Η υπόθεση των 700 ευρώ και η αλήθεια για τις δωρεές σε παιδιά και εγγόνια. Η διαφορά μεταξύ δωρεάς και οικογενειακής ενίσχυσης

Ο Γιώργος Δ. Χριστόπουλος είναι Φοροτεχνικός – Οικονομολόγος, Συγγραφέας Φορολογικών Βοηθημάτων, Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Αρωγής Φορολογικής Πολιτικής του Υπ. Οικονομικών, Επιστημονικός συνεργάτης του , τ. Καθηγητής ΤΕΙ

Τις τελευταίες μέρες έχει δημιουργηθεί μεγάλη συζήτηση γύρω από μια απόφαση της ΔΕΔ για μεταφορές χρημάτων ύψους 700 ευρώ από παππού προς εγγονή. 

Πολλοί έσπευσαν να συμπεράνουν ότι φορολογείται ακόμη και το χαρτζιλίκι. Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. 

Στη φιλοξενία μου στο Kontra Channel, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων εκπομπή με την εξαιρετική Σοφία Γαλάνη, προσπάθησα να ξεκαθαρίσω τι ακριβώς αφορά η συγκεκριμένη υπόθεση, τι ισχύει για τις δωρεές και τις γονικές παροχές και γιατί η ίδια η ΑΑΔΕ έσπευσε να διευκρινίσει ότι οι «μικρομεταφορές χρημάτων τύπου IRIS ή όχι μεταξύ συγγενών δεν αποτελούν από μόνες τους φορολογικό ζήτημα εκτός εάν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής..»

«Φορολογείται τελικά το χαρτζιλίκι από παππούδες και γονείς; 

Η αφορμή δόθηκε από μια υπόθεση μόλις 700 ευρώ που προκάλεσε θόρυβο. 

Τι λέει όμως πραγματικά η απόφαση της ΔΕΔ, και τι μας είπε σε ερώτηση μας η Διεύθυνση γιατί ακύρωσε την προσφυγή της φορολογούμενης;  

Tι ισχύει σήμερα για τις δωρεές έως 800.000 ευρώ και γιατί η ΑΑΔΕ έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση; Να εξετάσουμε επίσης τι πραγματικά λέει η νομοθεσία και γιατί δεν πρέπει να συγχέουμε μια ειδική φορολογική υπόθεση με τον γενικό κανόνα που ισχύει για τις οικογενειακές οικονομικές ενισχύσεις.

Όπως θα δείτε και στο video το βασικό μήνυμα της τηλεοπτικής παρέμβασης μου είναι ότι η απόφαση της ΔΕΔ για την υπόθεση των 700 ευρώ δεν σημαίνει ότι φορολογείται το χαρτζιλίκι ή κάθε μικρή μεταφορά χρημάτων μεταξύ συγγενών. 

Και ότι το θέμα δεν είναι να τρομοκρατήσουμε τον πολίτη ότι «το χαρτζιλίκι φορολογείται». Αυτό θα ήταν λάθος μήνυμα.

Το σωστό μήνυμα είναι ότι άλλο πράγμα είναι η συστηματική και αποδεδειγμένη δωρεά χρημάτων και άλλο η καθημερινή οικονομική ενίσχυση ενός παιδιού ή εγγονιού για τις ανάγκες διαβίωσής του που προβλέπει το οικογενειακό δίκαιο

Πρόκειται για μία συγκεκριμένη ελεγχόμενη υπόθεση του 2021, η οποία εξετάστηκε με βάση τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά της και τη μεταγενέστερη δήλωση δωρεάς από τη φορολογούμενη, η οποία κατά ρητή νομοθετική πρόβλεψη δεν μπορεί να ανακληθεί.

Παράλληλα, όμως, η υπόθεση της ΔΕΔ δείχνει κάτι πολύ σημαντικό: οι τραπεζικές κινήσεις πρέπει να μπορούν να εξηγηθούν όταν εντάσσονται σε έναν φορολογικό έλεγχο. Δεν φορολογείται η ύπαρξη μιας τραπεζικής κίνησης από μόνη της· εξετάζεται η πραγματική αιτία και το συνολικό μοτίβο των συναλλαγών.

Υπενθυμίζουμε ότι ο κόμβος τον Ιανουάριο 2026 έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο ζήτημα των συναλλαγών μέσω του iris από άποψη φορολογίας δωρεών. Δείτε το εμπεριστατωμένο άρθρο του Κώστα Γραβιά με τίτλο  «Μικροποσά που δίνονται μέσω IRIS ως χαρτζιλίκι»

Η ουσία σε 5 σημεία

1. Η ΔΕΔ εξέτασε συγκεκριμένη ελεγχόμενη υπόθεση του 2021, όχι έναν γενικό κανόνα ότι «κάθε χαρτζιλίκι φορολογείται». 

2. Τα 700 ευρώ θεωρήθηκαν δωρεά επειδή ο έλεγχος τα αντιμετώπισε ως χρηματικές μεταβιβάσεις από τον παππού προς την εγγονή, και η ίδια η φορολογούμενη υπέβαλε τελικά δήλωση δωρεάς μετά την έναρξη του ελέγχου. (όπως θα δείτε στο video σχολιάζω, αν ο ελεγκτής κατά τον έλεγχο του τραπεζικού λογαριασμού  υπέδειξε στους φορολογούμενους – παππού ή εγγονή-να υποβάλλουν οικειοθελή δήλωση για τη δωρεά, χωρίς να ενημερώσει ότι αυτή δεν ανακαλείται από τη φορολογική αρχή ή την ΔΕΔ)

3. Επειδή οι μεταφορές αφορούσαν το 2021 και μέχρι 30/9/2021, δεν ίσχυε ακόμη το σημερινό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για την Α’ κατηγορία. 

4. Από 1/10/2021, για δωρεές/γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α’ κατηγορίας —μεταξύ αυτών παιδιά, εγγόνια, γονείς και σύζυγοι— ισχύει αφορολόγητο 800.000 ευρώ, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου και ιδίως όταν οι χρηματικές δωρεές αποδεικνύονται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. 

5. Η ίδια η ΑΑΔΕ έσπευσε να διευκρινίσει ότι «μικροποσά μεταφορών μεταξύ συγγενών, ακόμη και μέσω IRIS, δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εκτός εάν προκύπτει συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής». 

Μια σύνοψη με Κάρτες

Κάρτα 1 — τι ακριβώς διευκρινίζει η ΑΑΔΕ

μικροποσά μεταξύ συγγενών:
δεν φορολογείται το «χαρτζιλικι»

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι μεταφορές μικρών χρηματικών ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, μέσω IRIS ή άλλου τρόπου, δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εκτός εάν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.

Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μικροποσά από γονείς ή παππούδες προς παιδιά και εγγόνια για την κάλυψη καθημερινών αναγκών.

Κάρτα 2 — τι αφορούσε η ΔΕΔ 1798/2026

Η υπόθεση των 700 € αφορούσε το 2021 πριν από τη θέσπιση απαλλαγής για χρηματικές δωρεές έως 800.000 €

Η ΔΕΔ εξέτασε υπόθεση φοιτήτριας που είχε λάβει συνολικά 700 € μέσω τραπεζικών μεταφορών από τον παππού της σε έλεγχο και βασίστηκε στην οικειοθελή δήλωση της ελεγχόμενης.

Ο έλεγχος έκρινε ότι τα ποσά αποτελούσαν χρηματική δωρεά.

Δεν πρόκειται για απόφαση που ορίζει ότι κάθε μικρή μεταφορά χρημάτων από παππού σε εγγόνι φορολογείται.

Κάρτα 3 — γιατί επιβλήθηκε φόρος

700 € δωρεά → 70 € φόρος
+ 35 € πρόστιμο
Τα ποσά αφορούσαν μεταφορές του 2021, έως 30/9/2021.
Η φορολογούμενη υπέβαλε δήλωση δωρεάς μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου.
Η ΔΕΔ επικύρωσε:
Φόρος δωρεάς: 70 €
Πρόστιμο: 35 €
Σύνολο: 105 €

Κάρτα 4 — το κρίσιμο σημείο: 800.000 €

Από 1/10/2021 άλλαξε το καθεστώς
Για δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α’ κατηγορίας:
αφορολόγητο ΕΩΣ 800.000 €
Αφορά, μεταξύ άλλων:
Παιδιά • Εγγόνια • Γονείς • Σύζυγο
Για χρηματικές δωρεές απαιτείται η προβλεπόμενη απόδειξη της μεταφοράς μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Κάρτα 5 — προσοχή στο iris

Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει:
Η μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS δεν δημιουργεί από μόνη της φορολογική υποχρέωση.
Το κρίσιμο είναι:
Ποιος δίνει τα χρήματα;
Σε ποιον;
Για ποιο σκοπό;
Ποιο είναι το ύψος και η συχνότητα των ποσών;
Υπάρχει πραγματική δωρεά ή απλή οικονομική ενίσχυση;

Κάρτα 6 — τι προβλέπει ο Αστικός Κώδικας

Άρθρο 1509 Αστικού Κώδικα
Η παροχή περιουσίας από γονέα προς το τέκνο, για:
• τη δημιουργία ή διατήρηση της οικονομικής ή οικογενειακής του αυτοτέλειας
• την έναρξη ή εξακολούθηση επαγγέλματος
αποτελεί δωρεά μόνο κατά το ποσό που υπερβαίνει το μέτρο που επιβάλλουν οι περιστάσεις.
Με απλά λόγια:
• Η πραγματική ανάγκη του παιδιού και οι συγκεκριμένες περιστάσεις έχουν σημασία.
• Δεν μπορεί κάθε οικονομική ενίσχυση γονέα προς παιδί να αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως φορολογητέα δωρεά.
• Η φορολογική αντιμετώπιση πρέπει να εξετάζει την πραγματική αιτία και τις περιστάσεις της παροχής.

Κάρτα 7

Η απόφαση ΔΕΔ 1798/2026 αφορά συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και φορολογικό έτος 2021.
Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να δημιουργείται η εντύπωση ότι:
«Η ΑΑΔΕ φορολογεί το χαρτζιλίκι των παιδιών και των εγγονών».
Η ίδια η ΑΑΔΕ, με την ανακοίνωσή της, διορθώνει αυτή την εντύπωση.

Κάρτα 8 — το μήνυμα προς τους πολίτες
όχι πανικός —αλλά σωστή ενημέρωση

Δεν σημαίνει ότι:
❌ «κάθε χαρτζιλίκι φορολογείται»
❌ «κάθε μεταφορά μέσω IRIS είναι δωρεά»
Σημαίνει ότι σε έναν φορολογικό έλεγχο πρέπει να μπορεί να τεκμηριωθεί η πραγματική αιτία μιας σημαντικής ή συστηματικής μεταφοράς χρημάτων.

Αδόκιμες δηλώσεις

Τελειώνοντας δεν μπορώ να μη σχολιάσω πρόσφατη δήλωση συναδέλφου στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ERTnews, σε ρεπορτάζ δημοσιογράφου σχετικά με το επίμαχο ζήτημα αν οι συναλλαγές μέσω του iris από άποψη φορολογίας δωρεών μπορεί να θεωρηθούν δωρεές και ποιο είναι το όριο. Μεταφέρω ακριβώς την «προτροπή» του συναδέλφου: 
«για να μη φοβάται ο κόσμος, ότι μπορεί να βρεθεί μπλεγμένος με υποθέσεις φόρου δωρεάς κλπ, η λύση είναι να επανέλθει το αφορολόγητο στις δωρεές όπως ίσχυε το 2010». 

Ας μου επιτραπεί να σημειώσω με δεδομένο ότι το 2010 δεν υπήρχε αφορολόγητο στις χρηματικές δωρεές, σε σχέση  με το σημερινό καθεστώς όπου για Α’ κατηγορία υπάρχει €800.000 αφορολόγητο όταν η μεταφορά γίνεται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, ότι η δήλωση του αυτή θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως πολιτική/φορολογική πρόταση, όχι ως περιγραφή του ισχύοντος δικαίου.

Χωρίς διάθεση κριτικής ούτε υπόδειξης (γιατί είναι εξαιρετικά σημαντικό που τα ΜΜΕ τιμούν τον κλάδο με το να ζητούν όλο και συχνότερα την ενημερωτική αρωγή του Λ/Φ) χρειάζεται προσεκτικότερη ανάγνωση ως προς το τι ίσχυε το 2010 και αυτό επιβεβαιώνεται τόσο από το κείμενο του Ν. 3842/2010 όσο και από την Αιτιολογική Έκθεση του νόμου. (βλ. σχετ. στην ΠΟΛ.1007/2010)

Ο Ν. 3842/2010 πράγματι έκανε κάτι πολύ συγκεκριμένο:
• για ακίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία της Α’ κατηγορίας έβαλε αφορολόγητο €150.000 και προοδευτική κλίμακα,
• αλλά για χρηματικά ποσά διατήρησε αυτοτελή φορολόγηση 10% στην Α’ κατηγορία, χωρίς κανένα αφορολόγητο.

«….ηθικό δίδαγμα»

Η φορολογική νομοθεσία πρέπει να εφαρμόζεται με ακρίβεια, αλλά και η ενημέρωση του πολίτη πρέπει να γίνεται με την ίδια ακρίβεια. 

Μια ειδική απόφαση της ΔΕΔ για μια υπόθεση του 2021 δεν μπορεί να μετατρέπεται σε γενικό κανόνα ότι φορολογείται το χαρτζιλίκι. Και είναι θετικό ότι η ΑΑΔΕ παρενέβη άμεσα και το ξεκαθάρισε.

Θα πρότεινα μάλιστα να μην σταθούμε υπερβολικά στο ποσό των 700 €, γιατί το πραγματικά ενδιαφέρον θέμα για τον πολίτη είναι η διάκριση ανάμεσα σε χαρτζιλίκι/οικογενειακή οικονομική ενίσχυση, πραγματική δωρεά και ελεγκτικό εύρημα. Αυτό νομίζω (και αυτό ταπεινά δεσμεύει εμένα) είναι που κάναμε την παρέμβασή μας πιο ουσιαστική και όχι απλώς αναπαραγωγή της είδησης.

Οι πολίτες δεν χρειάζονται ούτε πανικό ούτε υπεραπλουστεύσεις. Χρειάζονται καθαρές απαντήσεις. Και η καθαρή απάντηση σήμερα είναι ότι μια ειδική υπόθεση ελέγχου δεν μπορεί να μετατραπεί σε γενικό συμπέρασμα για εκατομμύρια οικογένειες. Νομίζω αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα που πρέπει να μείνει.

Για όσους θέλουν να μπουν στον κόπο να δουν και να ακούσουν το διάλογο στην εκπομπή εδώ είναι το σχετικό video: