Οι 28 ερωτήσεις και απαντήσεις
Τη θέσπιση ηλικιακού ορίου για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, προβλέπει το νομοσχέδιο που παρουσίασε σήμερα η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν, κατά τη διάρκεια διυπουργικής συνέντευξης Τύπου στο Μέγαρο Μποδοσάκη, οι υπουργοί Επικρατείας, ‘Ακης Σκέρτσος, Υγείας, ‘Αδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η ρύθμιση προβλέπει την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με τις πλατφόρμες να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Παπαστεργίου, με βάση τον τρόπο υπολογισμού της ηλικίας που θα εφαρμοστεί, ως ημερομηνία γέννησης θα λαμβάνεται η 1η Ιανουαρίου κάθε έτους, ώστε τα ηλικιακά όρια να συνδέονται με τις σχολικές τάξεις. Με αυτό το κριτήριο, από την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά.
Ο κ. Σκέρτσος ανακοίνωσε ότι το νομοσχέδιο εισάγεται αύριο, Τρίτη 13 Οκτωβρίου, στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθεί και ακρόαση φορέων, ενώ στόχος της κυβέρνησης είναι να εισαχθεί στην Ολομέλεια προς ψήφιση στις 22 Οκτωβρίου.
Ο υπουργός Επικρατείας σημείωσε ότι, μετά την ακρόαση των φορέων, η κυβέρνηση επιδιώκει την ψήφιση του νομοσχεδίου έως τις 22 Οκτωβρίου, ώστε το νέο πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει ανακοινωθεί. «Δεν παρεκκλίνουμε ούτε κατά ελάχιστο» από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ανέφερε χαρακτηριστικά ο ‘Ακης Σκέρτσος, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική πρωτοβουλία έχει προηγηθεί διαβούλευσης με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες.
Το Kids Wallet και η ευθύνη των πλατφορμών
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η υποχρεωτική επαλήθευση της ηλικίας, με αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, όπως το Kids Wallet. Όπως εξήγησε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, οι πλατφόρμες θα πρέπει να χρησιμοποιούν μηχανισμούς επιβεβαίωσης όταν δεν μπορούν να διαπιστώσουν με ασφάλεια την ηλικία ενός χρήστη.
Το Kids Wallet δεν διαβιβάζει στις πλατφόρμες την ημερομηνία γέννησης του χρήστη, αλλά ένα ψηφιακό σήμα που επιβεβαιώνει αν βρίσκεται πάνω ή κάτω από το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο. Στόχος είναι να περιοριστεί η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, χωρίς να υπονομεύεται η αξιοπιστία της διαδικασίας.
«Δεν δίνουν ούτε καν την ημερομηνία γέννησης. Δίνει μόνο ένα σήμα, μια σημαία, ένα flag, όπως λένε στους όρους της πληροφορικής, για το αν το άτομο αυτό, ο χρήστης αυτός, είναι πάνω ή κάτω από δεκαπέντε έτη», ανέφερε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, εξηγώντας ότι ο σχεδιασμός του εργαλείου αποσκοπεί στην επιβεβαίωση της ηλικίας χωρίς τη διαβίβαση πρόσθετων προσωπικών δεδομένων στις πλατφόρμες.
Όπως ανέφερε ο κ. Παπαστεργίου, όταν μία πλατφόρμα δεν είναι βέβαιη για την ηλικία του χρήστη, θα μπορεί να εμφανίζει κωδικό QR, τον οποίο ο χρήστης θα σαρώνει μέσω του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet, προκειμένου να ολοκληρωθεί η επαλήθευση.
Διευκρίνισε ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι πλατφόρμες θα πρέπει να κλειδώνουν τους λογαριασμούς για τους οποίους γνωρίζουν ότι ανήκουν σε χρήστες κάτω των 15 ετών. Όταν δεν είναι βέβαιες για την ηλικία, θα πρέπει να ζητούν επιβεβαίωση μέσω του σχετικού ψηφιακού εργαλείου.
Ο υπουργός σημείωσε ότι το βάρος μεταφέρεται, πλέον, στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να διασφαλίζουν την τήρηση του ηλικιακού περιορισμού, αντί να επαφίεται αποκλειστικά στους γονείς η χρήση εφαρμογών γονικού ελέγχου.
«Δεν θα τρέχουν οι γονείς να κλειδώσουν τα κινητά με οποιαδήποτε εφαρμογή των παιδιών τους, αλλά πλέον το βάρος της επαλήθευσης, της διασφάλισης πάει στις πλατφόρμες», τόνισε ο κ. Παπαστεργίου. Όπως εξήγησε, οι πλατφόρμες θα πρέπει να αξιοποιούν τα στοιχεία και τους αλγορίθμους που διαθέτουν για να εκτιμούν την ηλικία των χρηστών και να καταφεύγουν σε εργαλεία επαλήθευσης όταν δεν μπορούν να το κάνουν με ασφάλεια.
Στις τεχνικές προκλήσεις περιλαμβάνεται και η πιθανότητα παράκαμψης των περιορισμών μέσω VPN, δηλαδή υπηρεσιών που μπορούν να εμφανίζουν διαφορετική χώρα σύνδεσης. Σύμφωνα με τον υπουργό, εξετάζεται η αξιοποίηση πρόσθετων ενδείξεων, όπως η χρήση ελληνικού αριθμού κινητού τηλεφώνου, η γλώσσα του προγράμματος περιήγησης και η διεύθυνση IP, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται περαιτέρω έλεγχος.
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι το ζήτημα της παράκαμψης μέσω VPN εξετάζεται σε συνεργασία με τεχνικούς και τις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά και με τις ίδιες τις πλατφόρμες. Όπως εξήγησε, εάν ένας χρήστης εμφανίζεται να συνδέεται από άλλη χώρα, αλλά έχει δηλώσει ελληνικό αριθμό κινητού ή χρησιμοποιεί ελληνική γλώσσα στο πρόγραμμα περιήγησης, αυτά τα στοιχεία μπορούν να αποτελέσουν ενδείξεις που θα πρέπει να αξιολογηθούν περαιτέρω.
Ποιες πλατφόρμες αφορά η ρύθμιση
Όπως διευκρίνισε ο κ. Παπαστεργίου, στο επίκεντρο βρίσκονται αρχικά το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ ο κατάλογος των υπηρεσιών που θα υπάγονται στη ρύθμιση δεν είναι οριστικός και αναμένεται να εξελίσσεται. Η κυβέρνηση τονίζει ότι η παρέμβαση αφορά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όχι συνολικά τη χρήση του διαδικτύου ή της τεχνολογίας. Στόχος είναι να περιοριστεί η έκθεση των παιδιών σε επιβλαβές περιεχόμενο και πρακτικές που ενδέχεται να ενισχύουν την υπερβολική χρήση, χωρίς να αποκλείονται από τις ψηφιακές υπηρεσίες που είναι αναγκαίες για την επικοινωνία, την εκπαίδευση και την καθημερινότητά τους.
«Δεν είναι περιοριστικός αυτός ο κατάλογος. Η Ευρώπη επεξεργάζεται δυναμικά αυτόν τον κατάλογο», ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι οι υπηρεσίες που θα υπάγονται στη ρύθμιση θα εξετάζονται ανάλογα με τις εξελίξεις.
Η εφαρμογή της ρύθμισης θα βασίζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), ενώ για τις παραβάσεις προβλέπεται η ενεργοποίηση των μηχανισμών εποπτείας και κυρώσεων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Όπως επεσήμανε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα πρόστιμα βάσει του DSA μπορεί να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών μίας πλατφόρμας.
Ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι, σε περίπτωση καταγγελίας που αφορά πλατφόρμα, ενεργοποιείται η προβλεπόμενη διαδικασία εποπτείας στο πλαίσιο του DSA. Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, η διαδικασία ακολουθεί τους μηχανισμούς που προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός, με τη συμμετοχή των αρμόδιων αρχών.
Άκης Σκέρτσος: Από την ατομική ευθύνη στην ευθύνη των εταιρειών
Ο υπουργός Επικρατείας, ‘Ακης Σκέρτσος, υποστήριξε ότι η παρέμβαση αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός πλαισίου κανόνων για τις εταιρείες τεχνολογίας, ώστε η προστασία των παιδιών να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τις αποφάσεις κάθε οικογένειας. Όπως υπογράμμισε, οι πλατφόρμες συγκεντρώνουν δεδομένα για τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά των χρηστών και χρησιμοποιούν αλγορίθμους για την εξατομίκευση του περιεχομένου που προβάλλουν. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η πρακτική δημιουργεί ιδιαίτερους κινδύνους για τους ανηλίκους, καθώς ακόμη δεν έχουν αναπτύξει πλήρως την ικανότητα αυτορρύθμισης.
Ο κ. Σκέρτσος περιέγραψε αυτή τη σχέση ως «ψηφιακή ασυμμετρία», εξηγώντας ότι οι πλατφόρμες διαθέτουν τεράστιο όγκο πληροφοριών για τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά των χρηστών, τις οποίες αξιοποιούν για να προσαρμόζουν το περιεχόμενο που εμφανίζεται σε κάθε λογαριασμό. «Μας αρκεί η αυτορρύθμιση των επιχειρήσεων; Μας αρκεί η αυτορρύθμιση των εταιρειών τεχνολογίας; Η απάντηση είναι όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ως παράδειγμα, ο υπουργός αναφέρθηκε στον εξωδικαστικό συμβιβασμό της Meta με την αμερικανική δικαιοσύνη και πολιτείες των ΗΠΑ, τον οποίο τοποθέτησε στα τέλη Αυγούστου του 2024. Όπως είπε, ο συμβιβασμός συνοδεύεται από αποζημιώσεις και μέτρα αυτορρύθμισης με στόχο την προστασία των παιδιών. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ανάγκη να θεσπιστούν κανόνες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από τις αποφάσεις κάθε εταιρείας.
Ο κ. Σκέρτσος ανέφερε ότι η αυτορρύθμιση των εταιρειών δεν επαρκεί και τόνισε την ανάγκη κρατικής παρέμβασης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, σημείωσε ότι η πρωτοβουλία δεν στρέφεται κατά της τεχνολογίας, η οποία παραμένει σημαντική για την εκπαίδευση, την ενημέρωση, την ψυχαγωγία και την κοινωνικοποίηση των παιδιών.
«Δεν μιλάμε για μια απαγόρευση που αφορά το διαδίκτυο ή την τεχνολογία γενικότερα», τόνισε ο υπουργός Επικρατείας, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία έχει σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση, την ενημέρωση και την κοινωνικοποίηση των παιδιών. Όπως είπε, η κυβερνητική παρέμβαση αφορά την ανάγκη να τεθούν συγκεκριμένοι κανόνες για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και όχι την απομάκρυνση των ανηλίκων από την τεχνολογία.
Ο κ. Σκέρτσος αναφέρθηκε, επίσης, σε επιστημονικά ευρήματα και στοιχεία ευρωπαϊκών φορέων, σύμφωνα με τα οποία τουλάχιστον ένα στα πέντε ή ένα στα τέσσερα παιδιά ενδέχεται να διατρέχει κίνδυνο έκθεσης σε επιβλαβές περιεχόμενο, διαδικτυακό εκφοβισμό ή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που δεν συνάδει με την ηλικία του. Διευκρίνισε, πάντως, ότι αυτό δεν σημαίνει πως κάθε ανήλικος που χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα θα αναπτύξει ψηφιακό εθισμό.
Όσον αφορά την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιδιώκει να αποτελέσει την πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που προχωρά σε αντίστοιχη νομοθετική παρέμβαση. Επεσήμανε, επίσης, ότι το ελληνικό σχέδιο διαμορφώθηκε έπειτα από διαβουλεύσεις με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες, με στόχο τη συμβατότητά του με το ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει ήδη αναπτύξει ψηφιακά εργαλεία για την προστασία των πολιτών και των παιδιών, όπως το Kids Wallet και το parco.gov.gr. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πλατφόρμα stopbullying.gov.gr για τις καταγγελίες σχολικού εκφοβισμού, στην εφαρμογή Safe Youth για περιστατικά που απειλούν την ασφάλεια των ανηλίκων εκτός σχολείου, καθώς και στο Panic Button για την αντιμετώπιση περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας.
Σχετικά με την ευρωπαϊκή διάσταση, ο κ. Σκέρτσος ανέφερε ότι η Ελλάδα είχε προηγηθεί των αντίστοιχων ευρωπαϊκών εξελίξεων, θέτοντας το ζήτημα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2024 και προχωρώντας σε παρεμβάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως είπε, η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2026 ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων. Αναφέρθηκε, επίσης, στην Αυστραλία, η οποία έχει προχωρήσει σε αντίστοιχη ρύθμιση, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να κινείται εντός του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
‘Αδωνις Γεωργιάδης: Ανησυχητικά τα στοιχεία για την υπερβολική χρήση
Στην επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχική υγεία των παιδιών εστίασε ο υπουργός Υγείας, ‘Αδωνις Γεωργιάδης, επικαλούμενος στοιχεία ερευνών για τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών από εφήβους. Όπως υπογράμμισε, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές γυμνασίου και λυκείου ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ηλικία 10 έως 12 ετών, ενώ ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 23% των 15χρονων αισθάνεται νευρικότητα ή ανασφάλεια όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.
«Ένας στους τέσσερις, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat αλλά και του ΟΟΣΑ, δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση των social media», ανέφερε ο υπουργός Υγείας, χαρακτηρίζοντας τα ευρήματα ανησυχητικά. Πρόσθεσε ότι ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 15 ετών νιώθει νευρικότητα, διάσπαση προσοχής ή ανασφάλεια όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.
Αναφέρθηκε επίσης, σε στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το 17% των παιδιών ηλικίας 11 έως 15 ετών έχει υποστεί διαδικτυακή παρενόχληση, ενώ ένας στους πέντε 15χρονους παραμελεί άλλες δραστηριότητες, όπως ο αθλητισμός και τα χόμπι, εξαιτίας της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο κ. Γεωργιάδης παρουσίασε ακόμη στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ένας στους τέσσερις εφήβους έχει αισθανθεί δυσφορία επειδή προσωπικές πληροφορίες του κοινοποιήθηκαν στο διαδίκτυο χωρίς τη συγκατάθεσή του. Για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, ανέφερε ότι το 17% των παιδιών ηλικίας 11 έως 15 ετών είχε πέσει θύμα cyberbullying την περίοδο 2021-2022.
Ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι ο ψηφιακός εθισμός δεν αφορά αποκλειστικά τους ανηλίκους, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τους ενηλίκους, τονίζοντας, ωστόσο, ότι στις μικρές ηλικίες οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ανάπτυξη της προσωπικότητας και των κοινωνικών σχέσεων.
«Στην πολύ νεαρή ηλικία γίνεται εξαιρετικά πιο επικίνδυνο, γιατί διαμορφώνει τον χαρακτήρα τους και μπορεί να καθορίσει όλη τη μετέπειτα ζωή τους, τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, τον τρόπο που θα ενταχθούν σε ένα κοινωνικό περιβάλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υγείας.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχει ξεκινήσει, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων και με αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ, πρόγραμμα για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού. Όπως επεσήμανε, έχει δημιουργηθεί και η τηλεφωνική γραμμή 1145, στην οποία μπορούν να απευθύνονται παιδιά, γονείς και ενήλικοι για ζητήματα ψηφιακού εθισμού και εξαρτήσεων.
Ο κ. Γεωργιάδης τόνισε ότι η νομοθετική παρέμβαση δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης της ψηφιακής εξάρτησης. Όπως σημείωσε, η θέσπιση του ορίου ηλικίας μπορεί να βοηθήσει και τους γονείς, καθώς η επιβολή περιορισμών στο σπίτι συχνά προκαλεί εντάσεις όταν τα παιδιά έχουν ήδη αναπτύξει έντονη προσκόλληση στα κινητά τηλέφωνα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και τα επόμενα βήματα
Οι τρεις υπουργοί παρουσίασαν τη νομοθετική πρωτοβουλία ως συνέχεια των μέτρων που ήδη έχουν ληφθεί για την προστασία των ανηλίκων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η απαγόρευση της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία και η ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων για την ασφάλεια των παιδιών.
Ο κ. Σκέρτσος αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, με αφετηρία την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2024, καθώς και στις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Από την πλευρά του, ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζεται στο ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, ενώ αναφέρθηκε και στις υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων, οι οποίες αναμένεται να συμπληρώσουν το υφιστάμενο πλαίσιο.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης διευκρίνισε ότι το EU Kids Act δεν αποτελεί ακόμη ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά κείμενο βασικών αρχών για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, το οποίο αναμένεται να διαμορφωθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες. «Εμείς, παρ’ όλα αυτά, χτίζοντας πάνω σε μια υφιστάμενη νομοθεσία, νομίζω πως μπορούμε να πάρουμε και πρέπει να πάρουμε μέτρα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω καθυστερήσεις.
Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε, επίσης, στο άρθρο 27 του Digital Services Act, πάνω στο οποίο, όπως είπε, στηρίζεται η ελληνική πρωτοβουλία, καθώς και στη διαδικασία διαβούλευσης με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες μέσω του μηχανισμού TRIS, από τον Μάιο έως τον Αύγουστο. Στόχος, όπως σημείωσε, είναι η εφαρμογή του ηλικιακού ορίου σε συμφωνία με το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο, μέχρι να διαμορφωθούν οι επόμενες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις.
Δείτε κάρτες από την παρουσίαση του νομοσχεδίου:
Ανάμεσα στην προστασία και την ελευθερία – Είκοσι οκτώ ερωτήσεις και απαντήσεις
Η συζήτηση για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περνά σε μία νέα, κρίσιμη φάση, καθώς η Ελλάδα προωθεί τη θέσπιση κατώτατου ορίου ηλικίας τα 15 έτη, με προβλεπόμενη ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα σύνθετο ερώτημα: Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου, χωρίς να περιορίσουμε αδικαιολόγητα την ενημέρωση, την επικοινωνία και την ελευθερία της έκφρασής τους;
Η υπερβολική χρήση, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και οι μηχανισμοί των πλατφορμών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη παραμονή στο διαδίκτυο εντείνουν τον προβληματισμό γονέων, εκπαιδευτικών και ειδικών. Την ίδια στιγμή, τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν για τους νέους χώρο κοινωνικοποίησης, δημιουργικότητας και ανταλλαγής ιδεών, γεγονός που καθιστά αναγκαία μία προσεκτικά σχεδιασμένη και αναλογική παρέμβαση.
Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρόταση EU KIDS Act φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων, δίνοντας έμφαση στην επαλήθευση ηλικίας, στην ασφάλεια των ψηφιακών υπηρεσιών και στην ευθύνη των παρόχων. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε νομοθετική εξέλιξη και δεν αποτελεί ισχύοντα Κανονισμό.
Τι προβλέπει, λοιπόν, η ελληνική ρύθμιση; Ποιες αλλαγές αναμένονται για τα παιδιά και τις οικογένειες; Πώς θα ελέγχεται η ηλικία, ποιος θα έχει την ευθύνη εφαρμογής και ποιες εγγυήσεις θα προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα; Και, κυρίως, πώς θα αξιολογηθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του μέτρου;
Ο ακόλουθος οδηγός ερωτήσεων και απαντήσεων επιχειρεί να αποσαφηνίσει τα βασικά σημεία της ελληνικής πρωτοβουλίας και της ευρωπαϊκής πρότασης, διαχωρίζοντας όσα προβλέπονται από όσα παραμένουν υπό συζήτηση. Στόχος είναι η ουσιαστική ενημέρωση γονέων, παιδιών και εκπαιδευτικών, σε μια εποχή όπου η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο αποτελεί όχι μόνο ζήτημα νομοθεσίας, αλλά και συλλογική ευθύνη.
Ελληνικό σχέδιο νόμου και ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act
Πρακτική ενημέρωση για γονείς, παιδιά και παρόχους υπηρεσιών. Η ελληνική πρωτοβουλία προβλέπει όριο πρόσβασης 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ευρωπαϊκή πρόταση διαμορφώνει ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα Κανονισμό.
1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;
Θέτει ελάχιστο όριο 15 ετών για την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες. Αφορά την πρόσβαση στις καλυπτόμενες υπηρεσίες και όχι γενική απαγόρευση χρήσης του διαδικτύου ή κατοχής κινητού τηλεφώνου.
2. Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί το ελληνικό σχέδιο;
Η προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής είναι η 1η Ιανουαρίου 2027. Μέχρι την ψήφιση και δημοσίευσή του πρόκειται για σχέδιο νόμου. Αυτή η ημερομηνία αφορά την ελληνική ρύθμιση και δεν αποτελεί ημερομηνία εφαρμογής της ευρωπαϊκής πρότασης.
3. Από ποιο έτος γέννησης και μετά αφορά τα παιδιά στην έναρξη εφαρμογής;
Την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός αφορά παιδιά γεννημένα το 2013 και μετά. Όσα γεννήθηκαν το 2012 ή νωρίτερα θεωρείται ότι έχουν συμπληρώσει το όριο των 15 ετών για τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Αυτό δεν καταργεί άλλους κανόνες προστασίας ανηλίκων ή νόμιμους όρους κάθε υπηρεσίας.
4. Ένα παιδί που γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012 πρέπει να περιμένει τα γενέθλιά του;
Όχι. Για την εφαρμογή της ελληνικής διάταξης, ως ημερομηνία γέννησης όλων των προσώπων του ίδιου ημερολογιακού έτους θεωρείται η 1η Ιανουαρίου. Συνεπώς, όλα τα παιδιά του 2012 καλύπτουν το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2027, όλα του 2013 από την 1η Ιανουαρίου 2028 και όλα του 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029. Πρόκειται για ειδικό κανόνα αυτής της ρύθμισης.
5. Υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση για την παρέμβαση;
Δεν υποστηρίζουμε ότι κάθε χρήση κοινωνικών δικτύων προκαλεί πρόβλημα ψυχικής υγείας σε κάθε παιδί. Οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την ευαλωτότητα, το περιεχόμενο και τον τρόπο χρήσης. Υπάρχουν, όμως, επιστημονικά και εμπειρικά δεδομένα για κινδύνους που δικαιολογούν προληπτική παρέμβαση.
Το συνοδευτικό ευρωπαϊκό υλικό οργανώνει τους κινδύνους γύρω από την υπερβολική χρήση που εκτοπίζει ύπνο και άλλες δραστηριότητες, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και τις επιβλαβείς διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Ο σχεδιασμός των πλατφορμών μπορεί να ενισχύει αυτούς τους κινδύνους.
Στη συγκριτική έρευνα EU Kids Online 2026, σε 28.465 παιδιά ηλικίας 10-16 ετών από 19 ευρωπαϊκές χώρες, μόνο το 48% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές online. Στην έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του Φεβρουαρίου 2025, σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10-18 ετών, ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει υπερβολική χρήση. Πρόκειται για αυτοαναφορές, όχι για κλινική διάγνωση εθισμού.
Η τεκμηρίωση κινδύνων δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο θα λύσει από μόνο του το πρόβλημα. Η αποτελεσματικότητά του πρέπει να αξιολογείται στην πράξη.
6. Έχει προηγηθεί επιστημονική επεξεργασία ή η νομοθέτηση είναι πρόωρη;
Δεν ξεκινάμε από μηδενική βάση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκρότησε το Special Panel on Child Online Safety, με περισσότερους από 60 ειδικούς από πεδία όπως η υγεία, η παιδοψυχολογία και παιδοψυχιατρική, η πληροφορική και οι κοινωνικές επιστήμες. Συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι νέων, γονέων και οργανώσεων για τα δικαιώματα του παιδιού, ενώ οι συμπρόεδροι συναντήθηκαν και με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων.
Η ευρωπαϊκή πρόταση συνοδεύεται από αναλυτικό έγγραφο εργασίας για τις επιπτώσεις της και αξιοποιεί προηγούμενες εκτιμήσεις επιπτώσεων, επιστημονικές μελέτες και στοιχεία από την εφαρμογή της DSA. Η ελληνική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, δεδομένα του ΠΟΥ, του ΟΟΣΑ, της έρευνας HBSC, του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και της εθνικής στρατηγικής προστασίας ανηλίκων.
Η επιστημονική αβεβαιότητα για επιμέρους επιπτώσεις επιβάλλει αναλογικά μέτρα, παρακολούθηση και επανεξέταση με βάση νεότερα δεδομένα. Δεν δικαιολογεί ούτε αδράνεια ούτε βεβαιότητες για αποτελέσματα που δεν έχουν ακόμη μετρηθεί.
7. Ποιες πλατφόρμες αφορά;
Το κριτήριο είναι η παροχή υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο η εμπορική ονομασία. Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων υπηρεσιών είναι το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Το σχέδιο δεν περιέχει κλειστό ονομαστικό κατάλογο. Για υπηρεσίες με μικτές λειτουργίες, ο ακριβής υπαγόμενος και ο τρόπος εφαρμογής χρειάζονται αποσαφήνιση από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές όταν οριστικοποιηθεί το κανονιστικό πλαίσιο.
8. Μπορεί ο γονέας να επιτρέψει πρόσβαση πριν από τα 15 στην ελληνική ρύθμιση;
Το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει εξαίρεση του ηλικιακού ορίου με γονική συναίνεση ούτε ειδικό περιορισμένο λογαριασμό για τις ηλικίες 13 έως 15.
9. Τι γίνεται αν το παιδί ήδη έχει λογαριασμό;
Η ηλικιακή απαγόρευση δεν προβλέπει εξαίρεση επειδή ο λογαριασμός δημιουργήθηκε πριν από την έναρξη εφαρμογής. Η πρόσβαση θα πρέπει να συμμορφώνεται με το νέο όριο.
10. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία;
Για την εφαρμογή του ορίου χρειάζονται κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις επαλήθευσης ηλικίας, με ελαχιστοποίηση των δεδομένων και σεβασμό στην ιδιωτική ζωή. Η απλή δήλωση μιας ημερομηνίας γέννησης δεν αρκεί ως αξιόπιστος έλεγχος. Η επιλογή και η λειτουργία των μηχανισμών πρέπει να συμμορφώνονται με το ενωσιακό πλαίσιο. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη λειτουργική εφαρμογή ταυτοποίησης της ηλικίας που καλύπτει όλες τις προδιαγραφές που έχει θέσει η ΕΕ.
11. Η επαλήθευση ηλικίας σημαίνει υποχρεωτική ταυτοποίηση όλων ή υποχρεωτικό Kids Wallet;
Όχι. Το ελληνικό σχέδιο δεν θεσπίζει γενικευμένη ταυτοποίηση όλων των χρηστών ούτε επιβάλλει συγκεκριμένη εφαρμογή. Το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται στο συνοδευτικό πλαίσιο ως ενδεδειγμένα παραδείγματα, ενώ μπορούν να αξιοποιούνται και ισοδύναμες λύσεις συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
Η επαλήθευση ηλικίας διαφέρει από την αποκάλυψη ταυτότητας στην πλατφόρμα. Η αναγκαία πληροφορία είναι εάν ο χρήστης πληροί το σχετικό ηλικιακό όριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται έλεγχος ταυτότητας για ενήλικους χρήστες. Σημαίνει ότι ο έλεγχος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε γενικευμένη ταυτοποίηση ή παρακολούθηση.
12. Θα πρέπει να δώσω την ταυτότητά μου στην πλατφόρμα και τι σημαίνει απόδειξη μηδενικής γνώσης;
Δεν θεσπίζεται γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας στην πλατφόρμα. Ένα διακριτικό ηλικίας μπορεί να επιβεβαιώνει ότι καλύπτεται το όριο χωρίς να μεταφέρει όνομα, ακριβή ημερομηνία γέννησης ή αριθμό ταυτότητας.
Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει διασφάλιση ηλικίας με τεχνολογία απόδειξης μηδενικής γνώσης, γνωστή ως zero-knowledge proof. Με απλά λόγια, αποδεικνύεται η ηλικιακή προϋπόθεση χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα.
Η διαδικασία δεν πρέπει να επιτρέπει ταυτοποίηση, εντοπισμό, παρακολούθηση ή κατάρτιση προφίλ. Πρόκειται για συγκεκριμένη πρόβλεψη της ευρωπαϊκής πρότασης.
13. Υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού οικογενειών ή μεταφοράς μεγαλύτερου βάρους στους γονείς;
Αυτός ο κίνδυνος πρέπει να αντιμετωπίζεται από τον σχεδιασμό. Η δυνατότητα διαφορετικών λύσεων επαλήθευσης επιτρέπει να αποφεύγεται η εξάρτηση από μία συγκεκριμένη εφαρμογή ή συσκευή. Χρειάζονται, όμως, στην πράξη προσβάσιμες επιλογές και σαφείς οδηγίες για οικογένειες με περιορισμένη ψηφιακή πρόσβαση ή δεξιότητες.
Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει προσβάσιμα μέσα απόδειξης γονικής μέριμνας και εναλλακτικές διαδικασίες όταν δεν είναι διαθέσιμα τα συνήθη έγγραφα. Διευκρινίζει, επίσης, ότι τα γονικά εργαλεία συμπληρώνουν την ευθύνη των παρόχων και ότι η συμμόρφωση δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από τη διαθεσιμότητα ή την ψηφιακή εξοικείωση του γονέα.
Το Kids Wallet και το parco.gov.gr μπορούν να υποστηρίζουν τις οικογένειες με εργαλεία και πρακτική καθοδήγηση. Η ευθύνη προστασίας, όμως, δεν μπορεί να μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους γονείς.
14. Η επαλήθευση ηλικίας δημιουργεί νέους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και προσωπικών δεδομένων;
Μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους εάν σχεδιαστεί ή εφαρμοστεί ανεπαρκώς. Γι’ αυτό απαιτούνται υψηλή ασφάλεια, ελαχιστοποίηση δεδομένων, περιορισμός σκοπού και προστασία της ιδιωτικότητας ήδη από τον σχεδιασμό. Η προστασία των παιδιών δεν δικαιολογεί περιττή συλλογή εγγράφων ταυτότητας ή χρήση των στοιχείων ηλικίας για διαφήμιση και κατάρτιση προφίλ.
Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει για τους σχετικούς ελέγχους ηλικιακής πρόσβασης πιστοποιημένες ευρωπαϊκές λύσεις από ανεξάρτητους τρίτους, με υψηλή ακρίβεια, αξιοπιστία, ασφάλεια και μη παρεμβατικότητα. Η απόδειξη μηδενικής γνώσης περιορίζει την πληροφορία που αποκαλύπτεται στην πλατφόρμα.
Ούτε η πιστοποίηση ούτε μία τεχνολογία εξαλείφουν κάθε κίνδυνο. Απαιτούνται ασφαλής υλοποίηση, έλεγχοι και αντιμετώπιση περιστατικών, με σεβασμό στον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Στόχος είναι η αξιόπιστη ένδειξη ηλικίας με τη μικρότερη δυνατή επεξεργασία δεδομένων.
15. Αν τα παιδιά μπορούν να παρακάμψουν τον έλεγχο με VPN ή να μετακινηθούν αλλού, έχει νόημα το μέτρο;
Κανένα τεχνικό σύστημα δεν είναι πλήρως απρόσβλητο από παράκαμψη. Η χρήση ψευδούς ηλικίας, ξένου λογαριασμού ή VPN δεν αναιρεί τον κανόνα, αλλά δημιουργεί δυσκολίες που πρέπει να αντιμετωπίζονται. Η επαλήθευση πριν από τη δημιουργία λογαριασμού μπορεί να ενισχύσει την τήρηση του ορίου, χωρίς να εγγυάται απόλυτη αποτελεσματικότητα.
Η πρόταση EU KIDS Act απαγορεύει πρακτικές των παρόχων που υπονομεύουν ή παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους. Γι’ αυτό χρειάζονται κοινές ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές, συνεργασία με τις πλατφόρμες και αποτελεσματική επιβολή. Πρέπει επίσης να παρακολουθείται αν τα παιδιά μετακινούνται σε υπηρεσίες με μικρότερες εγγυήσεις προστασίας.
16. Προβλέπονται πρόστιμα σε παιδιά ή γονείς;
Οι συγκεκριμένες ελληνικές διατάξεις δεν θεσπίζουν νέο πρόστιμο ή ποινή για παιδιά και γονείς. Η εποπτεία και η επιβολή αφορούν τους παρόχους μέσα από το υφιστάμενο πλαίσιο της DSA και του ν. 5099/2024. Ο γονικός ρόλος παραμένει σημαντικός, αλλά δεν υποκαθιστά την ευθύνη της πλατφόρμας.
17. Ποιος ελέγχει τις πλατφόρμες και πού υποβάλλεται καταγγελία;
Το ελληνικό σχέδιο εντάσσεται στον ν. 5099/2024, τον εφαρμοστικό νόμο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, γνωστής ως DSA. Για παρόχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εποπτεύουν την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
Η ΕΕΤΤ είναι ο Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών. Για πάροχο εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος, η καταγγελία μπορεί να υποβληθεί στην Ελλάδα και να διαβιβαστεί από την ΕΕΤΤ στον αρμόδιο Συντονιστή του κράτους εγκατάστασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τις αρμοδιότητες που προβλέπει η DSA για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, με κατανομή ευθύνης ανάλογα με την υποχρέωση και τη διαδικασία που έχει κινηθεί.
Καταγγελία για παράβαση της DSA μπορεί να υποβληθεί μέσω της σχετικής φόρμας της ΕΕΤΤ. Είναι χρήσιμο να περιλαμβάνει την υπηρεσία, το περιστατικό, ημερομηνίες και αποδεικτικά στοιχεία. Δεν δημιουργείται νέος εποπτικός φορέας ή νέο αυτοτελές σύστημα προστίμων.
18. Πρέπει οι γονείς να κάνουν κάποια ενέργεια από τώρα;
Δεν προβλέπεται γενική υποχρέωση εγγραφής όλων των οικογενειών σε συγκεκριμένη εφαρμογή. Μπορούν ήδη να ελέγξουν τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και γονικού ελέγχου, να συζητήσουν με το παιδί το νέο όριο και να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις και τις ενημερώσεις των πλατφορμών. Για ενημέρωση σχετικά με τον γονικό έλεγχο μπορούν να αξιοποιούν το parco.gov.gr.
19. Τι αλλάζει για παιδιά από 15 έως 17 ετών;
Δεν εμπίπτουν στην ελληνική ηλικιακή απαγόρευση, εφόσον καλύπτουν το όριο με τον ειδικό τρόπο υπολογισμού της διάταξης. Παραμένουν όμως ανήλικοι και δικαιούνται τις προστασίες του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η συμπλήρωση του ορίου δεν σημαίνει απεριόριστη χρήση ούτε απαλλαγή των παρόχων από τις υποχρεώσεις προστασίας τους.
20. Το όριο των 15 περιορίζει δυσανάλογα την ενημέρωση και την έκφραση των παιδιών;
Η πρόσβαση στην πληροφορία, η έκφραση και η κοινωνική συμμετοχή των παιδιών είναι δικαιώματα που πρέπει να συνεκτιμώνται. Τα ψηφιακά περιβάλλοντα προσφέρουν επίσης μάθηση, δημιουργικότητα και υποστήριξη. Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 15, χωρίς να θεσπίζει γενική απαγόρευση του διαδικτύου ή της τεχνολογίας.
Επιδιώκει να περιορίσει την πρώιμη έκθεση σε κινδύνους που συνδέονται με προβληματική χρήση, διαταραχή ύπνου, επιβλαβές περιεχόμενο και ανεπιθύμητες επαφές. Η ευρωπαϊκή πρόταση αντιμετωπίζει και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού, όπως την ατέρμονη κύλιση και τα συστήματα συστάσεων που επιδιώκουν παρατεταμένη εμπλοκή.
Η αναλογικότητα χρειάζεται να τεκμηριώνεται ως προς το πεδίο, την εφαρμογή και τις συνέπειες του μέτρου. Η προστασία πρέπει να συνδυάζεται με προσβάσιμες ασφαλείς δυνατότητες ενημέρωσης, επικοινωνίας και έκφρασης.
21. Γιατί δεν αρκούν ο ψηφιακός γραμματισμός και τα γονικά εργαλεία;
Η εκπαίδευση και η ρύθμιση λειτουργούν συμπληρωματικά. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να αξιολογούν περιεχόμενο, να αναγνωρίζουν κινδύνους και να ζητούν βοήθεια. Οι γονείς χρειάζονται ενημέρωση και εύχρηστα εργαλεία. Αυτά, όμως, δεν μπορούν να αντισταθμίσουν μόνα τους τους σχεδιασμούς που ενισχύουν την προβληματική χρήση.
Η ελληνική παρέμβαση εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική προστασίας ανηλίκων, με ψηφιακή παιδεία και υποστήριξη οικογενειών. Η ευρωπαϊκή πρόταση συνδυάζει ηλικιακούς κανόνες με ασφαλή σχεδιασμό, διασφάλιση ηλικίας, γονικά εργαλεία και επιβολή. Οι πάροχοι οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις υπηρεσίες που σχεδιάζουν και διαθέτουν. Τα γονικά εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά.
22. Η ελληνική ρύθμιση είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο;
Η ελληνική πρωτοβουλία αξιοποιεί τον ν. 5099/2024 και τις αρμόδιες αρχές και διαδικασίες συνεργασίας της DSA. Δεν δημιουργεί παράλληλο αυτοτελές εθνικό σύστημα εποπτείας. Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη νομοθετική πρωτοβουλία, το σχέδιο κοινοποιήθηκε και συζητήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Η ευρωπαϊκή πρόταση κινείται προς ηλικιακά όρια, ουσιαστική επαλήθευση και αυξημένη ευθύνη παρόχων. Αυτό δείχνει κοινή κατεύθυνση πολιτικής, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του οριστική κρίση νομιμότητας κάθε εθνικής διάταξης. Η συμβατότητα κρίνεται βάσει του ισχύοντος ενωσιακού δικαίου, ενώ η τελική σχέση των δύο πλαισίων θα εξαρτηθεί και από το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού Κανονισμού που θα εγκριθεί.
23. Πώς διαφέρει το EU KIDS Act από την ελληνική ρύθμιση;
Η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται στην πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα. Η ευρωπαϊκή πρόταση, που είναι ακόμη υπό διαμόρφωση και έγκριση, περιλαμβάνει επιπλέον υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψηφιακούς συντρόφους ΤΝ και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς. Προβλέπει διαφορετικές υποχρεώσεις ανά υπηρεσία και ευρύτερους κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού. Δεν επιβάλλει τον ίδιο ηλικιακό αποκλεισμό σε κάθε ψηφιακή υπηρεσία.
24. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά από 13 έως κάτω των 15;
Ο πάροχος μπορεί να προσφέρει ειδικό περιορισμένο λογαριασμό, τον οποίο δημιουργεί γονέας ή κηδεμόνας. Τα γονικά εργαλεία είναι υποχρεωτικά ενεργά, ο γονέας μπορεί να θέτει ημερήσιο όριο που δεν υπερβαίνει τη μία ώρα και να προεγκρίνει νέες επαφές ή να περιορίζει τον αριθμό τους. Ο πάροχος επαληθεύει την ηλικία και τη γονική ιδιότητα. Δεν πρόκειται για πλήρη αυτόνομο λογαριασμό. Η νομοθεσία αυτή ακόμη δεν έχει ψηφιστεί.
25. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά κάτω των 13;
Δεν επιτρέπει λογαριασμό κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού. Προβλέπει στενή εξαίρεση για περιορισμένη πρόσβαση μέσω λογαριασμού γονέα σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και γονικό έλεγχο. Δεν πρόκειται για γενική άδεια χρήσης του κανονικού λογαριασμού ενός ενηλίκου.
26. Ποιος φέρει την ευθύνη και ποιες κυρώσεις προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία;
Πρωτίστως ο πάροχος. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης και αναθέτουν ανεξάρτητο έλεγχο με δική τους δαπάνη. Η επιβολή αξιοποιεί τη DSA και, για τα σχετικά συστήματα ΤΝ, τον AI Act. Προβλέπονται κυρώσεις που, κατά το εφαρμοστέο καθεστώς, μπορούν να φθάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Δεν πρόκειται για πρόστιμο που επιβάλλεται αυτομάτως για κάθε περιστατικό.
27. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2027;
Όχι. Είναι πρόταση ευρωπαϊκού Κανονισμού που απαιτεί έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι τελικές διατάξεις, οι ημερομηνίες εφαρμογής και η σχέση με τις εθνικές ρυθμίσεις θα προκύψουν από τη νομοθετική διαδικασία. Η 1η Ιανουαρίου 2027 αφορά την προβλεπόμενη έναρξη της ελληνικής ρύθμισης.
28. Πώς θα κριθεί αν το μέτρο πετυχαίνει;
Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο στον αριθμό λογαριασμών που αποκλείονται αλλά στην κατανόηση από τους γονείς, τα παιδιά και τις εταιρίες τεχνολογίας ότι η προστασία των ανηλίκων από επιβλαβές περιεχόμενο αποτελεί πλέον εθνική προτεραιότητα που επιβάλλει τη λήψη ειδικών μέτρων. Χρειάζεται να εξετάζονται η πραγματική τήρηση του ορίου, η προβληματική χρήση, ο ύπνος και η ευημερία των παιδιών, οι αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί, τα σφάλματα επαλήθευσης και η μετακίνηση σε λιγότερο ασφαλείς υπηρεσίες.
Η εθνική εφαρμογή θα βρίσκεται υπό συστηματική αξιολόγηση από την κυβέρνηση, με επιστημονική συνδρομή και συμμετοχή γονέων, εκπαιδευτικών και παιδιών. Τα αποτελέσματα και τα νεότερα δεδομένα θα καθοδηγούν διορθώσεις και προσαρμογές.
Σχετικά Tags
Άκης Σκέρτσος ηλικία Δημήτρης Παπαστεργίου Άδωνις Γεωργιάδης Social Media Ανήλικοι
