Ο πόλεμος απειλεί με τραπεζική κρίση τη Ρωσία

Η Ρωσία κινδυνεύει με μια «εκρηκτική» τραπεζική κρίση, καθώς τα πιστωτικά ιδρύματα επωμίζονται μεγάλο μέρος του βάρους της πολεμικής οικονομίας της χώρας – όπως προειδοποιεί έκθεση ευρωπαϊκών κρατικών υπηρεσιών πληροφοριών που περιήλθε σε γνώση του Reuters –, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει μια δέσμη νέων κυρώσεων.

Το δισέλιδο έγγραφο, το οποίο συντάχθηκε τις τελευταίες εβδομάδες με στόχο την ενημέρωση Ευρωπαίων αξιωματούχων σχετικά με την κατάσταση των ρωσικών τραπεζών, περιγράφει την ευπάθειά τους απέναντι σε περαιτέρω περιοριστικά μέτρα της Δύσης.

Αν και οι ρωσικές τράπεζες έχουν σε μεγάλο βαθμό αντέξει τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, η έκθεση του Ιουνίου επισημαίνει ότι η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων και η αυξανόμενη υπερχρέωση των νοικοκυριών δημιουργούν έναν «εκρηκτικό» κίνδυνο, τη στιγμή που η ΕΕ προετοιμάζει το 21ο πακέτο κυρώσεων —το οποίο ελπίζει να οριστικοποιήσει τον Ιούλιο— με στόχο τράπεζες και δίκτυα κρυπτονομισμάτων.

Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας αρνήθηκε να σχολιάσει την εν λόγω εκτίμηση, αν και το τελευταίο διάστημα έχει υποβαθμίσει τους κινδύνους πρόκλησης μιας μεγάλης τραπεζικής κρίσης.

Καθώς το κόστος του τετραετούς πολέμου με την Ουκρανία εξαντλεί τα κρατικά ταμεία, η Ρωσία βασίζεται όλο και περισσότερο στις τράπεζες για τη στήριξη επιχειρήσεων και δανειοληπτών. Σύμφωνα με την έκθεση, η πρακτική αυτή έχει επιβαρύνει τις τράπεζες με κινδύνους, σε μια συγκυρία όπου η οικονομία ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί.

Το υπουργείο Οικονομίας αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη του ΑΕΠ, ορίζοντάς την στο 0,4% για το 2026 (από 1,3% προηγουμένως) και στο 1,4% για το 2027 (από 2,8%).

Η έκθεση ανάλυσης, με τίτλο «Σημείωμα σχετικά με την πιθανότητα τραπεζικής κρίσης στη Ρωσία το 2026», ανέφερε ότι οι τράπεζες έχουν ωθηθεί στη χορήγηση επιδοτούμενων δανείων προς αμυντικές βιομηχανίες, αγοραστές κατοικιών και άλλους φορείς. Επισημάνθηκε ότι τα κρατικά προγράμματα πιστοδότησης, οι αναδιαρθρώσεις δανείων και η κυβερνητική στήριξη κάλυπταν την ευπάθεια των τραπεζών.

«Η κατάσταση δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας δυναμικής οικονομίας η οποία, στην πραγματικότητα, κρύβει μια εκρηκτική κατάσταση, την οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα οικονομικό σοκ —όπως, για παράδειγμα, ένα δραστικό πακέτο κυρώσεων κατά των τραπεζών…» αναφέρει η έκθεση.

Η χορήγηση δανείων σε αμυντικές εταιρείες, σε περιφερειακά έργα με κρατική στήριξη και σε ιδιοκτήτες κατοικιών έχει αυξήσει τον όγκο των δανείων που ενδέχεται να μην αποπληρωθούν ποτέ, σημείωσαν οι συντάκτες της έκθεσης.

Η έκθεση εκτιμά ότι το 10% των εταιρικών δανείων είναι επισφαλή —ποσοστό που παρουσιάζει απότομη αύξηση σε σχέση με το 2024— ενώ ορισμένες μεγάλες τράπεζες ανέφεραν ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων λιανικής που άγγιζαν το 15% το 2025.

Αναφέρει επίσης ότι περισσότεροι από 500.000 Ρώσοι κήρυξαν πτώχευση το 2025 —αριθμός αυξημένος κατά σχεδόν το ένα τρίτο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος— την ίδια στιγμή που κρατικά προγράμματα ενθάρρυναν πάνω από 13 εκατομμύρια Ρώσους να λάβουν τουλάχιστον τρία δάνεια ταυτόχρονα.

Ο αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Φίλιπ Γκαμπούνια, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «οι ευπάθειες στον χρηματοπιστωτικό τομέα δεν είναι κρίσιμες», τονίζοντας ότι το κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας των τραπεζών βρισκόταν στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας, ενώ το ποσοστό των επισφαλών εταιρικών δανείων παρέμενε αμετάβλητο στο 4% κατά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.

«Η ρωσική οικονομία παρουσιάζει στασιμότητα, ωστόσο η κυριαρχία του κράτους και οι αμυντικές δαπάνες σημαίνουν ότι δεν διαφαίνεται άμεση χρηματοπιστωτική κρίση», δήλωσε ο Κρις Γουίφερ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας στην εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Macro Advisory.

«Η Ασία αγνοεί τις κυρώσεις. Επομένως, η ιδέα ότι ένας νέος γύρος θα βυθίσει τη Ρωσία σε κρίση είναι ευσεβής πόθος», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες διατηρούν την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα και τους μισθούς σε υψηλά.

Η Ρωσία έχει αποδειχθεί ανθεκτική, παρά τις κυρώσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει σαρωτικές κυρώσεις στη Ρωσία σε μια προσπάθεια να περιορίσει τα κέρδη των τραπεζών και τις διεθνείς κινήσεις χρήματος, τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου και τον αμυντικό τομέα.

Η Ρωσία έχει δυσκολευτεί, αλλά έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό ανθεκτική, ενώ η Ευρώπη συχνά δυσκολεύεται να επιβάλει τις κυρώσεις, χωρίς κεντρική αρχή για να το πράξει.
Επιδεινώνοντας τις δυσκολίες της Ευρώπης, οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, έχουν χαλαρώσει ορισμένες κυρώσεις, χορηγώντας νωρίτερα προσωρινή άδεια πώλησης ρωσικού πετρελαίου, αν και η απαλλαγή αυτή έληξε στα μέσα Ιουνίου.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες συζητούν τώρα τη στόχευση τραπεζών και δικτύων κρυπτονομισμάτων, καθώς και της παραγωγής drones, των εμπόρων πετρελαίου και των διυλιστηρίων.

Αυτό θα προσέθετε πολλά άτομα και οντότητες στον κατάλογο των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 90 τραπεζών, ανεβάζοντας τον αριθμό των δανειστών που έχουν αποκλειστεί σε περισσότερους από 100 – πάνω από τις μισές διεθνώς συνδεδεμένες τράπεζες της χώρας.

Στέλεχος της Sberbank: Όλοι έχουν συνηθίσει τις κυρώσεις

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε πρόσφατα ότι η Ρωσία θα προχωρήσει στην υλοποίηση του στόχου της στο πεδίο της μάχης για την πλήρη κατάληψη τεσσάρων ουκρανικών περιφερειών, παρά τις κυρώσεις, απορρίπτοντας αυτό που χαρακτήρισε ως νέα πρόταση της Ουκρανίας για τον περιορισμό των εχθροπραξιών.
Ο Πούτιν ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία αναμένει την επανέναρξη των διπλωματικών προσπαθειών υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, μόλις διευθετηθεί η «θερμή φάση» της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.

Υπάρχουν ενδείξεις αυξανόμενης πίεσης. Η VTB, η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, σχεδιάζει να ενισχύσει τα αποθεματικά της —όπως δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ο πρώτος αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλός της— προκειμένου να θωρακιστεί έναντι των υψηλότερων τιμών καυσίμων και πιθανών ζημιών από δάνεια.

Το ποσό των μετρητών που διακρατούνται εκτός τραπεζικού συστήματος έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 17% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 19 τρισεκατομμύρια ρούβλια (243 δισεκατομμύρια δολάρια) μέχρι στιγμής φέτος, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.

Αυτό έχει ασκήσει πίεση στις τράπεζες, οι οποίες βασίζονται στις καταθέσεις για τη χρηματοδότηση της δανειοδότησης.

«Όλες οι μεγάλες τράπεζες τελούν ήδη υπό καθεστώς κυρώσεων… και όταν αυτές επιβλήθηκαν το 2022, υπήρξε πίεση», δήλωσε στο Reuters ο Ταράς Σκβορτσόφ, οικονομικός διευθυντής της μεγαλύτερης ρωσικής τράπεζας, της Sberbank.

«Μέχρι το 2026, όλοι έχουν συνηθίσει τόσο πολύ την κατάσταση, ώστε πολλοί πελάτες των τραπεζών που υπόκεινται σε κυρώσεις δεν γνωρίζουν καν για την ύπαρξή τους».

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.