήσουν από τον εν λόγω φορέα το σύνολο των εξόδων που έγιναν για τη διερεύνηση και τη διαπίστωση της μη συμμόρφωσης.

γ. Επιτρέπεται η άσκηση των προβλεπόμενων ενδίκων μέσων ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά αποφάσεων της Α.Π.Δ.Π.Χ., των αρχών εποπτείας της αγοράς ή της Ε.Ε.Τ.Τ.

δ. Διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του ν. 4990/2022, όσον αφορά στην προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου, με την προσθήκη παραβάσεων διατάξεων του Κανονισμού για την ΤΝ.
(άρθρα 16 – 20)

7.α. Συστήνεται και λειτουργεί στην Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενιαίο μητρώο συστημάτων ΤΝ (Μητρώο), τα οποία χρησιμοποιούνται από φορείς του δημοσίου τομέα.

β. Συστήνεται επίσης, Παρατηρητήριο ΤΝ, το οποίο υπάγεται στην προαναφερόμενη υπηρεσία του ιδίου Υπουργείου και μεταξύ άλλων, καθορίζονται η αποστολή και λοιπά θέματα σχετικά με τη λειτουργία αυτού.
(άρθρα 21, 22)

8. Θεσπίζεται η απαγόρευση αφαίρεσης των μηχαναγνώσιμων επισημάνσεων ή παρεμπόδισης της λειτουργίας των τεχνικών λύσεων επισήμανσης που προβλέπονται για τα δεδομένα εξόδου συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία παράγουν συνθετικό περιεχόμενο (άρθρο 50, παρ. 1 και 4, του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689) και προβλέπεται η επιβολή ποινικών κυρώσεων (φυλάκιση και χρηματική ποινή) στους παραβάτες των προτεινόμενων ρυθμίσεων. (άρθρο 23)

9.α. Παρέχονται οι απαιτούμενες εξουσιοδοτήσεις για την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων.

β. Περιλαμβάνονται μεταβατικής ισχύος διατάξεις, όπου μεταξύ άλλων, ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την κάλυψη των αναγκών σε προσωπικό και ειδικό επιστημονικό προσωπικό της Α.Π.Δ.Π.Χ., που προκύπτουν από την άσκηση των επιπλέον αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις. (άρθρα 24 – 26)

ΜΕΡΟΣ Β’

Ρυθμίζονται λοιπά θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Υπουργείου Εσωτερικών. Ειδικότερα:

1.α. Εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις αναφορικά με τα καταργηθέντα Κτηματολογικά Γραφεία Ρόδου και Κω – Λέρου, τα οποία έχουν υπαχθεί στο Κτηματολογικό Γραφείο Δωδεκανήσου και στο Υποκατάστημα Κω, αντίστοιχα.

Παρέχονται οι αναγκαίες εξουσιοδοτήσεις για τη ρύθμιση λεπτομερειακών ζητημάτων εφαρμογής των σχετικών διατάξεων.

β. Συμπληρώνονται οι μεταβατικής ισχύος διατάξεις του ν.5142/2024 και, μεταξύ άλλων, ρυθμίζονται ζητήματα που προκύπτουν κατά την πρώτη εφαρμογή του εν λόγω νόμου (υποβολή και ψηφιακή κοινοποίηση της αίτησης διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων κ.λπ).

γ. Τροποποιείται το άρθρο 20 του ν. 4512/2018 για να αποσαφηνιστεί το χρονικό πεδίο εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων με τις οποίες, προβλέπεται η αυτοδίκαια ένταξη στις θέσεις του προσωρινού Κλάδου υπαλλήλων Κτηματολογικών Γραφείων και Υποκαταστημάτων Κτηματολογικών Γραφείων, του προσωπικού με σχέση εργασίας ι.δ.ο.χ. των καταργούμενων ειδικών άμισθων Υποθηκοφυλακείων.

δ. Συστήνονται, στις Περιφερειακές Υπηρεσίες του ν.π.δ.δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», ογδόντα (80) οργανικές θέσεις υπαλλήλων δημοσίου δικαίου, κλάδου ΠΕ Διοικητικού Οικονομικού ειδικότητας ΠΕ Διοικητικού (Νομικών), με πενταετή θητεία, οι οποίοι υπάγονται στο νομικό τμήμα των Κτηματολογικών Γραφείων.

Περαιτέρω, καθορίζεται ο τρόπος κάλυψης των εν λόγω θέσεων σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4765/2021 και του ν.4622/2019, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

ε. Παρέχεται η δυνατότητα παράτασης της διάρκειας των μνημονευόμενων συμβάσεων μίσθωσης έργου που συνήφθησαν από το ν.π.δ.δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», για το οριζόμενο χρονικό διάστημα από τη λήξη τους, δυνάμει του άρθρου 119 του ν. 5225/2025, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του εν λόγω Φορέα. (άρθρα 27 – 31)

2.α. Επεκτείνεται και στους ο.τ.α. α΄ βαθμού, η εφαρμογή του κεντρικού πληροφοριακού συστήματος, το οποίο είναι διαθέσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (Ε.Ψ.Π.), για την ψηφιοποίηση εξωστρεφών διοικητικών διαδικασιών και τη δημιουργία κεντρικού αποθετηρίου ψηφιακών υπηρεσιών που διεκπεραιώνονται από αυτούς, με στόχο την ψηφιακή παροχή υπηρεσιών με ενιαίο τρόπο.

β. Προβλέπεται ο σχεδιασμός και η παραγωγική λειτουργία στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ειδικού κεντρικού πληροφοριακού συστήματος με την ονομασία «Πλατφόρμα Ενιαίας Ψηφιακής Υποστήριξης (Ε.Ψ.Υ.) – support.gov.gr» και καθορίζονται ο σκοπός αυτής, η αρμόδια υπηρεσία για τη λειτουργία της και τα σχετικά με την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης.

Εντάσσονται υποχρεωτικά στην Ε.Ψ.Υ. – support.gov.gr οι φορείς του δημοσίου τομέα που παρέχουν ψηφιακές υπηρεσίες ή υπηρεσίες υποστήριξης μέσω καναλιών επικοινωνίας, καθώς και αυτοί που εκτελούν διοικητικές διαδικασίες με μη ψηφιακά μέσα.

Περαιτέρω, προβλέπεται η διασύνδεση με την ανωτέρω Πλατφόρμα με τη χρήση διεπαφής προγραμματισμού εφαρμογών, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (ΚΕ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Ειδικότερα ζητήματα εφαρμογής των προτεινόμενων ρυθμίζονται με την παρεχόμενη νομοθετική εξουσιοδότηση. (άρθρα 32 – 34)

3. Τροποποιούνται συγκεκριμένες διατάξεις του ν.4727/2020 και καθίσταται δυνητική, αντί υποχρεωτικής:

– η τήρηση ηλεκτρονικού μητρώου από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.), την εταιρεία Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας A.E. (Ε.Δ.Υ.Τ.Ε. Α.Ε.) και την εταιρεία Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε. (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε), στο οποίο καταχωρίζονται οι κεντρικές ηλεκτρονικές εφαρμογές και τα κεντρικά πληροφοριακά συστήματα που εγκαθίστανται στο Κυβερνητικό Νέφος Δημόσιου Τομέα (G- Cloud), το Κυβερνητικό Νέφος Τομέα Έρευνας και Εκπαίδευσης (RE-Cloud) και το Κυβερνητικό Νέφος Τομέα Υγείας (H-Cloud), αντίστοιχα,

– η έκδοση της προβλεπόμενης κανονιστικής πράξης, με την οποία, μεταξύ άλλων, καθορίζεται η πολιτική χρήσης των υπολογιστικών υποδομών νέφους από τους φορείς του δημόσιου τομέα. (άρθρο 36)

4. α. Παρατείνονται οι συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου του προσωπικού που προσλήφθηκε από την ανώνυμη εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.), δυνάμει των μνημονευόμενων προκηρύξεων και απασχολείται στην εταιρεία «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε.), κατά την 30η.6.2026, έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας πρόσληψης προσωπικού και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της οριζόμενης ημερομηνίας.

β. Επανακαθορίζεται η διάρκεια της πρώτης διαχειριστικής χρήσης της ανώνυμης εταιρείας «Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Ανώνυμη Εταιρεία». (άρθρα 37 – 38)

5. Καταργείται η πρόβλεψη μετάταξης στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης του προσωπικού της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (άρθρο 14 του ν. 5086/2024), σε περίπτωση άρνησης του υπαλλήλου ή μη χορήγησης της διαβάθμισης για χειρισμό Εθνικά Διαβαθμισμένων Πληροφοριών και Υλικού (Ε.Δ.Π.Υ.), και για το προσωπικό που έχει την οργανική του θέση στην Αρχή κατόπιν μετάταξης, ανακαλείται η πράξη μετάταξης και ο υπάλληλος επιστρέφει υποχρεωτικά στον φορέα, στον οποίο ανήκε οργανικά σε κενή οργανική θέση ή ελλείψει αυτής σε συνιστώμενη προσωποπαγή θέση με δέσμευση κενής οργανικής, εφόσον υπάρχει. (άρθρο 39)

6. Τροποποιούνται και επικαιροποιούνται διατάξεις του ν.344/1976 «Περί ληξιαρχικών πράξεων», με τις σημαντικότερες αλλαγές να εντοπίζονται στα εξής:

α. Περιλαμβάνονται στα καθήκοντα του ληξίαρχου, η καταχώριση των ληξιαρχικών πράξεων εντός του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μητρώο Πολιτών» (άρθρο 115 του ν. 4483/2017) καθώς και ο έλεγχος νομιμότητας πριν από την καταχώριση κάθε πράξης.

β. Προβλέπεται η καταχώριση των ληξιαρχικών πράξεων, από τους υπόχρεους ή τους έχοντες έννομο συμφέρον και μέσω χρήσης Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
Παρατίθενται νομοθετικές εξουσιοδοτήσεις, μεταξύ άλλων, αναφορικά με:
– την ενημέρωση, επικαιροποίηση και συμπλήρωση του υποσυστήματος ληξιαρχείου του Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών» ως προς τα ληξιαρχικά βιβλία, τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά,
– τον καθορισμό των προτύπων των ληξιαρχικών πράξεων και των αναγκαίων τεχνικών προσαρμογών του Ο.Π.Σ. «Μητρώο Πολιτών».

γ. Απλοποιείται η διαδικασία δήλωσης ληξιαρχικών γεγονότων διά τρίτου προσώπου με την κατοχή εξουσιοδότησης και όχι μόνο συμβολαιογραφικού πληρεξουσίου. (άρθρα 40 – 44)

7. Συνιστάται, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ηλεκτρονική πλατφόρμα με τίτλο «Ηλεκτρονικό Μητρώο Καταχώρισης Σημείων Πρόσβασης και Θέσεων στάθμευσης για άτομα με Αναπηρία» (εφεξής: «το Μητρώο»), που επιτρέπει στους Δήμους της Χώρας να καταχωρούν, να διαχειρίζονται και να δημοσιοποιούν στοιχεία σημείων υποδομών προσβασιμότητας για άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ).
Προσδιορίζονται οι χρήστες της πλατφόρμας, προβλέπεται η διαλειτουργικότητα αυτής με τα αναγκαία πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου και παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση ειδικότερων θεμάτων λειτουργίας της. (άρθρο 45)

8. Παρέχεται η δυνατότητα πραγματοποίησης των δαπανών που αφορούν στην υλοποίηση της εφαρμογής ψηφιακής κάρτας εργασίας στο δημόσιο, μέσω προγραμματικής συμφωνίας μεταξύ της εταιρείας «Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε.» και του Υπουργείου Εσωτερικών, σε βάρος των εγγεγραμμένων πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού αυτού, μέσω επιχορήγησης προς την ως άνω εταιρεία. (άρθρο 46)

Δείτε την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης ή κατεβάστε την από εδώ:

Δείτε τις προτεινόμενες διατάξεις ή κατεβάστε τις από εδώ: