Κανένα όφελος δεν αποφέρει, ούτε στους Αμερικανούς καταναλωτές αλλά ούτε και στη ρωσική οικονομία, η αμφιλεγόμενη απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ντίζελ. Η προεδρική παρέμβαση, η οποία προκάλεσε άμεση διακομματική θύελλα αντιδράσεων στο Κογκρέσο, εκτιμάται ότι δεν θα επιφέρει την προσδοκώμενη μείωση των τιμών λιανικής στα πρατήρια. Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και ο υποδιπλασιασμός των ροών πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ συντηρούν το παγκόσμιο ράλι των τιμών, εγκλωβίζοντας τις διεθνείς αγορές καυσίμων σε καθεστώς έντονης στενότητας.Νομικά εμπόδια και διακομματικές αντιδράσεις
Η αιφνιδιαστική άρση των περιορισμών, η οποία ανακοινώθηκε την Παρασκευή, προσκρούει σε σοβαρά νομικά και πολιτικά εμπόδια, όπως επισημαίνουν μέλη του Κογκρέσου. Το 2022, στον απόηχο της εισβολής στην Ουκρανία, το αμερικανικό νομοθετικό σώμα ψήφισε νόμο που απαγορεύει ρητά την εισαγωγή ρωσικών ορυκτών καυσίμων, γεγονός που θέτει εν αμφιβόλω τη νομιμότητα της προεδρικής απόφασης. Επιπλέον, μόλις πριν από έναν μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επικυρώσει αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο με σκοπό την περαιτέρω παρακώλυση των ρωσικών ενεργειακών πωλήσεων.
Η απότομη μεταστροφή της κυβέρνησης προκάλεσε έντονες και κλιμακούμενες διακομματικές αντιδράσεις στο νομοθετικό σώμα.
«Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί δώρο προς τον αντίπαλό μας και προδοσία των συμμάχων μας· οφείλει να ακυρωθεί», υπογράμμισαν σε κοινή επιστολή τους προς τον Αμερικανό πρόεδρο την Τρίτη δώδεκα γερουσιαστές και από τις δύο παρατάξεις.
Η «ενεργειακή εκεχειρία»
Η άρση των κυρώσεων συνοδεύτηκε από την αξίωση του Ντόναλντ Τραμπ για άμεση «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, μια κίνηση η οποία στερεί από την Ουκρανία το πλέον αποτελεσματικό όπλο στον τετραετή πόλεμο: τα πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους μεγάλου βεληνεκού κατά της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Η στρατηγική του Κιέβου έχει προκαλέσει βαρύτατες ζημιές στα ρωσικά διυλιστήρια. Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), με εξαίρεση τις απομακρυσμένες εγκαταστάσεις της Σιβηρίας, το σύνολο σχεδόν των διυλιστηρίων της Ρωσίας έχει πληγεί τουλάχιστον μία φορά από ουκρανικές επιθέσεις. Βάσει των ίδιων εκτιμήσεων, η ρωσική παραγωγή ντίζελ έχει καταγράψει κατακόρυφη πτώση της τάξης του 30% κατά τον τελευταίο χρόνο, προκαλώντας έντονη νευρικότητα στις διεθνείς αγορές καυσίμων.
Πρόσφατα, οι ουκρανικές δυνάμεις έθεσαν στο στόχαστρο πιο σύνθετες υποδομές των ρωσικών διυλιστηρίων. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις απαιτούν πολύ μεγαλύτερους χρόνους επισκευής, προκαλώντας μόνιμο πλήγμα στο εγχώριο συγκρότημα διύλισης. Ως αποτέλεσμα, η προπολεμική δυναμικότητα της Ρωσίας συρρικνώθηκε από τα 5,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στα 4 εκατομμύρια βαρέλια, με την παραγωγική ισχύ της χώρας να υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ενδεικτικά, τον Αύγουστο, οι ρωσικές θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαιοειδών υποχώρησαν στο ναδίρ από την έναρξη της εισβολής, βάσει των στοιχείων του Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA).
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, συμμορφώθηκε άτυπα, αναστέλλοντας τα πλήγματα κατά ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων από τις 10 Οκτωβρίου. Από την πλευρά της, η Ρωσία απέρριψε την αξίωση για κατάπαυση του πυρός, διατηρώντας αμείωτη την ένταση των επιθέσεων με drones και πυραύλους εναντίον ουκρανικών πόλεων και κρίσιμων σταθμών παραγωγής ενέργειας.
Ευτυχώς… έρχεται ο χειμώνας
Παρά τις βαρύτατες ζημιές στην εγχώρια πετρελαϊκή βιομηχανία, η Ρωσία εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει εύκολα τους όγκους εξαγωγών ντίζελ που προβλέπει η συμφωνία. Το χρονοδιάγραμμα ορίζει τη διάθεση 300.000 τόνων για το υπόλοιπο του Οκτωβρίου, 500.000 τόνων τον Νοέμβριο και έως 1 εκατομμυρίου τόνων μηνιαίως από τον Δεκέμβριο μέχρι τον Απρίλιο.
Οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ κατέγραψαν κατακόρυφη πτώση, υποχωρώντας από τα περίπου 3 εκατομμύρια τόνους μηνιαίως κατά την περασμένη άνοιξη, σε μόλις 325.000 τόνους τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον Σεργκέι Βακουλένκο, πρώην στέλεχος της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας και νυν αναλυτή στο Carnegie Endowment for International Peace. Ωστόσο, η εγχώρια ζήτηση στη Ρωσία μειώνεται απότομα ενόψει του χειμώνα. Η ολοκλήρωση της φθινοπωρινής συγκομιδής σιτηρών αποσύρει από τους αγρούς τα βαριά μηχανήματα, ενώ το πολικό ψύχος παγώνει τις οδικές μεταφορές και τα μεγάλα τεχνικά έργα. Δεδομένου ότι η χώρα βασίζεται στο φυσικό αέριο για τη θέρμανση και όχι στο πετρέλαιο, η κατακόρυφη αυτή πτώση της εγχώριας κατανάλωσης εκτιμάται ότι θα απελευθερώσει 1 εκατομμύριο τόνους ντίζελ μηνιαίως προς εξαγωγή, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία δεν θα εντείνει τα πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα ήδη πληγέντα διυλιστήρια.
Η συμφωνία για το ντίζελ αποτελεί το δεύτερο κύμα άρσης κυρώσεων κατά της Ρωσίας εντός του έτους, με στόχο την εξισορρόπηση των επιπτώσεων από τον πόλεμο στην περιοχή του Ιράν. Ωστόσο, η απόφαση δεν έχει επηρεάσει –και πιθανότατα δεν πρόκειται να επηρεάσει– τις τιμές λιανικής στα πρατήρια. Η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ παραμένει καθηλωμένη κοντά στο ιστορικό υψηλό, γύρω στα 6,30 δολάρια το γαλόνι, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) κατέγραψαν άνοδο παρά τις προεδρικές ανακοινώσεις. Αντίστοιχα, οι τιμές χονδρικής ενισχύθηκαν σημαντικά στις αρχές της εβδομάδας, ένδειξη ότι η αγορά καυσίμων δεν προσδοκά υπερπροσφορά προϊόντος.
Σε μια παγκόσμια αγορά που καταναλώνει 120 εκατομμύρια τόνους ντίζελ μηνιαίως, οι επιπλέον 300.000 ή 500.000 τόνοι κρίνονται ανεπαρκείς για να επηρεάσουν τις τιμές, σύμφωνα με τον Σεργκέι Βακουλένκο. Επιπλέον, οι διεθνείς αγορές είχαν ήδη θεωρήσει δεδομένη τη χειμερινή αύξηση των ρωσικών εξαγωγών, ενσωματώνοντας την πληροφορία στις τιμές πολύ πριν από τις ανακοινώσεις. Καθώς η εγχώρια ζήτηση στη Ρωσία υποχωρεί, η χώρα στερείται αποθηκευτικών χώρων για το πλεόνασμα που συσσωρεύεται. Η προώθηση του καυσίμου στο εξωτερικό αποτελεί μονόδρομο για τη Μόσχα, προκειμένου να μην κλείσει τα διυλιστήριά της, γεγονός που σημαίνει ότι η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ απλώς επισημοποίησε μια ροή πετρελαίου την οποία η αγορά ανέμενε ούτως ή άλλως.
Το θετικό στοιχείο, σε κάθε περίπτωση, είναι ότι η συμφωνία δεν εξασφαλίζει ξαφνικά πρόσθετα έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη ρωσική πολεμική μηχανή. Παρά την τυπική απαγόρευση των εξαγωγών από τον Ιούλιο, η Ρωσία διοχέτευε ήδη τις μέγιστες δυνατές ποσότητες ντίζελ σε αγορές όπως η Κίνα, η Ινδία, η Τουρκία και η Βραζιλία. Το μοναδικό όφελος για τη Μόσχα από την άρση των κυρώσεων εντοπίζεται στη δυνατότητα πώλησης του καυσίμου σε ελαφρώς υψηλότερη τιμή. Αυτό μεταφράζεται σε πρόσθετα μηνιαία έσοδα μερικών δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία όμως κατευθύνονται στα διυλιστήρια και όχι απευθείας στα κρατικά ταμεία, όπως διευκρινίζει ο Σεργκέι Βακουλένκο.
Η κλιμάκωση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ
Την ίδια στιγμή, επιδεινώνεται ραγδαία η παγκόσμια ενεργειακή κρίση λόγω των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ακυρώνοντας τη σύντομη σταθεροποίηση του Σεπτεμβρίου.
Η Τεχεράνη κλιμάκωσε απότομα τις επιθέσεις κατά πετρελαιοφόρων πέριξ του Στενού του Ορμούζ, με περισσότερα από 24 πλήγματα να καταγράφουν τη χειρότερη έξαρση από τον Φεβρουάριο.
Ως αποτέλεσμα, οι ροές πετρελαίου μέσω της συγκεκριμένης διόδου υποδιπλασιάστηκαν. Η κάμψη αυτή αφορά αποκλειστικά το αργό πετρέλαιο, καθώς τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, παρουσιάζουν έντονη έλλειψη στον Περσικό Κόλπο, επιτείνοντας το παγκόσμιο ράλι των τιμών, ενώ οι αντάρτες Χούθι εντείνουν τα πλήγματα κατά περιφερειακών ενεργειακών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας.
Βάσει των εκτιμήσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια αγορά ντίζελ θα διατηρηθεί σε καθεστώς στενότητας τουλάχιστον έως το 2027, ενώ οι τιμές αναφοράς του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 106 δολάρια το βαρέλι.
naftemporiki.gr
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
