Όταν οι φοιτητές στη Σερβία ξεκίνησαν τις διαδηλώσεις στη χώρα μετά την τραγωδία στο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ όταν σκοτώθηκαν 16 άνθρωποι από την πτώση του στεγάστρου, την 1η Νοεμβρίου του 2024, η προσφυγή στις κάλπες δεν αποτελούσε μέρος του σχεδίου.Οι διαδηλώσεις
Τα αιτήματά τους στρέφονταν κατά των θεσμών της Σερβίας, καθώς το δυστύχημα αποδόθηκε σε κακοτεχνίες, κυβερνητική αμέλεια και διαφθορά: δημοσιοποίηση εγγράφων σχετικά με την ανακατασκευή του προσφάτως ανακαινισμένου σταθμού, δίωξη των ατόμων που κατηγορούνται για επίθεση εναντίον φοιτητών οι οποίοι τιμούσαν τη μνήμη των θυμάτων, απόσυρση των κατηγοριών εις βάρος των συλληφθέντων φοιτητών και αύξηση της χρηματοδότησης για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Πέντε μήνες μετά οι μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που έχει γνωρίσει η Σερβία εδώ και δεκαετίες άλλαξαν τα δεδομένα. Κρίνοντας ότι τα αρχικά τους αιτήματα δεν επρόκειτο να ικανοποιηθούν, οι διαδηλωτές πρόσθεσαν ένα ακόμη. Κρατώντας πλακάτ με τη φράση «η διαφθορά σκοτώνει» ζήτησαν πρόωρες βουλευτικές εκλογές.
Οι πρόωρες εκλογές
Δύο χρόνια μετά την τραγωδία η Σερβία οδηγείται σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές στις 25 Οκτωβρίου, στην πιο σοβαρή εκλογική δοκιμασία για τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς και το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) από το 2012.
Η χώρα επρόκειτο να προσέλθει στις κάλπες τον Δεκέμβριο του 2027, ωστόσο η αυξανόμενη πίεση ανάγκασε τον πρόεδρο της Σερβίας να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει βουλευτικές εκλογές για τις 25 Οκτωβρίου, προκειμένου να τερματίσει αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «αναταραχή».
Ενδιάμεσες στις ΗΠΑ, πρόωρες στην Ισπανία: Οι κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις ως το τέλος του 2026
Μετά την προκήρυξη των εκλογών, οι διαδηλωτές υπέβαλαν στις αρχές ψηφοδέλτιο με τους υποψηφίους τους, υπό το όνομα «Φοιτητική Λίστα – Οι φοιτητές θα νικήσουν». Πλέον, αποτελούν τον πυρήνα του πιο σημαντικού εκλογικού κινήματος στη Σερβία εδώ και δεκαετίες.
Το πρόσωπο των διαδηλώσεων
Οι διαδηλώσεις στη Σερβία πήραν συγκλονιστική τροπή καθώς έβγαλε τους πολίτες στους δρόμους, με μαζική συμμετοχή και αξιοσημείωτη επιμονή.
Από τους χιλιάδες που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις, ξεχώρισε ένα πρόσωπο που έχει αναδειχθεί στο πρόσωπο ενός κινήματος που οδήγησε στην πτώση της σερβικής κυβέρνησης: η μητέρα ενός θύματος του Νόβι Σαντ.
Η Ντίανα Χρκα, που έχασε τον 27χρονο γιο της, Στέφαν, βρίσκεται ακούραστα στην πρώτη γραμμή της μάχης να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη όσοι ευθύνονται για το δυστύχημα. Προχώρησε μάλιστα σε απεργία πείνας μπροστά στο κοινοβούλιο της χώρας.
«Σκότωσαν τον γιο μου με τη διαφθορά, αλλά δεν μπορούν να με φιμώσουν», δήλωσε η ίδια στην εφημερίδα Telegraph.
Για το δυστύχημα παραπέμφθηκαν αρχικά σε δίκη ο τότε υπουργός Κατασκευών της Σερβίας, Γκόραν Βέσιτς και δώδεκα ακόμη άτομα. Ωστόσο, επικαλούμενες ανεπάρκεια αποδεικτικών στοιχείων, οι αρχές απέσυραν τις κατηγορίες εις βάρος του Βέσιτς και πέντε άλλων προσώπων. Η επίσημη έρευνα για τα αίτια της κατάρρευσης βρίσκεται σε εξέλιξη.
Σε σταυροδρόμι η Σερβία
Οι διαδηλωτές μπορεί να αποτελούν «αγκάθι» για τον Βούτσιτς, εκείνος όμως έχει τα δικά του σχέδια καθώς επιδιώκει να αναλάβει πρωθυπουργός μετά τις βουλευτικές εκλογές– κάτι που για πολλούς σημαίνει ότι προσπαθεί να κρατηθεί στην εξουσία.
Παράλληλα, αν και η προηγουμένως ανυποχώρητη σερβική κυβέρνηση ενέδωσε στα αιτήματα των διαδηλωτών, ορισμένοι στη χώρα ανησυχούν ότι θα επιχειρηθεί να χειραγωγηθούν οι εκλογές.
Η Ντίανα Χρκα είναι ανάμεσα σε αυτούς. «Στα 12 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία, υφαρπάζει τη νίκη, και αν οι φοιτητές μας κερδίσουν, θα προσπαθήσει 100% να μην τους παραχωρήσει την εξουσία», είπε.
Ο φόβος της είναι εύλογος, κατά τον πολιτικό επιστήμονα Φλόριαν Μπίμπερ. «Στις δημοσκοπήσεις, η φοιτητική παράταξη έχει συγκεντρώσει ίση ή μεγαλύτερη υποστήριξη από την κυβέρνηση και γίνεται όλο και πιο δημοφιλής», εξήγησε.
«Είναι πιθανό ο Βούτσιτς να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή του, ώστε να γείρει την πλάστιγγα αυτών των εκλογών προς όφελός του», πρόσθεσε.
Παράλληλα, οι παρατηρητές βλέπουν τις εκλογές στην Σερβία ως ένα είδος δημοψηφίσματος, όχι μόνο για τη διακυβέρνηση του Βούτσιτς, αλλά και για το αν η χώρα θα επιλέξει να στραφεί προς την Ανατολή ή προς τη Δύση.
Μέχρι στιγμής, ο Σέρβος πρόεδρος είχε καταφέρει να ισορροπεί ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, ωστόσο αυτές οι εκλογές ενδέχεται να αναγκάσουν τη Σερβία να επιλέξει τη μία πλευρά έναντι της άλλης.
Η χώρα είναι πάντως διχασμένη όσον αφορά το ζήτημα: το 42% των Σέρβων επιθυμεί στενότερους δεσμούς με την ΕΕ, ενώ το 30% θεωρεί τη Μόσχα ως την καλύτερη επιλογή, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Κέντρου Έρευνας, Διαφάνειας και Λογοδοσίας, με έδρα τη Σερβία.
Η Σερβία είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που θεωρείται ευρέως καθοριστική για την αντιμετώπιση της ρωσικής επιρροής στα Δυτικά Βαλκάνια. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δυσκολεύονται να ασκήσουν επιρροή στην κυβέρνηση του Βούτσιτς.
Και πολλοί Σέρβοι απογοητεύονται από την ΕΕ που δεν τηρεί πιο σθεναρή στάση απέναντι στον Βούτσιτς.
Η «Λίστα των Φοιτητών», ωστόσο, θα μπορούσε να επαναφέρει τη χώρα στους κόλπους της ΕΕ.
«Η “Λίστα των Φοιτητών” δεν έχει λάβει καμία θέση όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, καθώς το ζήτημα αυτό προκαλεί έντονες διαιρέσεις εντός της Σερβίας. Υποστηρίζουν ότι εστιάζουν στην καταπολέμηση της διαφθοράς, ωστόσο είναι απολύτως σαφές ότι η βάση των υποστηρικτών τους τάσσεται συντριπτικά υπέρ της ΕΕ», ανέφερε ο Μπίμπερ.
Ενδεικτικό είναι ότι η Ντίανα Χρκα κάλεσε την ΕΕ να βοηθήσει τον λαό της Σερβίας να αντισταθεί στον Βούτσιτς. «Για να ρίξουμε τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, χρειαζόμαστε βοήθεια από ολόκληρη την Ευρώπη, διότι στη Σερβία δεν διαθέτουμε τους κατάλληλους μηχανισμούς. Δεν έχουμε κράτος δικαίου, δεν έχουμε αστυνομία· κάθε θεσμός βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Βούτσιτς», δήλωσε η ίδια.
«Πρέπει να διαλύσουμε το σύστημα στο μηδέν και να το ξαναχτίσουμε χωρίς τον Βούτσιτς στην εξουσία», υποστήριξε.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
