Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής». Το νομοσχέδιο αποτελείται από σαράντα οκτώ (48) άρθρα, κατανεμημένα σε τέσσερα Μέρη. Το Μέρος Α΄ (άρθρα 1 έως 28) περιλαμβάνει τις φορολογικές ελαφρύνσεις, τις οικονομικές ενισχύσεις και τις μισθολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, το Μέρος Β΄ (άρθρα 29 έως 46) θεσπίζει τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, το Μέρος Γ΄ (άρθρο 47) περιέχει συμπληρωματικό προϋπολογισμό και το Μέρος Δ΄ (άρθρο 48) ρυθμίζει την έναρξη ισχύος.
Στην ανάλυση που ακολουθεί παρατίθεται για κάθε μία από αυτές, η ανάλυση των αλλαγών που προβλέπει το νομοσχέδιο καθώς και άτυπη κωδικοποίηση ορισμένων διατάξεων για την πληρέστερη κατανόηση των αλλαγών. Συγκεντρωτικά, όλες οι αλλαγές και η έναρξη ισχύος τους αποτυπώνονται στους πίνακες που ακολουθούν.
Προσοχή
Το κείμενο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και μέχρι την κατάθεσή του στη
Βουλή και συνακόλουθα μέχρι την ψήφισή του ενδέχεται να μεταβληθούν
κάποιες από τις διατάξεις του όπως συχνά συμβαίνει με τα
νομοσχέδιο που τίθενται σε δημόσια διαβούλευση. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το νομοσχέδιο θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου 2026, με σκοπό να νομοθετηθεί εντός του ίδιου μήνα.
Ι. Συνοπτικός πίνακας. Τι αλλάζει
Πριν από την αναλυτική παρουσίαση των διατάξεων, παρατίθενται βοηθητικοί πίνακες με όλες τις μεταβολές, χωριστά ανά φορολογικό αντικείμενο (φορολογία εισοδήματος, τέλος επιτηδεύματος, ΕΝΦΙΑ, φόρος μεταβίβασης, ΦΠΑ, ασφαλιστικές εισφορές, οικονομικές ενισχύσεις, μισθολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, επενδυτικός λογαριασμός ανηλίκων), με τη διάταξη που τροποποιείται και τον χρόνο έναρξης ισχύος όπως ορίζεται στο άρθρο 48 του νομοσχεδίου.
Οι τροποποιήσεις του ν. 4172/2013 (ΚΦΕ)
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη ΚΦΕΤι αλλάζειΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
3παρ. 3 άρθρου 11Οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνει τέκνο δεν προσμετρώνται στο όριο των 3.000 ευρώ για τον χαρακτηρισμό του ως εξαρτώμενου μέλους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου: «Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεται φορολογικά η μονογονεϊκότητα λόγω χηρείας και ο γονέας λαμβάνει τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές που προβλέπονται αναλόγως του αριθμού των τέκνων (εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες).»
Φορολογικό έτος 2026 και μετά
4 παρ. 1παρ. 1 άρθρου 15Μείωση συντελεστή φορολόγησης
των τριτέκνων στο 0% έως τα 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2027 (οι
μισθωτοί θα δουν τις μειώσεις από 1/1/2027). Μειώσεις θα δουν συνολικά
87.000 από τους 152.000 τρίτεκνους που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου
ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή αυξάνεται από 14.364 ευρώ σε
25.364 ευρώ.Φορολογικό έτος 2027 και μετά
4 παρ. 1παρ. 1 άρθρου 15 (νέα περ. στ)Μείωση
συντελεστή φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών στο 0% έως τα 20.000
ευρώ από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027). Μειώσεις φόρου θα δουν
περίπου 47.000 από τους 246.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που βρίσκονται
άνω του αφορολόγητου ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή
αυξάνεται για αγρότη χωρίς τέκνα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ.Εισοδήματα φορολογικού έτους 2026 και μετά
4 παρ. 2 και 3περ. δ) παρ. 6 και περ. α) παρ. 7 άρθρου 15
Παράταση ισχύος κινήτρων για πραγματοποίηση συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα
πληρωμών και για το 2027, ώστε να ισχύσει η έκπτωση από το φορολογητέο
εισόδημα φυσικών προσώπων του 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με
ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής προς συγκεκριμένους επαγγελματίες και μέχρι του
ποσού των 5.000 ευρώ ετησίως, ενώ υπολογίζονται διπλά για την κάλυψη του 30%
του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών οι δαπάνες
για ιατρικές υπηρεσίεςΕισοδήματα φορολογικού έτους 2026 και μετά
5περ. ιβ) παρ. 2 άρθρου 14Αφορολόγητο φιλοδωρημάτων μισθωτών από 300 ευρώ μηνιαίως σε 6.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος.
Φορολογικό έτος 2026 και μετά
6παρ. 8 άρθρου 21Αφορολόγητο φιλοδωρημάτων διανομέων μέσω ψηφιακών πλατφορμών από 300 ευρώ μηνιαίως σε 6.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος.
Φορολογικό έτος 2026 και μετά
7παρ. 4 άρθρου 24Θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για
επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που πραγματοποιούνται από το φορολογικό
έτος 2027. Οι αποσβέσεις επιταχύνονται από 10% σε μία δεκαετία σε ποσοστά
10%-10%-15%-15%-25%-25% σε μία εξαετίαΠάγια που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2027 και μετά
8άρθρο 28Α (νέα παρ. 2Α, περ. η) παρ. 6, νέα παρ. 9)
Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας
προσωπικού (καθώς και το κριτήριο του υψηλότερου μισθού εργαζομένου), κατά
τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, για συνεπείς
ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία myDATA, έχουν
διασυνδέσει τα POS και τις ταμειακές μηχανές για το εκάστοτε φορολογικό έτος
και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία
πενταετία (δείτε παρακάτω αναλυτικά).
Επιπλέον, απαλλάσσονται από το ελάχιστο εισόδημα ανήλικα τέκνα που είναι
κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης ΤΑΞΙ.Φορολογικό έτος 2026 και μετά
9άρθρο 28ΓΕπέκταση της μείωσης του ελάχιστου ποσού
καθαρού εισοδήματος 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και 2.200 στη
Δυτική Μακεδονία (έναντι 1.500 σήμερα).
Για τους εκμεταλλευτές επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ), το ποσό
του ελάχιστου εισοδήματος μειώνεται, ώστε να διαμορφώνεται στο ποσό που
αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας του εκμεταλλευτή επί του οχήματος.
Φορολογικό έτος 2026 και μετά
10άρθρο 40 (νέα παρ. 1Α)Οι αμοιβές που καταβάλλονται
στα μέλη διοικητικών συμβουλίων και στελέχη επιχειρήσεων από διανομή κερδών,
φορολογούνται με 15% (έναντι 5%) κατά το ποσό που υπερβαίνουν τις 60.000
ευρώ.Αμοιβές που καταβάλλονται από 1.1.2027
11περ. α) παρ. 1 άρθρου 64Η παρακράτηση 5% στα μερίσματα τελεί υπό την επιφύλαξη της νέας παρ. 1Α του άρθρου 40.Αμοιβές που καταβάλλονται από 1.1.2027
12παρ. 1 άρθρου 69Μείωση προκαταβολής φόρου ατομικών
επιχειρήσεων από το 55% στο 50% από το φορολογικό έτος 2027.Προκαταβολή που βεβαιώνεται με την πράξη προσδιορισμού φόρου του φορολογικού έτους 2027 και επόμενων
13 παρ. 1παρ. 33 άρθρου 72Παράταση της αναστολής
ισχύος του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος για την επιβολή φόρου
υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας για το έτος 2027.Από τη δημοσίευση του νόμου
13 παρ. 2παρ. 91 άρθρου 72Επέκταση απαλλαγής από τον
φόρο των κενών ακινήτων που ενοικιάζονται για το 2027Από τη δημοσίευση του νόμου
18άρθρο 39Β (μέσω παρ. 14 άρθρου 66 ν. 4646/2019)
Παράταση ισχύος της μείωσης του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης
κτιρίων για το 2027Από τη δημοσίευση του νόμου
Β. Τέλος επιτηδεύματος νομικών προσώπων (άρθρο 31 ν. 3986/2011)
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
14παρ. 2 άρθρου 31 ν. 3986/2011 (νέα περ. δ)Κατάργηση
τέλους επιτηδεύματος για την έδρα και τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εκτός
Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής.Φορολογικό έτος 2026 (περ. β παρ. 7 άρθρου 48)
14άρθρο 31 ν. 3986/2011 (νέα παρ. 1Α)Μείωση του τέλους
επιτηδεύματος κατά 50% για την έδρα και τα υποκαταστήματα στην Περιφέρεια Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.Φορολογικό έτος 2027 (περ. α παρ. 7 άρθρου 48)
28άρθρο 31 ν. 3986/2011 (κατάργηση)Πλήρης κατάργηση της επιβολής του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες.Φορολογικό έτος 2028 και εφεξής
Γ. ΕΝΦΙΑ (ν. 5219/2025)
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
15περ. ια) παρ. 1 άρθρου 10 ν. 5219/2025 (ΕΝΦΙΑ)
Κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως
2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και
περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων.Η απαλλαγή αφορά, τον ΕΝΦΙΑ από το έτος 2027
Δ. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων (ν. 5219/2025)
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
16άρθρο 27 ν. 5219/2025 (νέα παρ. 1Α, ΦΜΑ)Συντελεστής 15% επί της φορολογητέας αξίας για αγορά κατοικίας από φυσικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο χώρας εκτός ΕΕ και ΕΟΧ κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.Οριστικά συμβόλαια που καταρτίζονται από 1.7.2027
Ε. ΦΠΑ ακινήτων (ν. 5144/2024)
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
17παρ. 1 άρθρου 70 ν. 5144/2024 (ΦΠΑ)Επέκταση της
απαλλαγής ΦΠΑ στα νέα κτίρια για το 2027.Από τη δημοσίευση
17παρ. 2 άρθρου 70 ν. 5144/2024 (ΦΠΑ)Οι αναστολές που έχουν χορηγηθεί και ισχύουν έως 31.12.2026 παρατείνονται έως 31.12.2027.Από τη δημοσίευση
ΣΤ. Ασφαλιστικές εισφορές
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεταιΝΝέες
διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
20άρθρο 5 ν. 4997/2022 (νέα παρ. 2)Η εισφορά υπέρ ανεργίας του άρθρου 32 του ν.δ. 2961/1954 μειώνεται από 2,40% σε 1,90% επί των αποδοχών. Η εργοδοτική εισφορά παραμένει 1,20% και η εισφορά του εργαζομένου μειώνεται από 1,20% σε 0,70%. Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «μείωση ασφαλιστικών εισφορών 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα. Το σύνολο της μείωσης θα προέλθει από τις εισφορές του εργαζομένου».Από 1.4.2027
Ζ. Οικονομικές ενισχύσεις και επιδόματα
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
19άρθρο 72 ν. 5217/2025Η ετήσια οικονομική ενίσχυση ευάλωτων ομάδων ορίζεται
σε 400 ευρώ για το 2026 και εφεξής. Προστίθεται νέα κατηγορία δικαιούχων (περ. ε), οι εν ενεργεία απασχολούμενοι σε φορείς Γενικής Κυβέρνησης που λαμβάνουν επίδομα τετραπληγίας και παραπληγίας, με καταβολή μέσω μισθοδοσίας. Καταβολή έως 30 Νοεμβρίου, αφορολόγητη και ακατάσχετη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου «αυξάνεται σε 400 ευρώ καθαρά […] και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο του 2026 στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών (επιπλέον 270.000 δικαιούχοι, συνολικά θα το λαμβάνουν 2,2 εκατ. δικαιούχοι)».
Καταβολές από το έτος 2026 (παρ. 9 άρθρου 48)
21Αυτοτελής διάταξηΤα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα ΟΠΕΚΑ, το επίδομα απολύτου αναπηρίας πρώην ΟΓΑ, το εξωιδρυματικό επίδομα και η ενίσχυση ανάδοχων γονέων αναπροσαρμόζονται ετησίως με τον συντελεστή αύξησης των συντάξεων της περ. α) παρ. 4 άρθρου 14 ν. 4387/2016. Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «τιμαριθμοποιούνται […] με βάση ΑΕΠ και πληθωρισμό».Από 1.1.2027
22παρ. 1 άρθρου 1 και παρ. 2 άρθρου 2 ν. 4659/2020Επίδομα γέννησης για το τέταρτο τέκνο από 3.500 σε 4.500 ευρώ, προσαυξανόμενο σωρευτικά κατά 1.000 ευρώ για κάθε επόμενο τέκνο (5.500 για το πέμπτο, 6.500 για το έκτο κ.ο.κ.). Οι δόσεις για το τέταρτο τέκνο από 1.750 σε 2.250 ευρώ. Τα ποσά για το πρώτο, δεύτερο και τρίτο τέκνο (2.400, 2.700, 3.000 ευρώ) δεν μεταβάλλονται. Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες ετησίως».Γεννήσεις από 1.1.2026. Η διαφορά για όσους έχουν ήδη εισπράξει καταβάλλεται έως 31.12.2026 χωρίς νέα αίτηση
23, 24ν. 5178/2025 (νέα άρθρα 32Β και 40Β)Κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής στον Δήμο Μεγίστης. Ετήσια ενίσχυση 5.000 ευρώ, προσαυξανόμενη κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος, για νοικοκυριά που κατοικούν μόνιμα ή μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον δήμο, με παραμονή τουλάχιστον ενός πλήρους έτους. Αφορολόγητη και ακατάσχετη, καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ. Πρόστιμο διπλάσιο της ενίσχυσης σε ψευδή δήλωση. Λεπτομέρειες με ΚΥΑ.Καταβολές από το 2027 για τους μόνιμους κατοίκους και από το 2028 για όσους μετεγκαθίστανται
Η. Μισθολογικές ρυθμίσεις
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
25Αυτοτελής διάταξηΕπίδομα εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ (μικτά) στο προσωπικό και τους έμμισθους δικηγόρους του δημόσιου τομέα, στα αιρετά όργανα ΟΤΑ με αντιμισθία και στα μέλη Ανεξάρτητων Αρχών. Καταβάλλεται με χωριστή μισθοδοτική κατάσταση τη 16η Δεκεμβρίου, για περίοδο αναφοράς 1 Δεκεμβρίου έως 30 Νοεμβρίου, αναλογικά (1/12 ανά πλήρη μήνα) αν δεν υπάρχει μισθοδοσία για όλη την περίοδο και κατ’ αναλογία ωραρίου για μερικώς απασχολούμενους. Περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές, είναι συντάξιμο, υπόκειται σε εισφορές και εξαιρείται από τα ανώτατα όρια αποδοχών.Από το έτος 2027, με πρώτη περίοδο αναφοράς 1.12.2026 έως 30.11.2027
Θ. Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
26παρ. 17Α άρθρου 8 ν. 2592/1998Οι γονείς άγαμου ή εν χηρεία ή διαζευγμένου χωρίς τέκνα υπαλλήλου ή στρατιωτικού μπορούν να επιλέξουν, αντί του εφάπαξ βοηθήματος, μηνιαία σύνταξη ίση με τα 5/10 εκείνης του θανόντος, και όταν ο θάνατος επήλθε «λόγω τρομοκρατικής πράξης ή εξαιτίας εγκλήματος βίας που έγινε σε βάρος του λόγω της ιδιότητάς του» (έως σήμερα μόνο για θάνατο σε διατεταγμένη υπηρεσία αυξημένου κινδύνου).Συμβάντα από 1.1.2023 (παρ. 10 άρθρου 48)
27Αυτοτελής διάταξη (παύση ισχύος παρ. 14 άρθρου 8 ν. 2592/1998, παρ. 2 και 3 άρθρου 8 ν. 3620/2007, άρθρου 10 ν. 3865/2010)Άρση των μειώσεων ή της αναστολής σύνταξης λόγω απασχόλησης ή αυτοαπασχόλησης για τους συνταξιούχους της παρ. 3 άρθρου 4 ν. 4387/2016 (ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς Δημοσίου, αρμοδιότητας ΓΛΚ). Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και κυρίως πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους […]. Η παρέμβαση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις».Από 1.9.2026
Ι. Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Μέρος Β΄, άρθρα 29 έως 46)
Άρθρο ΝΣΧΝέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
31, 32Ατομικός αφορολόγητος επενδυτικός λογαριασμός στο όνομα ανηλίκου, που ανοίγεται από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, με αίτηση σε πάροχο εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το 2ο έτος. Ένας λογαριασμός ανά παιδί.Από 1.1.2027 (παρ. 11 άρθρου 48)
33, 34Ελεύθερη επιλογή παρόχου (πιστωτικό ίδρυμα, ΕΠΕΥ, ασφαλιστική) ή αυτοδιαχείριση. Εισφορές από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο, έως 10.000 ευρώ ανά λογαριασμό και ημερολογιακό έτος.Από 1.1.2027
35Το Δημόσιο καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών, με μέγιστο 1.200 ευρώ ανά έτος, αυξανόμενο κατά 10% ανά πενταετία. Καταβολή μηνιαία για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, με ετήσια εκκαθάριση. Πίστωση από την ΑΑΔΕ εντός 30 ημερών.Από 1.1.2027
36 έως 38Επενδύσεις μόνο σε ΟΣΕΚΑ και ETF, μετοχές και ομόλογα ρυθμιζόμενων αγορών ΕΕ/ΕΟΧ, καταθέσεις (μετρητά έως 5%). Αποκλείονται κρυπτοστοιχεία, παράγωγα, μόχλευση, δομημένα προϊόντα. Τέσσερα προφίλ (συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό, δυναμικό), αλλαγή έως δύο φορές ανά πενταετία. Προεπιλεγμένη επιλογή συντηρητικού προϊόντος εγγυημένου κεφαλαίου με κόστος έως 0,50% ετησίως. Κάθε πάροχος διαθέτει ένα εγγυημένο προϊόν ανά προφίλ.Από 1.1.2027
39, 40Απαγόρευση ανάληψης πριν από το 18ο έτος, με εξαίρεση θάνατο γονέα ή δικαιούχου και σοβαρούς λόγους υγείας πιστοποιημένους από δημόσιο νοσοκομείο. Ακατάσχετο, δεν ενεχυριάζεται, εκτός πτωχευτικής περιουσίας του γονέα. Σε παράνομη ανάληψη επιστρέφεται στο Δημόσιο το σύνολο της συνεισφοράς με τις αποδόσεις της. Στα 18 μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα, με ελεύθερη ανάληψη ή μεταφορά χωρίς φορολογητέα πράξη.Από 1.1.2027
41Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ και η συνεισφορά του Δημοσίου δεν αποτελούν εισόδημα του ανηλίκου, δεν προσμετρώνται σε εισοδηματικά κριτήρια παροχών, δεν αποτελούν τεκμήριο των άρθρων 31 και 32 ΚΦΕ και εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών. Μερίσματα, τόκοι και υπεραξία εντός του λογαριασμού απαλλάσσονται από τον φόρο. Δεν επιβάλλεται τέλος για τήρηση, μεταφορά ή αναδιάρθρωση.Από 1.1.2027
42 έως 46Υποχρέωση γνωστοποίησης όλων των χρεώσεων και ενιαίου δείκτη κόστους. Εποπτεία παρόχων από τις αρμόδιες αρχές, έλεγχος προϋποθέσεων από την ΑΑΔΕ. Φορητότητα σε είδος εντός 10 εργάσιμων ημερών, χωρίς τέλος. Υπουργικές αποφάσεις για διαδικασία, όριο εισφορών, επιλέξιμα μέσα, εγγύηση, πίστωση και επιστροφή συνεισφοράς, ΚΥΑ για τους λόγους υγείας.Από 1.1.2027
ΙΑ. Λοιπές διατάξεις
Άρθρο ΝΣΧΔιάταξη που τροποποιείται ή θεσπίζεται
Νέες διατάξειςΈναρξη ισχύος (άρθρο 48)
47Συμπληρωματικός Κρατικός Προϋπολογισμός 2026Αύξηση κατά 300.000.000 ευρώ των πιστώσεων του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων 2026 (ειδικός φορέας 1024-213-0000000). Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «για τη χρηματοδότηση δράσεων ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας και έργων υποδομών».Από τη δημοσίευση
48Έναρξη ισχύοςΓενικός κανόνας η δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με ειδικές ρυθμίσεις ανά άρθρο (παρ. 2 έως 11), όπως αποτυπώνονται στις στήλες έναρξης ισχύος των πινάκων αυτών και αναλυτικά στον πίνακα 6.Από τη δημοσίευση
ΙΙ. Οι τροποποιήσεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος
1. Άρθρο 3. Συντάξεις λόγω θανάτου και όριο εισοδήματος εξαρτώμενου τέκνου (παρ. 3 άρθρου 11 ΚΦΕ)
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4172/2013 (ΚΦΕ), τα τέκνα της περ. β) της παρ. 1 του ίδιου άρθρου δεν θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη εάν το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους υπερβαίνει το ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Η παρ. 3 ορίζει τις κατηγορίες εισοδήματος που δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του ορίου αυτού, και σήμερα περιλαμβάνει μόνο δύο περιπτώσεις, τη διατροφή που καταβάλλεται στο ανήλικο τέκνο και το εξωϊδρυματικό επίδομα ή τα προνοιακά επιδόματα αναπηρίας.
Με το άρθρο 3 του νομοσχεδίου προστίθεται περ. γ) και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Κατά την εφαρμογή της παρ. 2, δεν λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω κατηγορίες εισοδήματος:
α) διατροφή που καταβάλλεται στο ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο,
β) εξωϊδρυματικό επίδομα ή προνοιακά επιδόματα αναπηρίας που χορηγούνται από το κράτος,
γ) εισοδήματα από συντάξεις λόγω θανάτου που καταβάλλονται σε τέκνο της περ. β) της παρ. 1.».
Η ρύθμιση λύνει ένα ουσιαστικό πρόβλημα που εμφανιζόταν συχνά στις δηλώσεις μονογονεϊκών οικογενειών. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 11 του ΚΦΕ, οι συντάξεις που περιήλθαν στο ανήλικο τέκνο λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας του αποτελούν εισόδημα για το οποίο το τέκνο υπέχει δική του φορολογική υποχρέωση και δεν προστίθενται στο εισόδημα του γονέα. Ωστόσο, το ίδιο αυτό εισόδημα, όταν υπερέβαινε τις 3.000 ευρώ, είχε ως συνέπεια να χάνει ο επιζών γονέας το τέκνο ως εξαρτώμενο μέλος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον μειωμένο συντελεστή της παρ. 1 του άρθρου 15 και τη μείωση φόρου του άρθρου 16.
Η διάταξη ισχύει, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 48 του νομοσχεδίου, από το φορολογικό έτος 2026 και μετά, δηλαδή θα εφαρμοστεί ήδη στις δηλώσεις που
θα υποβληθούν το 2027.
2. Άρθρο 4. Η κλίμακα του άρθρου 15. Τρίτεκνοι, αγρότες και ηλεκτρονικές πληρωμές
Το άρθρο 4 είναι, κατά την άποψή μας, η σημαντικότερη διάταξη του Μέρους Α΄ και ταυτόχρονα εκείνη στην οποία πρέπει να δοθεί η μεγαλύτερη προσοχή ως προς τον χρόνο έναρξης ισχύος, καθώς το άρθρο 48 ορίζει διαφορετικό χρόνο εφαρμογής για τα επιμέρους σκέλη της.
2.1. Το ισχύον κείμενο της παρ. 1 του άρθρου 15
Η κλίμακα της παρ. 1 του άρθρου 15 του ΚΦΕ, όπως ισχύει σήμερα, προβλέπει έξι κλιμάκια με συντελεστές 9%, 20%, 26%, 34%, 39% και 44%, και περιλαμβάνει στις περ. β) έως ε) τις μειώσεις συντελεστών ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και την ηλικία.
Ειδικότερα, για το δεύτερο κλιμάκιο (10.000,01 έως 20.000 ευρώ) η περ. β) ορίζει συντελεστή 18% με ένα τέκνο, 16% με δύο τέκνα και, σύμφωνα με την υποπερ. βγ), εννέα τοις εκατό (9%) με τρία τέκνα, ενώ η περ. γ) ορίζει ότι «ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α) για φορολογούμενους με τέσσερα (4) ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα είναι μηδέν (0)».
2.2. Τι αλλάζει
Με την παρ. 1 του άρθρου 4 του νομοσχεδίου επέρχονται τέσσερις μεταβολές στην παρ. 1 του άρθρου 15, τις οποίες παραθέτουμε με τη σειρά που αναφέρονται στο κείμενο:
- Στην περ. α), η επιφύλαξη «περ. β) έως ε)» γίνεται «περ. β) έως στ)», ώστε να καλύψει τη νέα περίπτωση των αγροτών.
- Η υποπερ. βγ) της περ. β), δηλαδή ο συντελεστής 9% του δεύτερου κλιμακίου για τους τρίτεκνους, καταργείται.
- Στην περ. γ), οι λέξεις «με τέσσερα (4)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με τρία (3)».
Συνεπώς, ο μηδενικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων, δηλαδή για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ, επεκτείνεται στους φορολογούμενους με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα. - Προστίθεται περ. στ) για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες.
Η νέα περ. στ) έχει ως εξής:
«στ) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α), για τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση που αποκτούν οι κατ’ επάγγελμα αγρότες, όπως αυτοί ορίζονται στην κείμενη νομοθεσία, εφόσον τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός τους προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα, είναι μηδέν (0).».
Επισημαίνεται ότι η διάταξη αφορά αποκλειστικά τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση και μόνο για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες, όπως αυτοί ορίζονται στην κείμενη νομοθεσία (σ.σ. δηλαδή κατά το άρθρο 2 του ν. 3874/2010, περί Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων).
Ο μηδενικός συντελεστής καλύπτει τα δύο πρώτα κλιμάκια, δηλαδή κέρδη έως 20.000 ευρώ, ενώ το υπερβάλλον φορολογείται κανονικά με τους συντελεστές 26% και άνω.
2.3. Συγκριτικός πίνακας. Το άρθρο 15 του ΚΦΕ πριν και μετά το άρθρο 4 του νομοσχεδίου
Για την ευχερέστερη παρακολούθηση των μεταβολών, παρατίθενται σε δύο στήλες η παρ. 1 και τα θιγόμενα εδάφια των παρ. 6 και 7 του άρθρου 15. Οι λοιπές παράγραφοι του άρθρου (1Α, 2, 2α, 3, 4α, 5 και οι λοιπές περιπτώσεις των παρ. 6 και 7) δεν μεταβάλλονται και δεν παρατίθενται.
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = διάταξη που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Βοηθητικός πίνακας 2Α. Άρθρο 15 ΚΦΕ (παρ. 1, περ. δ) παρ. 6 και περ. α) παρ. 7). Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 15 ΚΦΕ όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 15 ΚΦΕ όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 4 του νομοσχεδίου
1. α) Το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις υποβάλλεται σε φόρο, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα, με την επιφύλαξη των περ. β) έως ε):
Κλίμακα της περ. α) (αμετάβλητη). 0 έως 10.000 ευρώ 9%, 10.000,01 έως 20.000 ευρώ 20%, 20.000,01 έως 30.000 ευρώ 26%, 30.000,01 έως 40.000 ευρώ 34%, 40.000,01 έως 60.000 ευρώ 39%, άνω των 60.000 ευρώ 44%.
β) Ο φορολογικός συντελεστής του δεύτερου κλιμακίου της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα από δέκα χιλιάδες και ένα λεπτό (10.000,01) του ευρώ έως και είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, μειώνεται, αναλόγως του αριθμού των εξαρτώμενων τέκνων της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, και διαμορφώνεται ως εξής:
βα) δεκαοκτώ τοις εκατό (18%) για φορολογούμενους με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο,
ββ) δεκαέξι τοις εκατό (16%) για φορολογούμενους με δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα και
βγ) εννέα τοις εκατό (9%) για φορολογούμενους με τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα.
γ) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α) για φορολογούμενους με τέσσερα (4) ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα είναι μηδέν (0).
δ) Ο φορολογικός συντελεστής του τρίτου κλιμακίου της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα από είκοσι χιλιάδες και ένα λεπτό (20.000,01) του ευρώ έως και τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, μειώνεται, αναλόγως του αριθμού των εξαρτώμενων τέκνων της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, και διαμορφώνεται ως εξής: (δα) είκοσι τέσσερα τοις εκατό (24%) για φορολογούμενους με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο, (δβ) είκοσι δύο τοις εκατό (22%) για φορολογούμενους με δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα, (δγ) είκοσι τοις εκατό (20%) για φορολογούμενους με τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα, (δδ) δεκαοκτώ τοις εκατό (18%) για φορολογούμενους με τέσσερα (4) εξαρτώμενα τέκνα, (δε) ο φορολογικός συντελεστής της υποπερ. δδ) μειώνεται περαιτέρω κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες (2%) για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο άνω των τεσσάρων.
ε) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για νέους σε ηλικία φορολογούμενους είναι: εα) μηδέν (0) για φορολογούμενους έως είκοσι πέντε (25) ετών και εβ) εννέα τοις εκατό (9%) για φορολογούμενους από είκοσι έξι (26) έως τριάντα (30) ετών, εκτός εάν εφαρμόζεται η περ. γ), οπότε ο φορολογικός συντελεστής είναι μηδέν (0).
1. α) Το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις υποβάλλεται σε φόρο, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα, με την επιφύλαξη των περ. β) έως στ):
Κλίμακα της περ. α) (αμετάβλητη). 0 έως 10.000 ευρώ 9%, 10.000,01 έως 20.000 ευρώ 20%, 20.000,01 έως 30.000 ευρώ 26%, 30.000,01 έως 40.000 ευρώ 34%, 40.000,01 έως 60.000 ευρώ 39%, άνω των 60.000 ευρώ 44%.
β) Ο φορολογικός συντελεστής του δεύτερου κλιμακίου της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα από δέκα χιλιάδες και ένα λεπτό (10.000,01) του ευρώ έως και είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, μειώνεται, αναλόγως του αριθμού των εξαρτώμενων τέκνων της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, και διαμορφώνεται ως εξής:
βα) δεκαοκτώ τοις εκατό (18%) για φορολογούμενους με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο,
ββ) δεκαέξι τοις εκατό (16%) για φορολογούμενους με δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα.
βγ) [Καταργείται].
γ) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α) για φορολογούμενους με τρία (3) ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα είναι μηδέν (0).
δ) Ο φορολογικός συντελεστής του τρίτου κλιμακίου της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα από είκοσι χιλιάδες και ένα λεπτό (20.000,01) του ευρώ έως και τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, μειώνεται, αναλόγως του αριθμού των εξαρτώμενων τέκνων της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, και διαμορφώνεται ως εξής: (δα) είκοσι τέσσερα τοις εκατό (24%) για φορολογούμενους με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο, (δβ) είκοσι δύο τοις εκατό (22%) για φορολογούμενους με δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα, (δγ) είκοσι τοις εκατό (20%) για φορολογούμενους με τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα, (δδ) δεκαοκτώ τοις εκατό (18%) για φορολογούμενους με τέσσερα (4) εξαρτώμενα τέκνα, (δε) ο φορολογικός συντελεστής της υποπερ. δδ) μειώνεται περαιτέρω κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες (2%) για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο άνω των τεσσάρων.
ε) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α), για φορολογητέο εισόδημα έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ για νέους σε ηλικία φορολογούμενους είναι: εα) μηδέν (0) για φορολογούμενους έως είκοσι πέντε (25) ετών και εβ) εννέα τοις εκατό (9%) για φορολογούμενους από είκοσι έξι (26) έως τριάντα (30) ετών, εκτός εάν εφαρμόζεται η περ. γ), οπότε ο φορολογικός συντελεστής είναι μηδέν (0).
στ) Ο φορολογικός συντελεστής των δύο πρώτων κλιμακίων της περ. α), για τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση που αποκτούν οι κατ’ επάγγελμα αγρότες, όπως αυτοί ορίζονται στην κείμενη νομοθεσία, εφόσον τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) του εισοδήματός τους προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα, είναι μηδέν (0).
6. […] δ) […] Ειδικά για τα φορολογικά έτη 2022 έως και 2026, ορισμένες υποκατηγορίες δαπανών της Ομάδας 6 (υγεία) ως προς τις οποίες δεν είναι ευρέως διαδεδομένη η χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών, υπολογίζονται στο διπλάσιο της αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών της περ. β) της παρ. 6.
6. […] δ) […] Ειδικά για τα φορολογικά έτη 2022 έως και 2027, ορισμένες υποκατηγορίες δαπανών της Ομάδας 6 (υγεία) ως προς τις οποίες δεν είναι ευρέως διαδεδομένη η χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών, υπολογίζονται στο διπλάσιο της αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών της περ. β) της παρ. 6.
7. α) Ειδικά για τα φορολογικά έτη 2022 έως και 2026, από το φορολογητέο εισόδημα του φυσικού προσώπου από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία, αποκλειστικά και μόνο για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος, αφαιρείται αναλογικά ποσό ίσο με το τριάντα τοις εκατό (30%) των δαπανών λήψης υπηρεσιών, για ορισμένες δαπάνες των Ομάδων 4 (Στέγαση), 5 (Υπηρεσίες), 7 (Μεταφορές), 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), 10 (Εκπαίδευση), 12 (Υπηρεσίες) της περ. δ) της παρ. 6 που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής σύμφωνα με την περ. α) της ως άνω παραγράφου. Το αφαιρούμενο ποσό εισοδήματος δεν υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ετησίως ούτε το πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία.
7. α) Ειδικά για τα φορολογικά έτη 2022 έως και 2027, από το φορολογητέο εισόδημα του φυσικού προσώπου από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία, αποκλειστικά και μόνο για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος, αφαιρείται αναλογικά ποσό ίσο με το τριάντα τοις εκατό (30%) των δαπανών λήψης υπηρεσιών, για ορισμένες δαπάνες των Ομάδων 4 (Στέγαση), 5 (Υπηρεσίες), 7 (Μεταφορές), 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), 10 (Εκπαίδευση), 12 (Υπηρεσίες) της περ. δ) της παρ. 6 που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής σύμφωνα με την περ. α) της ως άνω παραγράφου. Το αφαιρούμενο ποσό εισοδήματος δεν υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ετησίως ούτε το πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία.
Σημείωση. Η κατάργηση της υποπερ. βγ) και η τροποποίηση της περ. γ) ισχύουν από το φορολογικό έτος 2027, οι λοιπές μεταβολές από τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2026 (παρ. 3 άρθρου 48 του νομοσχεδίου).
2.4. Ο χρόνος έναρξης ισχύος.
Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 48 του νομοσχεδίου, το άρθρο 4 «εφαρμόζεται για εισοδήματα που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2026 και μετά.
Ειδικά, η κατάργηση της υποπερ. βγ) της περ. β) και η τροποποίηση της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 15 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), ισχύουν από το φορολογικό έτος 2027 και μετά».
Συνεπώς, ο μηδενικός συντελεστής για τους αγρότες και οι παρατάσεις των κινήτρων ηλεκτρονικών πληρωμών εφαρμόζονται ήδη για τα εισοδήματα του 2026 (δηλώσεις 2027), ενώ ο μηδενικός συντελεστής για τους τρίτεκνους εφαρμόζεται από τα εισοδήματα του 2027 (δηλώσεις 2028).
Για το φορολογικό έτος 2026 οι τρίτεκνοι θα φορολογηθούν με το ισχύον σήμερα καθεστώς
έτσι όπως έχει τροποποιηθεί με τον νόμο 5246/2025
Κλίμακα φορολογίας για κατ’ επάγγελμα αγρότη (κέρδη αγροτικής επιχείρησης, ≥50% του εισοδήματος)
για το φορολογικό 2026
Κλιμάκιο εισοδήματος (ευρώ)
Φορολογικός συντελεστής ανά
αριθμό εξαρτώμενων τέκνων
0 τέκνα
1 τέκνο
2 τέκνα
3 τέκνα
4 τέκνα
5 τέκνα
6 τέκνα
0 – 10.000
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
10.000,01 – 20.000
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
20.000,01 – 30.000
26%
24%
22%
20%
18%
16%
14%
30.000,01 – 40.000
34%
34%
34%
34%
34%
34%
34%
40.000,01 – 60.000
39%
39%
39%
39%
39%
39%
39%
Άνω των 60.000
44%
44%
44%
44%
44%
44%
44%
2.4. Παράταση κινήτρων ηλεκτρονικών πληρωμών (παρ. 6 και 7 άρθρου 15)
Με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 4 παρατείνονται έως και το φορολογικό έτος 2027 δύο ρυθμίσεις που έληγαν με το φορολογικό έτος 2026.
Η πρώτη είναι το τελευταίο εδάφιο της περ. δ) της παρ. 6 του άρθρου 15, σύμφωνα με το οποίο «ορισμένες υποκατηγορίες δαπανών της Ομάδας 6 (υγεία) ως προς τις οποίες δεν είναι ευρέως διαδεδομένη η χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών, υπολογίζονται στο διπλάσιο της αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών της περ. β) της παρ. 6».
Η δεύτερη είναι η περ. α) της παρ. 7 του άρθρου 15, με την οποία «από το φορολογητέο εισόδημα του φυσικού προσώπου από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία, αποκλειστικά και μόνο για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος, αφαιρείται αναλογικά ποσό ίσο με το τριάντα τοις εκατό (30%) των δαπανών λήψης υπηρεσιών, για ορισμένες δαπάνες των Ομάδων 4 (Στέγαση), 5 (Υπηρεσίες), 7 (Μεταφορές), 9 (Αναψυχή, πολιτιστικές δραστηριότητες), 10 (Εκπαίδευση), 12 (Υπηρεσίες)», με ανώτατο όριο τις πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ ετησίως. Και στις δύο περιπτώσεις η μεταβολή είναι αποκλειστικά χρονική, οι λέξεις «2022 έως και 2026» αντικαθίστανται από τις λέξεις «2022 έως και 2027», χωρίς καμία άλλη μεταβολή στις προϋποθέσεις ή στα όρια.
3. Άρθρα 5 και 6. Φιλοδωρήματα. Από 300 ευρώ τον μήνα σε 6.000 ευρώ τον χρόνο
Σύμφωνα με τη διάταξη της περ. ιβ) της παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4172/2013, απαλλάσσονται από τον φόρο τα «φιλοδωρήματα έως του ποσού των τριακοσίων (300) ευρώ μηνιαίως που λαμβάνουν μισθωτοί, προαιρετικά από πελάτες της επιχείρησης, έναντι της παρασχεθείσας σε αυτούς εξυπηρέτησης, ανεξαρτήτως εάν αυτά λαμβάνονται μέσω της επιχείρησης ή απευθείας». Αντίστοιχη ρύθμιση περιέχει η παρ. 8 του άρθρου 21 για τα φιλοδωρήματα που καταβάλλονται σε διανομείς και μεταφορείς που συμβάλλονται με ψηφιακές πλατφόρμες του άρθρου 68 του ν. 4808/2021.
Με τα άρθρα 5 και 6 του νομοσχεδίου, και στις δύο διατάξεις, οι λέξεις «τριακοσίων (300) ευρώ μηνιαίως» αντικαθίστανται από τις λέξεις «έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ ανά φορολογικό έτος».
Αφενός το όριο αυξάνεται, καθώς το ισχύον μηνιαίο όριο αντιστοιχεί σε 3.600 ευρώ ετησίως, ενώ το νέο ετήσιο όριο ανέρχεται σε 6.000 ευρώ. Αφετέρου, και αυτό έχει μεγαλύτερη πρακτική σημασία, το όριο γίνεται ετήσιο και όχι μηνιαίο.
Με το ισχύον καθεστώς, ένας σερβιτόρος εποχικής επιχείρησης που εισέπραττε 800 ευρώ φιλοδωρήματα τον Αύγουστο και μηδέν τον Φεβρουάριο φορολογούνταν για τα 500 ευρώ του Αυγούστου, ενώ με τη νέα
διάταξη το σύνολο των φιλοδωρημάτων του έτους συγκρίνεται με το όριο των 6.000 ευρώ, ανεξαρτήτως της κατανομής τους στους μήνες.
Η εξαίρεση από την απαλλαγή για τα φιλοδωρήματα που καταβάλλονται ως ποσοστό του μισθού ή ως σταθερό ποσό βάσει σύμβασης διατηρείται αυτούσια.
Οι διατάξεις ισχύουν από το φορολογικό έτος 2026 και μετά (παρ. 2 άρθρου 48).
Επισήμανση
Δεδομένου ότι η απαλλαγή καταλαμβάνει ολόκληρο το φορολογικό έτος 2026, θα
πρέπει να δοθούν οδηγίες για την αντιμετώπιση των φιλοδωρημάτων που έχουν ήδη
υπαχθεί σε παρακράτηση κατά το 2026 με βάση το μηνιαίο όριο των 300 ευρώ, ώστε η
εκκαθάριση της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να γίνει με το ετήσιο όριο των
6.000 ευρώ.
4. Άρθρο 7. Επιτάχυνση αποσβέσεων μηχανολογικού εξοπλισμού (παρ. 4 άρθρου 24 ΚΦΕ)
Ο πίνακας της παρ. 4 του άρθρου 24 του ΚΦΕ προβλέπει σήμερα για την κατηγορία «Μηχανήματα, εξοπλισμός εκτός Η/Υ και λογισμικού» σταθερό συντελεστή φορολογικής απόσβεσης δέκα τοις εκατό (10%) ανά φορολογικό έτος, δηλαδή πλήρη απόσβεση σε δέκα έτη. Με το άρθρο 7 του νομοσχεδίου ο συντελεστής αυτός αντικαθίσταται από κλιμακούμενο συντελεστή «10% για το πρώτο και δεύτερο έτος, 15% για το τρίτο και τέταρτο έτος, 25% για το πέμπτο και έκτο έτος». Το άθροισμα των συντελεστών (10 + 10 + 15 + 15 + 25 + 25) ανέρχεται σε 100%, συνεπώς το πάγιο αποσβένεται πλήρως σε έξι έτη αντί για δέκα. Όλες οι λοιπές γραμμές του πίνακα παραμένουν αμετάβλητες.
Παρατίθεται ο πλήρης πίνακας της παρ. 4 του άρθρου 24 του ΚΦΕ με τον ισχύοντα και τον νέο συντελεστή ανά κατηγορία παγίου. Η μοναδική γραμμή που μεταβάλλεται σημειώνεται με χρώμα, οι λοιπές κατηγορίες παραμένουν ως έχουν.
Βοηθητικός πίνακας 3. Οι συντελεστές φορολογικής απόσβεσης της παρ. 4 του άρθρου 24 ΚΦΕ. Ισχύοντες και νέοι
Κατηγορία ενεργητικού επιχείρησηςΙσχύων συντελεστής (% ανά φορολογικό έτος)Νέος συντελεστής (άρθρο 7 νομοσχεδίου)
Κτίρια, κατασκευές, εγκαταστάσεις, βιομηχανικές και ειδικές εγκαταστάσεις, μη κτιριακές εγκαταστάσεις, αποθήκες και σταθμοί, περιλαμβανομένων των παραρτημάτων τους (και ειδικών οχημάτων φορτοεκφόρτωσης)4%4%
Κατασκευές και εγκαταστάσεις για τη φόρτιση οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.100%100%
Εδαφικές εκτάσεις που χρησιμοποιούνται σε εξόρυξη και λατομεία, εκτός αν χρησιμοποιούνται για τις υποστηρικτικές δραστηριότητες εξόρυξης5%5%
Αεροσκάφη, σιδηροδρομικοί συρμοί, πλοία και σκάφη εκτός από μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.5%5%
Μηχανήματα, εξοπλισμός εκτός Η/Υ και λογισμικού10%10% για το πρώτο και δεύτερο έτος,
15% για το τρίτο και τέταρτο έτος,
25% για το πέμπτο και έκτο έτος
Μέσα μεταφοράς ατόμων εκτός από τα μέσα μεταφοράς μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.16%16%
Μέσα μεταφοράς ατόμων μηδενικών ρύπων50%50%
Μέσα μεταφοράς ατόμων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.25%25%
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων εκτός από μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.12%12%
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων μηδενικών ρύπων50%50%
Μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.25%25%
Μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων μηδενικών ρύπων50%50%
Μέσα μαζικής μεταφοράς ατόμων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO₂/χλμ.25%25%
Άυλα στοιχεία και δικαιώματα, έξοδα πολυετούς απόσβεσης10%10%
Εξοπλισμός Η/Υ, κύριος και περιφερειακός, και λογισμικό20%20%
Λοιπά πάγια στοιχεία της επιχείρησης10%10%
Εξοπλισμός και όργανα, που χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες εκτέλεσης επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας (όπως περιγράφεται στη σχετική ΚΥΑ του άρθρου 22Α)40%40%
Σημείωση. Τα εδάφια που ακολουθούν τον πίνακα στην παρ. 4 (δυνατότητα χαμηλότερου σταθερού συντελεστή όπου ο συντελεστής είναι 50% ή 100%, απόσβεση άυλων με βάση τη συμβατική διάρκεια, προσαυξημένη έκπτωση για εταιρικά αυτοκίνητα μηδενικών ή χαμηλών ρύπων) δεν μεταβάλλονται. Ο νέος συντελεστής εφαρμόζεται σε πάγια που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2027 και μετά.
Παράδειγμα. Απόσβεση μηχανήματος αξίας κτήσης 120.000 ευρώ
ΈτοςΙσχύον καθεστώς (10%)Νέο καθεστώςΣυντελεστής νέου καθεστώτος
1ο12.00012.00010%
2ο12.00012.00010%
3ο12.00018.00015%
4ο12.00018.00015%
5ο12.00030.00025%
6ο12.00030.00025%
7ο έως 10ο12.000 ανά έτος0πλήρως αποσβεσμένο
Σύνολο120.000 (σε 10 έτη)120.000 (σε 6 έτη)100%
Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 48, η ρύθμιση «ισχύει για πάγια που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2027 και μετά».
Συνεπώς τα μηχανήματα που θα αποκτηθούν εντός του 2026 θα εξακολουθήσουν να
αποσβένονται με 10% για όλη τη δεκαετία, ενώ ο νέος συντελεστής θα εφαρμοστεί
μόνο σε πάγια με ημερομηνία κτήσης από 1.1.2027.
Επισήμανση
Η μεταβολή αφορά αποκλειστικά τις φορολογικές αποσβέσεις του άρθρου 24 του ΚΦΕ. Οι λογιστικές αποσβέσεις κατά τον ν. 4308/2014 (ΕΛΠ) εξακολουθούν να διενεργούνται με βάση την ωφέλιμη οικονομική ζωή του παγίου
και συνεπώς για ορισμένες οντότητες των ΕΛΠ η επιτάχυνση της φορολογικής απόσβεσης θα
δημιουργήσεις προσωρινές διαφορές λογιστικής και φορολογικής βάσης.
Επίσης, το σημείο στο οποίο ο νέος συντελεστής ξεπερνά τον παλαιό είναι το τρίτο έτος, συνεπώς το ταμειακό όφελος
για την επιχείρηση αρχίζει ουσιαστικά από το φορολογικό έτος 2029.
5. Άρθρο 8. Ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Μη εφαρμογή των προσαυξήσεων για τις «συνεπείς» ατομικές επιχειρήσεις (άρθρο 28Α ΚΦΕ)
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 28Α του ν. 4172/2013, το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας προκύπτει από το άθροισμα τριών στοιχείων. Το πρώτο (περ. α) είναι το ετήσιο ποσό του μικτού κατώτατου μισθού, προσαυξανόμενο κατά 10% ανά τριετία μετά τη δεύτερη τριετία από την έναρξη. Το δεύτερο (περ. β) είναι ποσό έως δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ ίσο με το δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού. Το τρίτο (περ. γ) είναι ποσό ίσο με το πέντε τοις εκατό (5%) επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του κύκλου εργασιών του ΚΑΔ του. Επιπλέον, το πέμπτο εδάφιο της ίδιας παραγράφου ορίζει ότι αν το άθροισμα είναι μικρότερο από 30.000 ευρώ και ο υψηλότερα αμειβόμενος υπάλληλος δικαιούται μεγαλύτερες ετήσιες μικτές αποδοχές, τότε ως τεκμαιρόμενο εισόδημα λαμβάνονται οι αποδοχές αυτές, μέχρι του ποσού των 30.000 ευρώ.
5.1. Η νέα παρ. 2Α
Με την παρ. 1 του άρθρου 8 του νομοσχεδίου προστίθεται στο άρθρο 28Α νέα παρ. 2Α, σύμφωνα με την οποία «οι προσαυξήσεις των περ. β) και γ) της παρ. 2, και το πέμπτο εδάφιο της παρ. 2 δεν εφαρμόζονται στις οντότητες της παρ. 1, που πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις».
Οι προϋποθέσεις είναι τέσσερις και πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά:
- Διαβίβαση στην ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 5104/2024 (ΚΦΔ), των δεδομένων των εκδιδόμενων στοιχείων, των τηρούμενων βιβλίων και των ΦΗΜ για το εκάστοτε φορολογικό έτος (σ.σ. πρόκειται για την πλήρη διαβίβαση στο myDATA).
- Εφόσον υπάρχει υποχρέωση χρήσης ή χρησιμοποιούνται τερματικά EFT/POS, διασύνδεσή τους, αν υποχρεούνται, και παροχή των πληροφοριών για τις συναλλαγές σύμφωνα με το άρθρο 17 του ΚΦΔ.
- Μη διάπραξη παραβάσεων της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, καθώς και του άρθρου 65 του ν. 4446/2016 περί υποχρέωσης αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα, κατά τα πέντε (5) φορολογικά έτη που προηγούνται του έτους για το οποίο προσδιορίζεται το ελάχιστο εισόδημα. Λαμβάνονται
υπόψη οι πράξεις επιβολής προστίμων και λοιπών κυρώσεων που έχουν εκδοθεί έως
την έναρξη της προθεσμίας υποβολής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του
άρθρου 67, των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους για το
οποίο προσδιορίζεται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα. - Υποβολή, έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προηγείται του έτους υποβολής της δήλωσης, των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε (5) φορολογικών ετών, εφόσον υπήρχε υποχρέωση υποβολής τους.
Σημειωτέον ότι η ανακοίνωση του Υπουργείου περιγράφει τους δικαιούχους ως «συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία myDATA, έχουν διασυνδέσει τα POS και τις ταμειακές μηχανές για το εκάστοτε φορολογικό έτος και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία», χωρίς να αναφέρει την τέταρτη προϋπόθεση της περ. δ), δηλαδή την εμπρόθεσμη υποβολή των δηλώσεων εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας, η οποία ωστόσο περιλαμβάνεται ρητά στο κείμενο της διάταξης.
Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι, για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις, το
ελάχιστο εισόδημα περιορίζεται στο βασικό ποσό της περ. α), δηλαδή στον κατώτατο
μισθό με τις προσαυξήσεις τριετίας, χωρίς την προσαύξηση μισθοδοσίας, χωρίς την
προσαύξηση κύκλου εργασιών και χωρίς την σύγκριση με τον μισθό του
υψηλότερα αμειβόμενου υπαλλήλου.
Προσοχή
Η προϋπόθεση της περ. γ) την νέας παραγρ. 2α εφόσον ισχύσει έτσι όπως
διατυπώνεται στο νομοσχέδιο, ακόμη και ένα πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης κατά την τελευταία πενταετία θα αποκλείει την επιχείρηση
από τη μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού.
Η νέα παρ. 9 του άρθρου 28Α προβλέπει ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης «εξειδικεύονται τα κριτήρια, οι παραβάσεις της φορολογικής και της εργατικής νομοθεσίας, ο τρόπος διαπίστωσης της πλήρωσης των κριτηρίων»
παραπέμποτας όμως στην «περ. δ) της παρ. 2Α», ενώ οι παραβάσεις
ρυθμίζονται στην περ. γ) της παρ. 2Α. Η διάταξη αυτή
χρήση νομοτεχνικής βελτίωσης.
5.2. Ανήλικοι κάτοχοι άδειας ΤΑΞΙ (περ. η) παρ. 6)
Με την παρ. 2 του άρθρου 8 προστίθεται στην παρ. 6 του άρθρου 28Α, που απαριθμεί τις περιπτώσεις στις οποίες το τεκμήριο δεν εφαρμόζεται, νέα περ. η) για τα «ανήλικα τέκνα που είναι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης Επιβατηγού Δημόσιας Χρήσης οχήματος (ΤΑΞΙ)». Πρόκειται συνήθως για ανήλικους που απέκτησαν την άδεια κληρονομικά. Υπενθυμίζεται ότι η περ. θ) της παρ. 3 του ίδιου άρθρου ήδη επιτρέπει την αμφισβήτηση του τεκμηρίου για «πρόσωπα ανήλικα σε μέρος ή σε όλη τη διάρκεια του φορολογικού έτους», πλην όμως η αμφισβήτηση προϋποθέτει αίτημα και έλεγχο, ενώ με τη νέα περ. η) η εξαίρεση για τη συγκεκριμένη κατηγορία γίνεται αυτοδίκαιη. Η ρύθμιση ισχύει από το φορολογικό έτος 2026.
5.3. Συγκριτικός πίνακας. Το άρθρο 28Α του ΚΦΕ πριν και μετά το άρθρο 8 του νομοσχεδίου
Για την ευχερέστερη παρακολούθηση των μεταβολών παρατίθεται το άρθρο 28Α σε δύο στήλες. Στην αριστερή στήλη το ισχύον κείμενο, όπως είναι κωδικοποιημένο μετά τον ν. 5327/2026, και στη δεξιά το κείμενο όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 8 του νομοσχεδίου. Επισημαίνεται ότι το άρθρο 8 δεν απαλείφει τίποτα από το ισχύον κείμενο, μόνο προσθέτει (νέα παρ. 2Α, νέα περ. η) στην παρ. 6 και νέα παρ. 9).
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Α. Άρθρο 28Α ΚΦΕ. Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 28Α ΚΦΕ όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 28Α ΚΦΕ όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 8 του νομοσχεδίου
1. Για τους ασκούντες ατομική επιχείρηση της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4308/2014 (Α’ 251) το ετήσιο ελάχιστο εισόδημα από την άσκηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας τεκμαίρεται ότι δεν υπολείπεται του ποσού που προσδιορίζεται σύμφωνα με το παρόν.
1. [Χωρίς μεταβολή.]
2. Ως ελάχιστο ετήσιο εισόδημα από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας τεκμαίρεται ποσό μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ που προκύπτει από το άθροισμα:
α) Ποσού που αντιστοιχεί στο ετήσιο ποσό του μικτού κατώτατου μισθού των άρθρων 141 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121) και 103 του παρόντος, όπως ισχύει κατά την τελευταία ημέρα του αντίστοιχου φορολογικού έτους, προσαυξανόμενου κατά δέκα τοις εκατό (10%) για τα τρία (3) έτη που έπονται της δεύτερης τριετίας από τη δήλωση έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας, επιπλέον δέκα τοις εκατό (10%), επί του ποσού της τρίτης τριετίας για τα τρία (3) έτη που έπονται της τρίτης τριετίας και επιπλέον δέκα τοις εκατό (10%), επί του ποσού της τέταρτης τριετίας για τα επόμενα έτη, πλέον
β) ποσού έως δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ που ισούται με το δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος της παρ. 1 για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί, πλέον
γ) ποσού που ανέρχεται στο πέντε τοις εκατό (5%) επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών του Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) της περ. ιστ) της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 4919/2022 (Α’ 71), όπως ορίζεται με την απόφαση που εκδίδεται με βάση την παρ. 4 του άρθρου 57 του ν. 4919/2022, στον οποίο ο υπόχρεος πραγματοποιεί τα υψηλότερα έσοδα. Η προσαύξηση της περ. γ) δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ ή β) όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τους τριάντα (30) ή γ) στους υπόχρεους, τα υψηλότερα έσοδα των οποίων πραγματοποιούνται στους Κ.Α.Δ. «εκμετάλλευση καταστήματος ψιλικών ειδών γενικά» (47.19.10.01), «εκμετάλλευση περιπτέρου» (47.19.10.02) και «λιανικό εμπόριο προϊόντων καπνού σε εξειδικευμένα καταστήματα» (47.26) ή δ) στους υπόχρεους που δραστηριοποιούνται με τους Κ.Α.Δ. «Λιανικό εμπόριο τροφίμων, ποτών και καπνού, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.81.10.02) και «Λιανικό εμπόριο άλλων ειδών, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.89.10.02).
Για την εφαρμογή της περ. γ) του πρώτου εδαφίου της παρούσας, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεύτερου βαθμού του προηγούμενου φορολογικού έτους, που αφορά στους υπόχρεους της παρ. 1, όπως αυτός αναρτάται στον ιστότοπο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου εκάστου έτους. Για τον προσδιορισμό του μέσου όρου του προηγούμενου εδαφίου δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό κύκλο εργασιών.
Αν το άθροισμα του πρώτου εδαφίου είναι μικρότερο από τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ και ο υψηλότερα αμειβόμενος υπάλληλος που απασχολείται από τον υπόχρεο της παρ. 1 δικαιούται ετήσιες μικτές αποδοχές που υπερβαίνουν το ποσό που προκύπτει από το άθροισμα αυτό, τότε το ποσό των μικτών αποδοχών λαμβάνεται ως τεκμαιρόμενο ετήσιο εισόδημα του υπόχρεου της παρ. 1 μέχρι του ποσού των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ.
2. [Χωρίς μεταβολή. Οι περ. β) και γ) και το πέμπτο εδάφιο παύουν να εφαρμόζονται, υπό προϋποθέσεις, δυνάμει της νέας παρ. 2Α.]
[Δεν υφίσταται παρ. 2Α.]
2Α. Οι προσαυξήσεις των περ. β) και γ) της παρ. 2, και το πέμπτο εδάφιο της παρ. 2 δεν εφαρμόζονται στις οντότητες της παρ. 1, που πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) έχουν διαβιβάσει σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) δεδομένα των εκδιδόμενων λογιστικών αρχείων – στοιχείων ανεξαρτήτως της μεθόδου έκδοσης αυτών, των τηρούμενων λογιστικών αρχείων – βιβλίων, των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, των φορολογικών μνημών και των αρχείων που δημιουργούν οι φορολογικοί ηλεκτρονικοί μηχανισμοί, στη φορολογική αρχή για το εκάστοτε φορολογικό έτος,
β) εφόσον έχουν υποχρέωση χρήσης ή χρησιμοποιούν τερματικά «Ηλεκτρονικής Μεταφοράς Κεφαλαίων στο Σημείο Πώλησης (Electronic Funds Transfer at the point of sale, EFT/POS)», ημεδαπών ή αλλοδαπών παρόχων και έχουν διασυνδεθεί, αν υποχρεούνται, και παρέχουν στη Φορολογική Διοίκηση πληροφορίες για τις συναλλαγές που εκτελούνται μέσω αυτών σύμφωνα με το άρθρο 17 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας για το εκάστοτε φορολογικό έτος,
γ) δεν έχουν υποπέσει σε παραβάσεις της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, καθώς και του άρθρου 65 του ν. 4446/2016 (Α΄ 240), περί υποχρέωσης αποδοχής μέσων πληρωμής με κάρτα, που αφορούν τα πέντε (5) φορολογικά έτη που προηγούνται του φορολογικού έτους για το οποίο προσδιορίζεται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα. Για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου λαμβάνονται υπόψη οι πράξεις επιβολής προστίμων και λοιπών κυρώσεων που έχουν εκδοθεί έως την έναρξη της προθεσμίας υποβολής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 67, των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους για το οποίο προσδιορίζεται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, και
δ) έχουν υποβάλει έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προηγείται του έτους υποβολής της δήλωσης για την οποία προσδιορίζεται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος του άρθρου 67 του παρόντος και τις δηλώσεις φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) του άρθρου 43 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024, Α΄ 162), των τελευταίων πέντε (5) φορολογικών ετών που προηγούνται του φορολογικού έτους για το οποίο προσδιορίζεται το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλλουν.
3. Το ελάχιστο ετήσιο εισόδημα που προσδιορίζεται με βάση το τεκμήριο της παρ. 2, μπορεί να αμφισβητηθεί από τον υπόχρεο για αντικειμενικούς λόγους, εφόσον συντρέχει ιδίως κάποια από τις παρακάτω προϋποθέσεις: α) στρατιωτική θητεία, β) φυλάκιση, γ) νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική, δ) αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης, ε) εκτεταμένες φυσικές καταστροφές […], στ) ανάκληση της άδειας λειτουργίας […], ζ) απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος […], η) άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας […], θ) πρόσωπα ανήλικα σε μέρος ή σε όλη τη διάρκεια του φορολογικού έτους. […]
4. Αν ο υπόχρεος αμφισβητεί το ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του παρόντος για λόγους πέρα από τη συνδρομή των προϋποθέσεων της παρ. 3, ζητεί τη διενέργεια ελέγχου […] για να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής του για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού.
5. Για την εφαρμογή των διατάξεων που θέτουν προϋποθέσεις για τη λήψη προνοιακών και κοινωνικών επιδομάτων, καθώς και της περ. β) της παρ. 6 του άρθρου 15, το εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη δεν μπορεί να υπολείπεται του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος που προσδιορίζεται με το παρόν και τα άρθρα 28Β έως 28Δ.
3. [Χωρίς μεταβολή.]
4. [Χωρίς μεταβολή.]
5. [Χωρίς μεταβολή.]
6. Το τεκμήριο του παρόντος δεν εφαρμόζεται:
α) στα κέρδη από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα,
β) σε όσους αμείβονται σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 2 του άρθρου 12, εφόσον συμβάλλονται με έως και τρία (3) φυσικά ή νομικά πρόσωπα, και σε ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που συμβάλλονται με έως και δύο (2) ασφαλιστικές επιχειρήσεις και δηλώνουν ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους,
γ) σε πρόσωπα που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του ογδόντα τοις εκατό (80%),
δ) σε καφενεία που βρίσκονται σε οικισμούς της χώρας με πληθυσμό μικρότερο των πεντακοσίων (500) κατοίκων,
ε) στους υποδιανομείς και υποπράκτορες τύπου, εφόσον συμβάλλονται με έως τρία (3) κεντρικά ή περιφερειακά πρακτορεία διανομής ημερήσιου τύπου, περιοδικού τύπου και εν γένει εντύπων, για τις προμήθειες που εισπράττουν από την παροχή υπηρεσίας προς τα πρακτορεία.
στ) στους πλανόδιους λαχειοπώλες.
ζ) σε μητέρες κατά το έτος του τοκετού ή της υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου και τα δύο (2) επόμενα έτη.
6. Το τεκμήριο του παρόντος δεν εφαρμόζεται:
α) στα κέρδη από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα,
β) σε όσους αμείβονται σύμφωνα με την περ. στ) της παρ. 2 του άρθρου 12, εφόσον συμβάλλονται με έως και τρία (3) φυσικά ή νομικά πρόσωπα, και σε ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές που συμβάλλονται με έως και δύο (2) ασφαλιστικές επιχειρήσεις και δηλώνουν ως επαγγελματική έδρα την κατοικία τους,
γ) σε πρόσωπα που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του ογδόντα τοις εκατό (80%),
δ) σε καφενεία που βρίσκονται σε οικισμούς της χώρας με πληθυσμό μικρότερο των πεντακοσίων (500) κατοίκων,
ε) στους υποδιανομείς και υποπράκτορες τύπου, εφόσον συμβάλλονται με έως τρία (3) κεντρικά ή περιφερειακά πρακτορεία διανομής ημερήσιου τύπου, περιοδικού τύπου και εν γένει εντύπων, για τις προμήθειες που εισπράττουν από την παροχή υπηρεσίας προς τα πρακτορεία,
στ) στους πλανόδιους λαχειοπώλες,
ζ) σε μητέρες κατά το έτος του τοκετού ή της υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου και τα δύο (2) επόμενα έτη,
η) σε ανήλικα τέκνα που είναι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης Επιβατηγού Δημόσιας Χρήσης οχήματος (ΤΑΞΙ).
7. Όταν οι επαγγελματικές δραστηριότητες του υπόχρεου περιορίζονται χρονικά από νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις που περιορίζουν την άσκηση της δραστηριότητας εντός του φορολογικού έτους, το τεκμήριο ισχύει αναλογικά για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι δραστηριότητες αυτές επιτρέπονται.
8. Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζονται η διαδικασία, ο χρόνος διενέργειας του ελέγχου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των παρ. 3 και 4.
7. [Χωρίς μεταβολή.]
8. [Χωρίς μεταβολή.]
[Δεν υφίσταται παρ. 9.]
9. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατόπιν εισήγησης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, εξειδικεύονται τα κριτήρια, οι παραβάσεις της φορολογικής και της εργατικής νομοθεσίας, ο τρόπος διαπίστωσης της πλήρωσης των κριτηρίων, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της περ. δ) της παρ. 2Α.
Σημείωση. Οι παρ. 3 και 4 παρατίθενται συνοπτικά με […] στην αριστερή στήλη, καθώς δεν θίγονται από το νομοσχέδιο. Οι μεταβολές ισχύουν από το φορολογικό έτος 2026 (παρ. 2 άρθρου 48 του νομοσχεδίου).
6. Άρθρο 9. Εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ και μικροί οικισμοί για το ελάχιστο εισόδημα (άρθρο 28Γ ΚΦΕ)
6.1. ΤΑΞΙ. Μείωση κατά το ήμισυ στην αναλογία του ποσοστού ιδιοκτησίας
Σύμφωνα με την ισχύουσα παρ. 2 του άρθρου 28Γ του ΚΦΕ, το ελάχιστο ποσό μειώνεται κατά το ήμισυ, μεταξύ άλλων, «για εκμεταλλευτές Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ) με ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος που δεν υπερβαίνει το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%)». Με το άρθρο 9 του νομοσχεδίου η φράση αυτή διαγράφεται από το πρώτο εδάφιο και προστίθενται νέα εδάφια, τέταρτο και πέμπτο, ως εξής:
«Για τους εκμεταλλευτές Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ), το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται, ώστε να διαμορφώνεται στο ποσό που αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας του εκμεταλλευτή επί του οχήματος. Σε περίπτωση ιδιοκτησίας ποσοστών επί περισσότερων του ενός (1) οχημάτων λαμβάνεται υπόψη το άθροισμα ποσοστού ιδιοκτησίας, το οποίο δεν δύναται να υπερβαίνει το εκατό τοις εκατό (100%).».
Με το ισχύον καθεστώς, ο εκμεταλλευτής με ποσοστό 25% φορολογούνταν με το ήμισυ του ελάχιστου ποσού, ενώ ο εκμεταλλευτής με ποσοστό 50% δεν είχε καμία μείωση. Με τη νέα ρύθμιση το ελάχιστο εισόδημα αντιστοιχεί ακριβώς στο ποσοστό ιδιοκτησίας, συνεπώς ο ιδιοκτήτης του 25% θα φορολογηθεί με το ένα τέταρτο του ποσού, ο ιδιοκτήτης του 50% με το ήμισυ και μόνο ο κάτοχος του 100% με ολόκληρο το ποσό. Σε περίπτωση ποσοστών σε περισσότερα οχήματα, τα ποσοστά αθροίζονται με ανώτατο όριο το 100%.
Ελάχιστο εισόδημα εκμεταλλευτή ΤΑΞΙ ανά ποσοστό ιδιοκτησίας (ενδεικτικό βασικό ποσό 14.000 ευρώ)
Ποσοστό ιδιοκτησίαςΙσχύον καθεστώςΝέο καθεστώς (από φορ. έτος 2026)
25%7.000 (μείωση 1/2)3.500
50%14.000 (καμία μείωση)7.000
75%14.00010.500
100%14.00014.000
50% σε δύο οχήματα (άθροισμα 100%)14.00014.000
Σημείωση. Το ποσό των 14.000 ευρώ είναι ενδεικτικό και χρησιμοποιείται μόνο για την ανάδειξη της αναλογίας. Το πραγματικό βασικό ποσό προκύπτει από τον κατώτατο μισθό που ισχύει την τελευταία ημέρα του φορολογικού έτους και τα έτη λειτουργίας.
6.2. Μικροί οικισμοί. Νέα πληθυσμιακά όρια
Η παρ. 3 του άρθρου 28Γ προβλέπει μείωση του ελάχιστου ποσού κατά το ήμισυ για όσους ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς. Με το άρθρο 9 του νομοσχεδίου, στην περ. β) της παρ. 3, το όριο των χιλίων πεντακοσίων (1.500) κατοίκων γίνεται δύο χιλιάδες (2.000) και το ειδικό όριο των χιλίων επτακοσίων (1.700) κατοίκων γίνεται δύο χιλιάδες διακόσιοι (2.200). Οι περ. α) (οικισμοί κάτω των 500 κατοίκων) και γ) (νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων) δεν μεταβάλλονται.
6.3. Συγκριτικός πίνακας. Το άρθρο 28Γ του ΚΦΕ πριν και μετά το άρθρο 9 του νομοσχεδίου
Το άρθρο 28Γ παρατίθεται ολόκληρο. Στην αριστερή στήλη σημειώνονται με
κόκκινο τα τμήματα που δεν υπάρχουν στο νέο κείμενο και στη δεξιά με πράσινο τα
τμήματα που προστίθενται. Η διαγραφή της αναφοράς στον Έβρο και στους
παραμεθόριους δήμους, όπως προαναφέρθηκε, προκύπτει από το αναδιατυπωμένο
κείμενο του νομοσχεδίου και όχι από τις τροποποιήσεις του άρθρου 9.
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Β. Άρθρο 28Γ ΚΦΕ. Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 28Γ ΚΦΕ όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 28Γ ΚΦΕ όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 9 του νομοσχεδίου
1. Τα άρθρα 28Α και 28Β δεν εφαρμόζονται για τα τρία (3) πρώτα έτη από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας των υπόχρεων της παρ. 1 του άρθρου 28Α. Για το τέταρτο έτος από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος της παρ. 2 του άρθρου 28Α μειώνεται κατά δύο τρίτα (2/3). Για το πέμπτο έτος από την πρώτη έναρξη της άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας το τεκμαιρόμενο ποσό της παρ. 2 του άρθρου 28Α μειώνεται κατά ένα τρίτο (1/3).
1. [Χωρίς μεταβολή.]
2. Το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2) για υπόχρεους που είναι πολύτεκνοι, για υπόχρεους που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του εξήντα επτά τοις εκατό (67%), για γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα και για γονείς με τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία που θεωρούνται εξαρτώμενα, κατά την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 11, για εκμεταλλευτές Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ) με ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος που δεν υπερβαίνει το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) και εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
Για τους εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2), μη εφαρμοζόμενης της παρ. 7 του ίδιου άρθρου.
Για τους υπόχρεους που δραστηριοποιούνται με τους Κ.Α.Δ. «Λιανικό εμπόριο τροφίμων, ποτών και καπνού, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.81.10.02) και «Λιανικό εμπόριο άλλων ειδών, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.89.10.02), το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), εφαρμοζόμενης, κατά τα λοιπά, της παρ. 7 του ίδιου άρθρου.
2. Το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2) για υπόχρεους που είναι πολύτεκνοι, για υπόχρεους που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του εξήντα επτά τοις εκατό (67%), για γονείς μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα τέκνα και για γονείς με τέκνα με ποσοστό νοητικής ή σωματικής αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), εφόσον είναι άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία που θεωρούνται εξαρτώμενα, κατά την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 11, και για εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
Για τους εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων, το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2), μη εφαρμοζόμενης της παρ. 7 του ίδιου άρθρου.
Για τους υπόχρεους που δραστηριοποιούνται με τους Κ.Α.Δ. «Λιανικό εμπόριο τροφίμων, ποτών και καπνού, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.81.10.02) και «Λιανικό εμπόριο άλλων ειδών, επαγγελματία πωλητή, σε υπαίθριους πάγκους και αγορές» (47.89.10.02), το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%), εφαρμοζόμενης, κατά τα λοιπά, της παρ. 7 του ίδιου άρθρου.
Για τους εκμεταλλευτές Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ), το ποσό του άρθρου 28Α μειώνεται, ώστε να διαμορφώνεται στο ποσό που αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας του εκμεταλλευτή επί του οχήματος. Σε περίπτωση ιδιοκτησίας ποσοστών επί περισσότερων του ενός (1) οχημάτων λαμβάνεται υπόψη το άθροισμα ποσοστού ιδιοκτησίας, το οποίο δεν δύναται να υπερβαίνει το εκατό τοις εκατό (100%).
3. Το ποσό της παρ. 2 του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2) για υπόχρεους της παρ. 1 που ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους:
α) σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των πεντακοσίων (500) κατοίκων, ή
β) σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό από πεντακόσιους (500) έως χίλιους πεντακόσιους (1.500) κατοίκους, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό από πεντακόσιους (500) έως χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους, ή
γ) σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων.
3. Το ποσό της παρ. 2 του άρθρου 28Α μειώνεται κατά το ήμισυ (1/2) για υπόχρεους της παρ. 1 που ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους:
α) σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των πεντακοσίων (500) κατοίκων, ή
β) σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό από πεντακόσιους (500) έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό από πεντακόσιους (500) έως δύο χιλιάδες διακόσιους (2.200) κατοίκους, ή
γ) σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων.
Σημείωση. Οι μεταβολές ισχύουν από το φορολογικό έτος 2026 (παρ. 2 άρθρου 48 του νομοσχεδίου).
7. Άρθρα 10 και 11. Αμοιβές από τα κέρδη σε μέλη ΔΣ, διαχειριστές και προσωπικό. Συντελεστής 15% άνω των 60.000 ευρώ
Όπως είναι γνωστό στην έννοια των μερισμάτων, κατά την παρ. 1 του άρθρου 36 του ΚΦΕ, περιλαμβάνονται «οι διανομές των κερδών από κάθε είδους νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, καθώς και κάθε άλλο συναφές διανεμόμενο ποσό».
Η διάταξη αυτή αφορά φυσικά και τις αμοιβές που καταβάλλονται από τα κέρδη σε μέλη διοικητικών συμβουλίων, σε διαχειριστές και στο προσωπικό των εταιρειών (τα γνωστά bonus από τα κέρδη).
Με το άρθρο 10 του νομοσχεδίου προστίθεται στο άρθρο 40 παρ. 1Α ως εξής:
«1Α. Οι αμοιβές που καταβάλλονται με οποιαδήποτε μορφή στα μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και προσωπικό από τα κέρδη του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, φορολογούνται α) με τον συντελεστή της παρ. 1 του παρόντος έως του συνολικού ετήσιου ποσού τους, ανά δικαιούχο, των εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ, β) με συντελεστή δεκαπέντε τοις εκατό (15%) κατά το μέρος που το συνολικό ετήσιο ποσό τους, ανά δικαιούχο, υπερβαίνει τις εξήντα χιλιάδες (60.000) ευρώ.».
Παράλληλα, με το άρθρο 11, στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 64 του ΚΦΕ, η οποία ορίζει τον συντελεστή παρακράτησης στα μερίσματα σε 5%, προστίθεται η φράση «με την επιφύλαξη της παρ. 1Α του άρθρου 40». Συνεπώς, για το τμήμα των αμοιβών αυτών που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ ανά δικαιούχο, η παρακράτηση θα διενεργείται με 15%, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης για τα φυσικά πρόσωπα κατά την παρ. 2 του άρθρου 36 του ΚΦΕ.
Οι δύο διατάξεις ισχύουν για αμοιβές που καταβάλλονται από 1.1.2027 και μετά (παρ. 5 άρθρου 48), ανεξάρτητα, κατά τη γραμματική διατύπωση, από το έτος στα κέρδη του οποίου αφορούν.
Επισήμανση
Η διάταξη αναφέρεται στο «συνολικό ετήσιο ποσό ανά δικαιούχο» χωρίς να
διευκρινίζει εάν το όριο των 60.000 ευρώ υπολογίζεται ανά καταβάλλον νομικό
πρόσωπο ή συνολικά για τον δικαιούχο, όταν αυτός λαμβάνει αμοιβές από τα κέρδη
περισσότερων εταιρειών. Δεδομένου ότι η παρακράτηση διενεργείται από τον
καταβάλλοντα, ο οποίος γνωρίζει μόνο τα δικά του ποσά, η πρακτική εφαρμογή
οδηγεί στον υπολογισμό ανά νομικό πρόσωπο, πλην όμως θεωρούμε ότι το ζήτημα πρέπει
να ρυθμιστεί ρητά.
8. Άρθρο 12. Προκαταβολή φόρου φυσικών προσώπων από 55% σε 50% (παρ. 1 άρθρου 69 ΚΦΕ)
Σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 48, η μείωση «ισχύει για την προκαταβολή φόρου που βεβαιώνεται με την πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος του
φορολογικού έτους 2027 και επόμενων». Συνεπώς, στις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027 για το φορολογικό έτος 2026 η προκαταβολή θα υπολογιστεί με 55%, και μόνο στις δηλώσεις του 2028 (φορολογικό έτος 2027) θα εφαρμοστεί το 50%.
8.1. Συγκριτικός πίνακας. Η παρ. 1 του άρθρου 69 του ΚΦΕ πριν και μετά το άρθρο 12 του νομοσχεδίου
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Γ. Άρθρο 69 παρ. 1 ΚΦΕ. Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 69 ΚΦΕ όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 69 ΚΦΕ όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 12 του νομοσχεδίου
1. Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το πενήντα πέντε τοις εκατό (55%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους. Αν στη δήλωση περιλαμβάνονται και εισοδήματα για τα οποία ο φόρος παρακρατείται ή καταβάλλεται κατά τις διατάξεις των επόμενων παραγράφων, ο φόρος που παρακρατήθηκε ή καταβλήθηκε για τα εισοδήματα αυτά εκπίπτει από τον φόρο που πρέπει να βεβαιωθεί κατά το προηγούμενο εδάφιο. Αν το εισόδημα με βάση το οποίο ενεργείται η βεβαίωση του φόρου προσδιορίζεται κατά τρόπο τεκμαρτό, ο φόρος που αναλογεί στο τεκμαρτό αυτό εισόδημα λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του ποσού που πρέπει να βεβαιωθεί κατά το άρθρο αυτό. Όταν αποκτάται για πρώτη φορά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, το προς βεβαίωση ποσό της παραγράφου αυτής περιορίζεται στο μισό.
2. Το πρώτο και το τέταρτο εδάφιο της παρ. 1 δεν εφαρμόζονται όταν το ποσό που πρέπει να βεβαιωθεί δεν υπερβαίνει τα τριάντα (30) ευρώ. Η παρ. 1 δεν εφαρμόζεται στο εισόδημα των πλανόδιων λαχειοπωλών […]
1. Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το πενήντα τοις εκατό (50%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για τον φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους. Αν στη δήλωση περιλαμβάνονται και εισοδήματα για τα οποία ο φόρος παρακρατείται ή καταβάλλεται κατά τις διατάξεις των επόμενων παραγράφων, ο φόρος που παρακρατήθηκε ή καταβλήθηκε για τα εισοδήματα αυτά εκπίπτει από τον φόρο που πρέπει να βεβαιωθεί κατά το προηγούμενο εδάφιο. Αν το εισόδημα με βάση το οποίο ενεργείται η βεβαίωση του φόρου προσδιορίζεται κατά τρόπο τεκμαρτό, ο φόρος που αναλογεί στο τεκμαρτό αυτό εισόδημα λαμβάνεται υπόψη για τον προσδιορισμό του ποσού που πρέπει να βεβαιωθεί κατά το άρθρο αυτό. Όταν αποκτάται για πρώτη φορά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, το προς βεβαίωση ποσό της παραγράφου αυτής περιορίζεται στο μισό.
2. [Χωρίς μεταβολή.]
9. Άρθρο 13. Φόρος υπεραξίας ακινήτων και μακροχρόνιες μισθώσεις (παρ. 33 και 91 άρθρου 72 ΚΦΕ)
Με την παρ. 1 του άρθρου 13 παρατείνεται για ένα ακόμη έτος, έως και την 31η Δεκεμβρίου 2027, η αναστολή της ισχύος του άρθρου 41 του ΚΦΕ περί φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας. Θυμίζουμε ότι το άρθρο 41, που προβλέπει φόρο 15% επί της υπεραξίας, δεν έχει εφαρμοστεί ούτε μία ημέρα από την 1.1.2015, καθώς η αναστολή της παρ. 33 του άρθρου 72 παρατείνεται
κάθε χρόνο.
Με την παρ. 2 του άρθρου 13 παρατείνεται το χρονικό παράθυρο σύναψης των συμβάσεων μίσθωσης που εμπίπτουν στην απαλλαγή της παρ. 91 του άρθρου 72 του ΚΦΕ. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 91, για τους τριάντα έξι (36) πρώτους μήνες δεν φορολογείται το εισόδημα φυσικών προσώπων από εκμίσθωση κατοικιών έως 120 τ.μ. (προσαυξανόμενων κατά 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του μισθωτή άνω των δύο), εφόσον η μίσθωση είναι τριετούς τουλάχιστον διάρκειας και το ακίνητο ήταν κενό ή διατίθετο αποκλειστικά σε βραχυχρόνια μίσθωση κατά τα προηγούμενα έτη. Με τη νέα διατύπωση της υποπερ. αα), η σύμβαση πρέπει να συνάπτεται «μεταξύ της 8ης Σεπτεμβρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2027», αντί για την 31η Δεκεμβρίου 2026. Οι λοιπές προϋποθέσεις, η απώλεια της απαλλαγής σε περίπτωση κένωσης ή διάθεσης σε βραχυχρόνια μίσθωση, και η ειδική περίπτωση των μισθώσεων προς ιατρικό, εκπαιδευτικό και ένστολο προσωπικό, δεν μεταβάλλονται.
9.1. Συγκριτικός πίνακας. Οι παρ. 33 και 91 του άρθρου 72 του ΚΦΕ πριν και μετά το άρθρο 13 του νομοσχεδίου
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Δ. Άρθρο 72 παρ. 33 και 91 ΚΦΕ. Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 72 ΚΦΕ όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 72 ΚΦΕ όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 13 του νομοσχεδίου
33. α. Η ισχύς του άρθρου 41 αναστέλλεται μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2026.
β. Η διάταξη της παρούσας παραγράφου τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2015.
33. α. Η ισχύς του άρθρου 41 αναστέλλεται μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2027.
β. Η διάταξη της παρούσας παραγράφου τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2015.
91. α) Για τους τριάντα έξι (36) πρώτους μήνες μετά από τον μήνα, κατά τον οποίο συνάπτεται η σχετική σύμβαση μίσθωσης, δεν φορολογείται το εισόδημα φυσικών προσώπων που προέρχεται από εκμίσθωση κατοικιών με εμβαδόν έως εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.), προσαυξανόμενο κατά είκοσι (20) τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, άνω των δύο (2), του μισθωτή, εφόσον:
αα) το εισόδημα προέρχεται από σύμβαση μίσθωσης διάρκειας τουλάχιστον τριών (3) ετών που συνάπτεται μεταξύ της 8ης Σεπτεμβρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2026,
αβ) η εκμισθούμενη κατοικία: i) κατά τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη από το έτος σύναψης της σύμβασης μίσθωσης και, αν η μίσθωση έχει καταρτιστεί το 2024, κατά τα φορολογικά έτη 2022 και 2023, έχει δηλωθεί στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως κενό ακίνητο (έντυπο Ε2) ή δεν έχει δηλωθεί ως μισθωμένο ακίνητο ούτε ως κύρια ούτε δευτερεύουσα κατοικία του εκμισθωτή ούτε ως ιδιοχρησιμοποιούμενο ούτε δωρεάν παραχωρούμενο ακίνητο (έντυπα Ε1 και Ε2) ή ii) κατά το εκάστοτε προηγούμενο της σύναψης της σύμβασης μίσθωσης φορολογικό έτος έχει διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 (Α’ 240), και οι συναφθείσες βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν δηλωθεί στη Φορολογική Διοίκηση, και
αγ) ο εκμισθωτής δεν έχει υποβάλει στη Φορολογική Διοίκηση δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας για το ακίνητο κατά το έτος της μίσθωσης και έως την έναρξη αυτής ή για το ίδιο διάστημα έχει υποβάλει δήλωση βραχυχρόνιας μίσθωσης του ακινήτου.
β) Αν εντός των τριών (3) ετών της περ. α) το ακίνητο: βα) κενωθεί, η απαλλαγή παύει να ισχύει από το φορολογικό έτος που αυτό κενώνεται, ββ) διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση, η απαλλαγή παύει να ισχύει από το πρώτο έτος της μίσθωσης. Η απαλλαγή συνεχίζει να ισχύει για το υπολειπόμενο διάστημα και εφόσον το ακίνητο κενωθεί άπαξ και εκμισθωθεί εκ νέου με μακροχρόνια μίσθωση εντός του διαστήματος της περ. α) ή σύμφωνα με την περ. γ).
γ) Η απαλλαγή ισχύει και εφόσον το ακίνητο, για το οποίο πληρούνται οι προϋποθέσεις της περ. α), μισθώνεται τουλάχιστον για έξι (6) συνεχόμενους μήνες, άπαξ ή περισσότερες φορές, στις εξής κατηγορίες υπαλλήλων του δημοσίου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143): γα) σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό που απασχολείται σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης […], γβ) σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, καθώς και γγ) σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Εφόσον το ακίνητο διατεθεί εντός των τριών (3) ετών της περ. α) για βραχυχρόνια μίσθωση, η απαλλαγή της παρούσας περίπτωσης παύει να ισχύει αναδρομικά από το πρώτο έτος της μίσθωσης.
Η συνδρομή των προϋποθέσεων της απαλλαγής της παρούσας παραγράφου αποδεικνύεται μόνο από εμπρόθεσμες δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων και φορολογίας εισοδήματος και, ειδικά ως προς τα έτη 2022 και 2023, από δηλώσεις που έχουν υποβληθεί έως την 5η.12.2024. Η προσαύξηση των τετραγωνικών μέτρων χορηγείται σύμφωνα με τα εξαρτώμενα τέκνα του μισθωτή κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης μίσθωσης.
91. α) Για τους τριάντα έξι (36) πρώτους μήνες μετά από τον μήνα, κατά τον οποίο συνάπτεται η σχετική σύμβαση μίσθωσης, δεν φορολογείται το εισόδημα φυσικών προσώπων που προέρχεται από εκμίσθωση κατοικιών με εμβαδόν έως εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.), προσαυξανόμενο κατά είκοσι (20) τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11, άνω των δύο (2), του μισθωτή, εφόσον:
αα) το εισόδημα προέρχεται από σύμβαση μίσθωσης διάρκειας τουλάχιστον τριών (3) ετών που συνάπτεται μεταξύ της 8ης Σεπτεμβρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2027,
αβ) η εκμισθούμενη κατοικία: i) κατά τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη από το έτος σύναψης της σύμβασης μίσθωσης και, αν η μίσθωση έχει καταρτιστεί το 2024, κατά τα φορολογικά έτη 2022 και 2023, έχει δηλωθεί στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος ως κενό ακίνητο (έντυπο Ε2) ή δεν έχει δηλωθεί ως μισθωμένο ακίνητο ούτε ως κύρια ούτε δευτερεύουσα κατοικία του εκμισθωτή ούτε ως ιδιοχρησιμοποιούμενο ούτε δωρεάν παραχωρούμενο ακίνητο (έντυπα Ε1 και Ε2) ή ii) κατά το εκάστοτε προηγούμενο της σύναψης της σύμβασης μίσθωσης φορολογικό έτος έχει διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 111 του ν. 4446/2016 (Α’ 240), και οι συναφθείσες βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν δηλωθεί στη Φορολογική Διοίκηση, και
αγ) ο εκμισθωτής δεν έχει υποβάλει στη Φορολογική Διοίκηση δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας για το ακίνητο κατά το έτος της μίσθωσης και έως την έναρξη αυτής ή για το ίδιο διάστημα έχει υποβάλει δήλωση βραχυχρόνιας μίσθωσης του ακινήτου.
β) [Χωρίς μεταβολή.]
γ) [Χωρίς μεταβολή.]
[Τα δύο τελευταία εδάφια χωρίς μεταβολή.]
10. Άρθρο 18. Μείωση φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων (άρθρο 39Β ΚΦΕ)
Το άρθρο 39Β του ΚΦΕ προβλέπει ότι οι δαπάνες για την ενεργειακή, λειτουργική
και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων μειώνουν, ισόποσα κατανεμημένες σε πέντε (5)
έτη, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, με ανώτατο όριο δαπάνης τις
δεκαέξι χιλιάδες (16.000) ευρώ και υπό την προϋπόθεση εξόφλησης με ηλεκτρονικά
μέσα. Η χρονική εφαρμογή της διάταξης ρυθμίζεται από την παρ. 14 του άρθρου 66
του ν. 4646/2019, η οποία με το άρθρο 18 του νομοσχεδίου διαμορφώνεται ως εξής:
«Οι διατάξεις του άρθρου 39Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013,
Α΄ 167) εφαρμόζονται για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που
αρχίζουν από 1.1.2020 έως και 31.12.2027».
10.1. Συγκριτικός πίνακας. Η παρ. 14 του άρθρου 66 του ν. 4646/2019 πριν και μετά το άρθρο 18 του νομοσχεδίου
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Ε. Άρθρο 66 παρ. 14 ν. 4646/2019. Ισχύον και νέο κείμενο
Παρ. 14 άρθρου 66 ν. 4646/2019 όπως ισχύει σήμεραΠαρ. 14 άρθρου 66 ν. 4646/2019 όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 18 του νομοσχεδίου
14. Οι διατάξεις του άρθρου 39Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167) εφαρμόζονται για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 έως και 31.12.2026.
14. Οι διατάξεις του άρθρου 39Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167) εφαρμόζονται για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 έως και 31.12.2027.
ΙΙΙ. Λοιπές φορολογικές διατάξεις
11. Άρθρα 14 και 28. Τέλος επιτηδεύματος νομικών προσώπων. Μείωση το 2026, περαιτέρω μείωση το 2027, κατάργηση το 2028
11.1. Το ισχύον καθεστώς
Μετά την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα φυσικά πρόσωπα, το άρθρο 31 του ν. 3986/2011, όπως ισχύει μετά τον ν. 5313/2026, αφορά πλέον μόνο τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες. Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 31 του ν. 3986/2011 ισχύει ότι:
«1. Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες υποχρεούνται σε καταβολή ετήσιου τέλους επιτηδεύματος ως εξής: α) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν την έδρα τους σε τουριστικούς τόπους και σε πόλεις ή χωριά με πληθυσμό έως διακόσιες χιλιάδες (200.000) κατοίκους, σε οκτακόσια (800) ευρώ ετησίως, β) αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες της περ. ε) του άρθρου 45 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος […] σε τετρακόσια (400) ευρώ ετησίως, γ) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν την έδρα τους σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από διακόσιες χιλιάδες (200.000) κατοίκους, σε χίλια (1.000) ευρώ ετησίως, δ) αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες […] σε πεντακόσια (500) ευρώ ετησίως, ε) για κάθε υποκατάστημα που συνιστάται από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα των περ. α) και γ) σε εξακόσια (600) ευρώ ετησίως και για κάθε υποκατάστημα που συστήνεται από αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία των περ. β) και δ), σε τριακόσια (300) ευρώ ετησίως. […]».
Η παρ. 2 του ίδιου άρθρου απαλλάσσει σήμερα από το τέλος μόνο τρεις κατηγορίες, τους αγροτικούς και σχολικούς συνεταιρισμούς και τους φορείς Κ.ΑΛ.Ο. (περ. α), τα νομικά πρόσωπα σε εκκαθάριση, πτώχευση ή αδράνεια (περ. β) και «τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε χωριά με πληθυσμό έως πεντακόσιους (500) κατοίκους και σε νησιά κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους, εκτός εάν πρόκειται για τουριστικούς τόπους» (περ. γ). Επιπλέον, κατά την παρ. 4, εξαιρούνται για το οικείο έτος τα νομικά πρόσωπα που αυξάνουν κατά τρία δωδέκατα (3/12) τουλάχιστον τον μέσο αριθμό εργαζομένων πλήρους απασχόλησης, εφόσον τα ακαθάριστα έσοδά τους δεν υπερβαίνουν τα δύο (2) εκατομμύρια ευρώ. Με το ισχύον, δηλαδή, καθεστώς, ο τόπος της έδρας επηρεάζει μόνο το ύψος του τέλους (800 ή 1.000 ευρώ) και όχι την ίδια την υποχρέωση, με εξαίρεση τα πολύ μικρά χωριά και νησιά.
11.2. Τι αλλάζει και από πότε
Με τα άρθρα 14 και 28 του νομοσχεδίου θεσπίζεται τριετής διαδικασία σταδιακής κατάργησης, η οποία, ομολογουμένως, έχει κάποια πολυπλοκότητα ως προς τον χρόνο εφαρμογής κάθε σκέλους.
Συγκεκριμένα προβλέπονται τα εξής:
- Με τη νέα περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 31, δεν υποχρεούνται σε καταβολή τέλους επιτηδεύματος «τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες για την έδρα και για τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής». Η απαλλαγή αυτή ισχύει, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 7 του άρθρου 48, από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή ήδη από τις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027.
- Με τη νέα παρ. 1Α του άρθρου 31, «τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες υποχρεούνται στην καταβολή του τέλους επιτηδεύματος της παρ. 1, μειωμένου κατά πενήντα τοις εκατό (50%), για την έδρα και για τα υποκαταστήματα που διατηρούν στην Περιφέρεια Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής». Η μείωση ισχύει, σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 7 του άρθρου 48, από το φορολογικό έτος 2027.
- Με το άρθρο 28 του νομοσχεδίου, «η επιβολή του τέλους επιτηδεύματος του άρθρου 31 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) στα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες καταργείται από το φορολογικό έτος 2028 και εφεξής».
Οι λοιπές διατάξεις του άρθρου 31 (ποσά της παρ. 1, έννοια υποκαταστήματος, βραχυχρόνιες μισθώσεις ως υποκαταστήματα, απαλλαγές της παρ. 2, αναλογικός περιορισμός σε διακοπή, εξαίρεση για αύξηση προσωπικού, βεβαίωση, μη έκπτωση του τέλους) αναδιατυπώνονται χωρίς καμία ουσιαστική μεταβολή. Σχηματικά η πορεία του τέλους αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα.
12. Άρθρο 15. ΕΝΦΙΑ. Επέκταση της απαλλαγής κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς
12.1. Το ισχύον καθεστώς
Το πλήρες ισχύον κείμενο της περ. ια) παρατίθεται στην αριστερή στήλη του συγκριτικού πίνακα 5Β που ακολουθεί.
Σύμφωνα με τη διάταξη της περ. ια) της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 5219/2025 (Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας), όπως ισχύει μετά τον ν. 5313/2026, απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ:
12.2. Τι αλλάζει
Με το άρθρο 15 του νομοσχεδίου επέρχονται τρεις μεταβολές στην περ. ια), το γενικό όριο ανεβαίνει από 1.500 σε δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, το ειδικό όριο ανεβαίνει από 1.700 σε δύο χιλιάδες διακόσιους (2.200) κατοίκους και, ταυτόχρονα, διαγράφεται η αναφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και στους παραμεθόριους δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου, ώστε το ειδικό όριο να αφορά πλέον αποκλειστικά την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.
Το νέο κείμενο του νόμου έχει ως εξής:
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Βοηθητικός πίνακας 5Β. Περ. ια) παρ. 1 άρθρου 10 ν. 5219/2025 (ΕΝΦΙΑ). Ισχύον και νέο κείμενο
Περ. ια) όπως ισχύει σήμερα (κωδικοποίηση μετά τον ν. 5313/2026)Περ. ια) όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 15 του νομοσχεδίου
ια) Από το έτος 2027, σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως χίλιους πεντακόσιους (1.500) κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το όριο της παρούσας περίπτωσης ορίζεται σε χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους. Η κύρια κατοικία προκύπτει από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58). Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων της παρούσας περίπτωσης που βρίσκονται στους οικισμούς αυτούς και εφόσον η συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ.
ια) Από το έτος 2027, σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως δύο χιλιάδες (2.000) κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, το όριο της παρούσας περίπτωσης ορίζεται σε δύο χιλιάδες διακόσιους (2.200) κατοίκους. Η κύρια κατοικία προκύπτει από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) του άρθρου 15Β του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58). Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων της παρούσας περίπτωσης που βρίσκονται στους οικισμούς αυτούς και εφόσον η συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ.
Επισημαίνεται ότι από τη μεταβολή κανένας οικισμός δεν χάνει την απαλλαγή, καθώς το νέο γενικό όριο των 2.000 κατοίκων υπερβαίνει και το παλαιό ειδικό όριο των 1.700 κατοίκων. Ωστόσο, οι παραμεθόριες περιοχές, οι οποίες με το ισχύον κείμενο είχαν ευνοϊκότερη μεταχείριση κατά 200 κατοίκους έναντι της λοιπής επικράτειας, εξομοιώνονται πλέον με αυτήν, και μόνο η Δυτική Μακεδονία διατηρεί το πλεονέκτημα. Οι λοιπές προϋποθέσεις, δηλαδή η ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου Ελλάδας, η απόδειξη της κύριας κατοικίας από το Μ.Ι.Δ.Α., η απαλλαγή μόνο για τα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας και το όριο αξίας των τετρακοσίων χιλιάδων (400.000) ευρώ για το 100% της πλήρους κυριότητας, δεν μεταβάλλονται. Η απαλλαγή εξακολουθεί να αφορά τον ΕΝΦΙΑ από το έτος 2027 και μετά, συνεπώς θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά του 2027 με τα νέα, διευρυμένα όρια.
13. Άρθρο 16. Φόρος μεταβίβασης 15% για αγορά κατοικίας από κατοίκους εκτός ΕΕ και ΕΟΧ
13.1. Το ισχύον καθεστώς
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 27 του ν. 5219/2025, «ο φόρος μεταβίβασης της κυριότητας του ακινήτου ή του εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου υπολογίζεται σε τρία τοις εκατό (3%) επί της φορολογητέας αξίας του». Σύμφωνα δε με την παρ. 5 του ίδιου άρθρου, «επί του οφειλόμενου φόρου με βάση το παρόν άρθρο, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος τρία τοις εκατό (3%) υπέρ των Δήμων». Ο συντελεστής είναι ενιαίος, ανεξάρτητα από την ιθαγένεια ή τη φορολογική κατοικία του αγοραστή, και οι μειώσεις των παρ. 2 και 3 (διανομή, λύση εταιρείας, ανταλλαγή, απαλλοτρίωση) αφορούν το είδος της πράξης και όχι το πρόσωπο.
13.2. Τι αλλάζει
Με το άρθρο 16 του νομοσχεδίου προστίθεται στο άρθρο 27 παρ. 1Α ως εξής:
«1Α. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, σε περίπτωση αγοράς κατοικίας από φυσικό πρόσωπο που, κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, είναι φορολογικός κάτοικος χώρας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται σε δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί της φορολογητέας αξίας της κατοικίας.».
Ο νέος συντελεστής είναι πενταπλάσιος του γενικού και αφορά σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις, αγορά (όχι άλλη αιτία κτήσης), κατοικίας (όχι οικοπέδου, καταστήματος ή αγροτεμαχίου) και από φυσικό πρόσωπο που κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι φορολογικός κάτοικος χώρας εκτός ΕΕ και ΕΟΧ. Δεδομένου ότι η παρ. 5 του άρθρου 27 δεν τροποποιείται, ο πρόσθετος φόρος 3% υπέρ των Δήμων θα υπολογίζεται και επί του νέου φόρου, συνεπώς η πραγματική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 15,45% αντί για 3,09%. Η ρύθμιση ισχύει για οριστικά συμβόλαια που καταρτίζονται από 1.7.2027 και μετά (παρ. 8 άρθρου 48).
13.3. Συγκριτικός πίνακας. Το άρθρο 27 του ν. 5219/2025 πριν και μετά το άρθρο 16 του νομοσχεδίου
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Βοηθητικός πίνακας 5Δ. Άρθρο 27 ν. 5219/2025 (φορολογικοί συντελεστές ΦΜΑ). Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 27 ν. 5219/2025 όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 27 ν. 5219/2025 όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 16 του νομοσχεδίου
1. Ο φόρος μεταβίβασης της κυριότητας του ακινήτου ή του εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου υπολογίζεται σε τρία τοις εκατό (3%) επί της φορολογητέας αξίας του.
1. [Χωρίς μεταβολή.]
—
1Α. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, σε περίπτωση αγοράς κατοικίας από φυσικό πρόσωπο που, κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, είναι φορολογικός κάτοικος χώρας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο φόρος μεταβίβασης υπολογίζεται σε δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί της φορολογητέας αξίας της κατοικίας.
2. α) Επί αυτούσιας διανομής ακινήτου μεταξύ συγκυρίων ο συντελεστής της παρ. 1 μειώνεται στο τέταρτο. […] β) Ο φόρος που προκύπτει με βάση τον συντελεστή της παρ. 1 μειώνεται στο τέταρτο και σε περίπτωση μεταβίβασης ακίνητης περιουσίας στα μέλη ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, λόγω λύσης τους […].
3. Ο φόρος που προκύπτει με βάση τον συντελεστή της παρ. 1 μειώνεται στο ήμισυ: α) σε υποχρεωτική […] ανταλλαγή τμημάτων γειτονικών οικοπέδων […], β) […] σε συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών […], γ) σε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου, και δ) σε ανταλλαγή ακινήτων ίσης αξίας.
4. Ο φόρος μεταβίβασης πλοίων […] καθορίζεται σε ένα (1) δολάριο ανά κόρο καθαρής χωρητικότητας […].
5. Επί του οφειλόμενου φόρου με βάση το παρόν άρθρο, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος τρία τοις εκατό (3%) υπέρ των Δήμων.
2. [Χωρίς μεταβολή.]
3. [Χωρίς μεταβολή.]
4. [Χωρίς μεταβολή.]
5. [Χωρίς μεταβολή. Ο πρόσθετος φόρος 3% υπέρ Δήμων υπολογίζεται και επί του φόρου της νέας παρ. 1Α.]
Σημείωση. Οι παρ. 2 έως 4 παρατίθενται συνοπτικά με […] στην αριστερή στήλη, καθώς δεν θίγονται. Η νέα παρ. 1Α ισχύει για οριστικά συμβόλαια που καταρτίζονται από 1.7.2027 (παρ. 8 άρθρου 48 του νομοσχεδίου).
14. Άρθρο 17. Αναστολή ΦΠΑ στα ακίνητα έως 31.12.2027
Το άρθρο 70 του ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ) προβλέπει την προαιρετική, με αίτηση του υποκείμενου στον φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση, αναστολή εφαρμογής του ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα της παρ. 1 και της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8 του ίδιου Κώδικα, με επιβολή αντ’ αυτού φόρου μεταβίβασης. Με το άρθρο 17 του νομοσχεδίου επέρχονται δύο αμιγώς χρονικές μεταβολές, οι οποίες αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα με βάση τις λέξεις που αντικαθίστανται.
Υπόμνημα. κόκκινο με διαγραφή = κείμενο που απαλείφεται, πράσινο έντονο = κείμενο που προστίθεται, πλάγια γκρι = παράγραφος που δεν μεταβάλλεται και παρατίθεται συνοπτικά.
Βοηθητικός πίνακας 5Γ. Άρθρο 70 ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ). Ισχύον και νέο κείμενο
Άρθρο 70 ν. 5144/2024 όπως ισχύει σήμεραΆρθρο 70 ν. 5144/2024 όπως διαμορφώνεται με το άρθρο 17 του νομοσχεδίου
1. Με αίτηση του υποκειμένου στον φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση, αναστέλλεται υποχρεωτικά έως την 31η.12.2026 η εφαρμογή του Φ.Π.Α. στα ακίνητα της παρ. 1 και της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8 και επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Η αναστολή αφορά στο σύνολο των αδιάθετων παραπάνω ακινήτων του υποκειμένου. Μαζί με την αίτηση ο υποκείμενος υποβάλλει κατάσταση με τα αδιάθετα ακίνητα και το ποσό του φόρου που αντιστοιχεί στο κάθε ακίνητο προς διακανονισμό.
Σε περίπτωση αντιπαροχής, η εργολαβία του υποκειμένου στον φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση προς τον οικοπεδούχο, δεν υπάγεται στον φόρο, όταν ο υποκείμενος κατασκευαστής έχει υπαχθεί σε καθεστώς αναστολής του φόρου κατά τα προηγούμενα εδάφια.
1. Με αίτηση του υποκειμένου στον φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση, αναστέλλεται υποχρεωτικά έως την 31η.12.2027 η εφαρμογή του Φ.Π.Α. στα ακίνητα της παρ. 1 και της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8 και επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Η αναστολή αφορά στο σύνολο των αδιάθετων παραπάνω ακινήτων του υποκειμένου. Μαζί με την αίτηση ο υποκείμενος υποβάλλει κατάσταση με τα αδιάθετα ακίνητα και το ποσό του φόρου που αντιστοιχεί στο κάθε ακίνητο προς διακανονισμό.
Σε περίπτωση αντιπαροχής, η εργολαβία του υποκειμένου στον φόρο κατασκευαστή οικοδομών προς πώληση προς τον οικοπεδούχο, δεν υπάγεται στον φόρο, όταν ο υποκείμενος κατασκευαστής έχει υπαχθεί σε καθεστώς αναστολής του φόρου κατά τα προηγούμενα εδάφια.
2. Αναστολές εφαρμογής του Φ.Π.Α. στα ακίνητα της παρ. 1 και της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8, που είχαν χορηγηθεί και ίσχυαν έως την 31η.12.2025, παρατείνονται έως την 31η.12.2026.
2. Αναστολές εφαρμογής του Φ.Π.Α. στα ακίνητα της παρ. 1 και της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 8, που έχουν χορηγηθεί και ισχύουν έως την 31η.12.2026, παρατείνονται έως την 31η.12.2027.
3. Για τα ακίνητα που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς αναστολής, το δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών […] αναστέλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου της αναστολής και ο φόρος που έχει εκπεστεί πριν από την έναρξη της αναστολής διακανονίζεται κατά τον χρόνο της παράδοσης του κάθε ακινήτου.
4. Ο υποκείμενος στον φόρο κατασκευαστής […] υποχρεούται να καταβάλλει με έκτακτη δήλωση τον φόρο που πρέπει να διακανονιστεί κατά τον χρόνο της παράδοσης του ακινήτου […].
5. […] υποχρεούται να καταχωρίζει στα λογιστικά του αρχεία (βιβλία) αναλυτικά το κόστος ανά οικοδομή […].
6. Η φορολογητέα αξία, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Κώδικα, μειώνεται σε περίπτωση ολικής ή μερικής μη πληρωμής του τιμήματος […] λόγω θέσης επιχείρησης σε ειδική εκκαθάριση […].
7. Με αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών […] δύναται να ορίζονται […] κάθε διαδικαστικό θέμα […].
3. [Χωρίς μεταβολή.]
4. [Χωρίς μεταβολή.]
5. [Χωρίς μεταβολή.]
6. [Χωρίς μεταβολή.]
7. [Χωρίς μεταβολή.]
Σημείωση. Το ισχύον κείμενο της αριστερής στήλης προκύπτει από το αναδιατυπωμένο άρθρο 70 όπως παρατίθεται στο νομοσχέδιο, με επαναφορά των λέξεων που το άρθρο 17 ορίζει ότι αντικαθίστανται. Οι παρ. 3 έως 7 παρατίθενται συνοπτικά με […].
Συνεπώς, αφενός οι κατασκευαστές μπορούν να υποβάλουν νέες αιτήσεις αναστολής με ορίζοντα την 31η.12.2027, αφετέρου οι αναστολές που έχουν ήδη χορηγηθεί και ισχύουν έως την 31η.12.2026 παρατείνονται αυτοδικαίως, χωρίς νέα αίτηση, έως την 31η.12.2027. Οι λοιπές παράγραφοι του άρθρου 70, δηλαδή η αναστολή του δικαιώματος έκπτωσης του φόρου εισροών καθ’ όλη τη διάρκεια της αναστολής (παρ. 3), ο διακανονισμός του εκπεσθέντος φόρου με έκτακτη δήλωση κατά την παράδοση κάθε ακινήτου (παρ. 4), η αναλυτική παρακολούθηση του κόστους ανά οικοδομή (παρ. 5) και η μείωση της φορολογητέας αξίας σε περίπτωση ειδικής εκκαθάρισης (παρ. 6), παραμένουν αμετάβλητες. Υπενθυμίζεται ότι η αναστολή καταλαμβάνει υποχρεωτικά το σύνολο των αδιάθετων ακινήτων του υποκειμένου και όχι επιλεκτικά ορισμένα από αυτά.
IV. Οικονομικές ενισχύσεις, μισθολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις
15. Άρθρο 19. Ετήσια ενίσχυση ευάλωτων ομάδων. 400 ευρώ από το 2026 και διεύρυνση δικαιούχων
Με το άρθρο 19 τροποποιείται το άρθρο 72 του ν. 5217/2025 και η ετήσια οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων και των λοιπών ευάλωτων ομάδων ορίζεται σε τριακόσια (300) ευρώ για το έτος 2025 και τετρακόσια (400) ευρώ για το έτος 2026 και εφεξής. Στους δικαιούχους προστίθεται νέα περ. ε), που αφορά τους εν ενεργεία απασχολούμενους σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης στους οποίους καταβάλλεται το επίδομα τετραπληγίας και παραπληγίας, είτε για τον εαυτό τους είτε για μέλη της οικογένειάς τους. Για τους τελευταίους η καταβολή γίνεται από τον φορέα απασχόλησης μέσω της μισθοδοσίας. Η ενίσχυση παραμένει αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη και καταβάλλεται έως την 30ή Νοεμβρίου κάθε έτους. Η ρύθμιση ισχύει για καταβολές από το έτος 2026 (παρ. 9 άρθρου 48).
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, η ενίσχυση «αυξάνεται σε 400 ευρώ καθαρά […] και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο του 2026 στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών (επιπλέον 270.000 δικαιούχοι, συνολικά θα το λαμβάνουν 2,2 εκατ. δικαιούχοι). Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι άνω των 60 που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες».
16. Άρθρο 20. Μείωση ασφαλιστικών εισφορών από 1.4.2027
Με το άρθρο 20 προστίθεται παρ. 2 στο άρθρο 5 του ν. 4997/2022, σύμφωνα με την οποία, από την 1η Απριλίου 2027, η εισφορά υπέρ ανεργίας του άρθρου 32 του ν.δ. 2961/1954 ορίζεται σε ένα κόμμα ενενήντα τοις εκατό (1,90%) επί των αποδοχών, από 2,40% που ισχύει σήμερα, «το οποίο κατανέμεται κατά ένα κόμμα είκοσι τοις εκατό (1,20%) στον εργοδότη και κατά μηδέν κόμμα εβδομήντα τοις εκατό (0,70%) στον εργαζόμενο». Συνεπώς, η μείωση της μισής ποσοστιαίας μονάδας αφορά αποκλειστικά τη μερίδα του εργαζομένου (από 1,20% σε 0,70%), ενώ η εργοδοτική εισφορά παραμένει αμετάβλητη στο 1,20%. Για μισθωτό με μικτές αποδοχές 1.500 ευρώ, το όφελος ανέρχεται σε 7,50 ευρώ μηνιαίως.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου περιγράφει το μέτρο ως «μείωση ασφαλιστικών εισφορών 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα», διευκρινίζοντας ότι «το σύνολο της μείωσης θα προέλθει από τις εισφορές του εργαζομένου», όπως άλλωστε προκύπτει και από την κατανομή της νέας παρ. 2.
17. Άρθρα 21 και 22. Αναπροσαρμογή αναπηρικών επιδομάτων και αύξηση επιδόματος γέννησης
Με το άρθρο 21, από την 1η Ιανουαρίου 2027 τα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, το επίδομα απολύτου αναπηρίας του πρώην ΟΓΑ, το εξωιδρυματικό επίδομα και η ενίσχυση ανάδοχων γονέων αναπροσαρμόζονται ετησίως με τον συντελεστή αύξησης των συντάξεων της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 14 του ν. 4387/2016.
Με το άρθρο 22 τροποποιείται ο ν. 4659/2020 περί επιδόματος γέννησης. Τα ποσά για το πρώτο, δεύτερο και τρίτο τέκνο (2.400, 2.700 και 3.000 ευρώ αντίστοιχα) δεν μεταβάλλονται. Για το τέταρτο τέκνο το ποσό αυξάνεται από τρεις χιλιάδες πεντακόσια (3.500) σε τέσσερις χιλιάδες πεντακόσια (4.500) ευρώ, «προσαυξανόμενο σωρευτικά κατά το ποσό των χιλίων (1.000,00) ευρώ για κάθε επόμενο, κατά σειρά γέννησης, εξαρτώμενο τέκνο». Συνεπώς, για το πέμπτο τέκνο το επίδομα ανέρχεται σε 5.500 ευρώ, για το έκτο σε 6.500 ευρώ κ.ο.κ., ενώ με το ισχύον καθεστώς το ποσό των 3.500 ευρώ ίσχυε για το τέταρτο και κάθε επόμενο τέκνο. Η αύξηση ισχύει για γεννήσεις από 1.1.2026 και η διαφορά για όσους έχουν ήδη εισπράξει το επίδομα καταβάλλεται έως 31.12.2026 χωρίς νέα αίτηση.
Κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου, τα αναπηρικά επιδόματα «τιμαριθμοποιούνται […] με βάση ΑΕΠ και πληθωρισμό από 1/1/2027» (σ.σ. πρόκειται για τον συντελεστή αναπροσαρμογής των συντάξεων της περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 14 του ν. 4387/2016, στον οποίο παραπέμπει το άρθρο 21), ενώ η αύξηση του επιδόματος γέννησης «αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες ετησίως».
18. Άρθρα 23 και 24. Κίνητρο εγκατάστασης στον Δήμο Μεγίστης
Με τα άρθρα 23 και 24 προστίθενται στον ν. 5178/2025 τα άρθρα 32Β και 40Β, με τα οποία θεσπίζεται ετήσια οικονομική ενίσχυση πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, προσαυξανόμενη κατά χίλια (1.000) ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος, για τα νοικοκυριά που κατοικούν μόνιμα ή μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον Δήμο Μεγίστης (Καστελόριζο). Απαιτείται παραμονή τουλάχιστον ενός πλήρους έτους, η οποία αποδεικνύεται με τη δήλωση κύριας κατοικίας, με αγορά ή τριετή τουλάχιστον μίσθωση κατοικίας από 1.1.2026 και, εφόσον υπάρχουν ανήλικα τέκνα, με βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο του δήμου. Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη και καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ, για τους μόνιμους κατοίκους από το έτος 2027 και για όσους μετεγκαθίστανται από το έτος 2028. Προβλέπεται πρόστιμο διπλάσιο της ενίσχυσης σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, καθώς και πρόστιμο στους ιδιοκτήτες ακινήτων σε περίπτωση εικονικής ή πολλαπλής μίσθωσης. Τα ειδικότερα θέματα, περιλαμβανομένου του μέγιστου αριθμού ωφελούμενων και των δήμων προέλευσης, ρυθμίζονται με ΚΥΑ επτά Υπουργών.
19. Άρθρο 25. Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ στον δημόσιο τομέα από το 2027
Με το άρθρο 25 θεσπίζεται επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ για το προσωπικό και τους έμμισθους δικηγόρους του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, καθώς και των εταιρειών του ν. 4972/2022, για τα αιρετά όργανα των ΟΤΑ που λαμβάνουν αντιμισθία και για τα μέλη των Ανεξάρτητων Αρχών. Το επίδομα καταβάλλεται με χωριστή μισθοδοτική κατάσταση αποκλειστικά τη 16η Δεκεμβρίου κάθε έτους, αντιστοιχεί σε περίοδο αναφοράς δώδεκα μηνών (1η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους έως 30ή Νοεμβρίου) και καταβάλλεται στο ακέραιο μόνο εφόσον ο δικαιούχος μισθοδοτήθηκε για ολόκληρη την περίοδο, άλλως αναλογικά κατά ένα δωδέκατο ανά πλήρη μήνα. Για μερικώς απασχολούμενους και ωρομίσθιους υπολογίζεται κατ’ αναλογία του ωραρίου, ενώ σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης το συνολικό ποσό δεν μπορεί να υπερβεί τα 500 ευρώ. Σύμφωνα με την παρ. 7, το επίδομα «περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές, αποτελεί συντάξιμη αποδοχή και υπόκειται στις κατά νόμο προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές», συνεπώς υπόκειται και σε φόρο εισοδήματος ως εισόδημα από μισθωτή εργασία. Χορηγείται για πρώτη φορά το 2027, με περίοδο αναφοράς από 1.12.2026 έως 30.11.2027.
20. Άρθρα 26 και 27. Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις
Με το άρθρο 26 επεκτείνεται η δυνατότητα των γονέων άγαμου ή εν χηρεία ή διαζευγμένου χωρίς τέκνα υπαλλήλου ή στρατιωτικού, που διορίστηκε μετά την 1.1.1993, να επιλέξουν αντί του εφάπαξ βοηθήματος της παρ. 17 του άρθρου 8 του ν. 2592/1998 μηνιαία σύνταξη ίση με τα πέντε δέκατα (5/10) εκείνης που θα απονεμόταν στον θανόντα, και στις περιπτώσεις θανάτου «λόγω τρομοκρατικής πράξης ή εξαιτίας εγκλήματος βίας που έγινε σε βάρος του λόγω της ιδιότητάς του». Η ρύθμιση ισχύει για συμβάντα από 1.1.2023 (παρ. 10 άρθρου 48).
Με το άρθρο 27, από την 1η.9.2026, για τους συνταξιούχους του Δημοσίου της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016 παύουν να ισχύουν η παρ. 14 του άρθρου 8 του ν. 2592/1998, οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 8 του ν. 3620/2007 και το άρθρο 10 του ν. 3865/2010, δηλαδή οι ειδικές διατάξεις που προέβλεπαν περικοπές ή αναστολή της σύνταξης των συνταξιούχων του Δημοσίου λόγω απασχόλησης ή αυτοαπασχόλησης. Επισημαίνεται ότι η ρύθμιση έχει αναδρομική ισχύ από 1.9.2026, δηλαδή από ημερομηνία προγενέστερη της δημοσίευσης του νόμου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, η ρύθμιση του άρθρου 27 αφορά τη «μη περικοπή των συντάξεων θανάτου λόγω απασχόλησης που εφαρμόστηκε στις συντάξεις χηρείας και για ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων που υπάγονται στο ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ). Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και κυρίως πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και εξαιτίας αυτής. Η παρέμβαση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις, με ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2026».
V. Μέρος Β΄. Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.)
Το Μέρος Β΄ του νομοσχεδίου (άρθρα 29 έως 46) θεσπίζει έναν
νέο θεσμό μακροχρόνιας αποταμίευσης, τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, με κρατική συνεισφορά και πλήρη φορολογική απαλλαγή
όπως ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ.
Σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 48, το Μέρος Β΄ ισχύει από την 1η.1.2027.
Οι βασικές διατάξεις συνοπτικά.
21. Άνοιγμα, διαχείριση και εισφορές (άρθρα 31 έως 34)
Ο Α.Ε.Λ.Α. ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 31 ως «ο ατομικός αφορολόγητος επενδυτικός λογαριασμός που τηρείται στο όνομα ανήλικου φυσικού προσώπου και ανοίγεται από ενήλικο φυσικό πρόσωπο φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, ο οποίος ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια του ανήλικου φυσικού προσώπου».
Σύμφωνα με το άρθρο 32, για κάθε παιδί μπορεί να ανοιχθεί ένας μοναδικός λογαριασμός, με αίτηση προς τον πάροχο «εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο (2ο) έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο της αίτησης».
Συνεπώς, κατά την έναρξη ισχύος την 1.1.2027, θα μπορούν να υπαχθούν τα παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει τα δύο έτη, δηλαδή, κατά βάση, όσα γεννήθηκαν από το 2025 και μετά. Πάροχοι μπορούν να είναι πιστωτικά ιδρύματα, ΕΠΕΥ, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (άρθρο 43), ενώ ο γονέας μπορεί να επιλέξει και την αυτοδιαχείριση του λογαριασμού (άρθρο 33).
Εισφορές μπορεί να καταβάλλει οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο, όχι μόνο οι γονείς, με ανώτατο όριο δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ ανά λογαριασμό και ανά ημερολογιακό έτος (άρθρο 34). Το όριο μπορεί να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (περ. β) παρ. 1 άρθρου 46).
22. Η συνεισφορά του Δημοσίου (άρθρο 35)
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 35, «το ελληνικό Δημόσιο καταβάλλει υπέρ κάθε δικαιούχου Α.Ε.Λ.Α. ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) των επιλέξιμων εισφορών, σύμφωνα με το άρθρο 34, που καταβάλλονται στον λογαριασμό, με μέγιστο ποσό χίλια διακόσια (1.200) ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το μέγιστο ποσό αυξάνεται κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) ανά πενταετία». Η συνεισφορά καταβάλλεται σε μηνιαία βάση για εισφορές έως εκατό (100) ευρώ ανά μήνα, με ετήσια εκκαθάριση για άνισες μηνιαίες καταβολές, και πιστώνεται από την ΑΑΔΕ εντός τριάντα (30) ημερών από την αμετάκλητη πίστωση της εισφοράς.
23. Επενδυτικοί κανόνες, προεπιλογή και εγγύηση (άρθρα 36 έως 38)
Τα κεφάλαια επενδύονται αποκλειστικά σε ΟΣΕΚΑ και ETF, σε μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενη αγορά της ΕΕ ή του ΕΟΧ, και σε καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς εντός ορίου μετρητών 5%.
Ρητά εξαιρούνται τα κρυπτοστοιχεία, οι μετοχές που διαπραγματεύονται μόνο σε πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης, τα προϊόντα μόχλευσης, τα παράγωγα εκτός ΟΣΕΚΑ, τα δομημένα προϊόντα και οι οργανισμοί εναλλακτικών επενδύσεων.
Προβλέπονται τέσσερα επενδυτικά προφίλ (συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό, δυναμικό) με αναλογία σταθερού εισοδήματος και μετοχών 100/0, 70/30, 30/70 και 0/100 αντίστοιχα, καθώς και όρια διασποράς ανά εκδότη και ανά αμοιβαίο κεφάλαιο που γίνονται αυστηρότερα όσο αυξάνεται η μετοχική έκθεση.
Η αλλαγή προφίλ επιτρέπεται έως δύο φορές και μόνο μετά την πάροδο πενταετίας από την προηγούμενη επιλογή. Αν ο γονέας δεν επιλέξει προφίλ, εφαρμόζεται η προεπιλεγμένη επενδυτική επιλογή του άρθρου 37, δηλαδή συντηρητικό προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου, τόσο ως προς τις εισφορές όσο και ως προς την κρατική συνεισφορά, με συνολικό ετήσιο κόστος που δεν μπορεί να υπερβαίνει το μηδέν κόμμα πενήντα τοις εκατό (0,50%) του ενεργητικού. Κάθε πάροχος υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα εγγυημένο προϊόν ανά προφίλ (άρθρο 38).
24. Περιορισμός αναλήψεων και ενηλικίωση (άρθρα 39 και 40)
Τα κεφάλαια, δηλαδή οι εισφορές, η συνεισφορά του Δημοσίου και οι αποδόσεις, δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου (18ου) έτους του δικαιούχου, με εξαίρεση τον θάνατο γονέα ή του δικαιούχου και τους σοβαρούς λόγους υγείας του δικαιούχου που πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο (παρ. 2 άρθρου 39). Ο λογαριασμός είναι ακατάσχετος, δεν ενεχυριάζεται και δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα, ακόμη και για τις εισφορές που ο ίδιος κατέβαλε. Σε περίπτωση ανάληψης κατά παράβαση της απαγόρευσης, «επιστρέφεται αυτόματα από τον πάροχο στο ελληνικό Δημόσιο […] το σύνολο της συνεισφοράς του Δημοσίου που έχει καταβληθεί μέχρι το χρονικό σημείο της ανάληψης, συμπεριλαμβανομένων των αποδόσεων αυτής». Με την ενηλικίωση ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα και ο δικαιούχος μπορεί να επιλέξει ολική ή μερική ανάληψη ή μεταφορά σε καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό του, χωρίς η ανάληψη ή η μεταφορά να αποτελεί φορολογητέα πράξη (παρ. 2 άρθρου 40).
Επισημαίνεται ότι η ανακοίνωση του Υπουργείου περιγράφει την εξαίρεση της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 39 ως «περιπτώσεις σοβαρών λόγων υγείας του δικαιούχου του Α.Ε.Λ.Α. που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης, όπως αυτοί πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο». Η προϋπόθεση της χειρουργικής αντιμετώπισης δεν περιλαμβάνεται στο κείμενο της διάταξης, το οποίο αναφέρεται γενικά σε «σοβαρούς λόγους υγείας» και παραπέμπει για την εξειδίκευσή τους στην ΚΥΑ της παρ. 3 του άρθρου 46.
25. Η φορολογική μεταχείριση (άρθρο 41)
Το άρθρο 41 του νομοσχεδίου συγκεντρώνει τις φορολογικές απαλλαγές του θεσμού. Συγκεκριμένα προβλέπονται τα εξής:
- Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος «δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο δικαιούχο και δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων κοινωνικών παροχών» (παρ. 1). Το ίδιο ισχύει για τη συνεισφορά του Δημοσίου (παρ. 2).
- Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων των άρθρων 31 και 32 του ΚΦΕ «δεν εφαρμόζονται στις καταβαλλόμενες εισφορές σε Α.Ε.Λ.Α. έως του ποσού των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ ανά φορολογικό έτος» (παρ. 3). Συνεπώς, η καταβολή εισφοράς δεν αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου για τον καταβάλλοντα, ρύθμιση αναγκαία, καθώς διαφορετικά η τοποθέτηση σε μετοχές ή αμοιβαία κεφάλαια θα ενέπιπτε στην περ. β) του άρθρου 32 του ΚΦΕ περί αγοράς χρεογράφων γενικώς.
- Οι εισφορές από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών του ν. 5219/2025 (παρ. 4). Η εξαίρεση αυτή έχει πρακτική αξία κυρίως για τις εισφορές από πρόσωπα εκτός της Α΄ κατηγορίας, όπως θείοι ή νονοί, για τις οποίες διαφορετικά θα οφειλόταν φόρος δωρεάς.
- Το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων, κατά την έννοια των άρθρων 36, 37 και 42 του ΚΦΕ,
στον ΑΕΛΑ απαλλάσσεται από τον φόρο (παρ. 5). - Δεν επιβάλλεται τέλος ή άλλη επιβάρυνση λόγω της τήρησης, μεταφοράς ή εσωτερικής αναδιάρθρωσης των επενδύσεων, με την επιφύλαξη της ενωσιακής νομοθεσίας (παρ. 6).
VI. Μέρη Γ΄ και Δ΄. Συμπληρωματικός προϋπολογισμός και έναρξη ισχύος
Με το άρθρο 47 αυξάνονται κατά τριακόσια εκατομμύρια (300.000.000) ευρώ οι πιστώσεις του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του οικονομικού έτους 2026, κατά την ανακοίνωση του Υπουργείου «για τη χρηματοδότηση δράσεων ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας και έργων υποδομών». Το άρθρο 48 ρυθμίζει την έναρξη ισχύος, η οποία, κατά τον γενικό κανόνα της παρ. 1, αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με τις ειδικές ρυθμίσεις των παρ. 2 έως 11 που συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα.
VII. Επισημάνσεις για τη διαβούλευση και συμπεράσματα
Από την πρώτη ανάλυση του νομοσχεδίου προκύπτουν, κατά την άποψή μας, τα ακόλουθα σημεία που χρήζουν προσοχής από όσους συμμετέχουν στη δημόσια διαβούλευση:
- Η εξουσιοδοτική παρ. 9 του άρθρου 28Α παραπέμπει στην περ. δ) της παρ. 2Α, ενώ το αντικείμενό της (παραβάσεις φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας) ρυθμίζεται στην περ. γ). Απαιτείται διόρθωση.
- Στο νομοσχέδιο δεν περιέχεται διάταξη για τη μείωση της
προκαταβολής των νομικών προσώπων όπως είχε εξαγγελθεί στη ΔΕΘ - Στη νέα παρ. 1Α του άρθρου 40 πρέπει να διευκρινιστεί εάν το όριο των 60.000 ευρώ υπολογίζεται ανά καταβάλλον νομικό πρόσωπο ή συνολικά ανά δικαιούχο.
