Η αυξανόμενη αβεβαιότητα δυσκολεύει ολοένα περισσότερο τους Βρετανούς αγρότες να σχεδιάσουν το μέλλον των εκμεταλλεύσεών τους, σύμφωνα με τη δεύτερη ετήσια έκθεση Farmdex της McCain Foods GB&I, που δόθηκε στη δημοσιότητα.
Το 86% των αγροτών δηλώνει ότι η αβεβαιότητα γύρω από την αγροτική πολιτική επηρεάζει αρνητικά την εκμετάλλευσή του, ενώ το 74% αναφέρει ότι οι ολοένα πιο απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες καθιστούν δυσκολότερη την αποτελεσματική διαχείριση της παραγωγής. Παράλληλα, το αυξημένο κόστος των εισροών παραμένει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις, καθώς το 87% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι έχει επηρεάσει σημαντικά την κερδοφορία κατά το τελευταίο έτος.
Η έρευνα Farmdex δίνει στους αγρότες σε ολόκληρη τη Βρετανία τη δυνατότητα να καταγράψουν τις εμπειρίες και τις απόψεις τους για τη σημερινή πραγματικότητα στον αγροτικό τομέα. Από τις αυξανόμενες κλιματικές και οικονομικές πιέσεις έως την επισιτιστική ασφάλεια και το μέλλον της επόμενης γενιάς αγροτών, η έκθεση αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο ο κλάδος προσπαθεί να ανταποκριθεί σε ένα ολοένα πιο σύνθετο περιβάλλον, αλλά και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για ένα πιο ανθεκτικό μέλλον.
Τα φετινά ευρήματα αποτυπώνουν έναν αγροτικό τομέα που βρίσκεται υπό σημαντική πίεση, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα και αποφασιστικότητα να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες.
Έντονες οι οικονομικές πιέσεις
Οι οικονομικές πιέσεις παραμένουν ιδιαίτερα έντονες. Πάνω από το ένα τέταρτο των αγροτών (27%) δηλώνει ότι κατά το τελευταίο έτος είτε κατέγραψε ζημιές είτε μόλις κάλυψε τα έξοδά του, ενώ το 29% πέτυχε περιθώριο κέρδους μόλις 1% έως 5%.
Παράλληλα, δύο στους πέντε αγρότες (42%) έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τη γεωργία εξαιτίας των οικονομικών περιορισμών, ενώ το 40% αμφιβάλλει εάν θα εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στον αγροτικό τομέα σε δέκα χρόνια από σήμερα.
Επισιτιστική ασφάλεια και ανάγκη για επενδύσεις
Οι πιέσεις αυτές επηρεάζουν και την άποψη των αγροτών για τη μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια της Βρετανίας.
Μόλις το 5% εμφανίζεται αισιόδοξο για την ικανότητα της χώρας να διασφαλίσει την επάρκεια τροφίμων στο μέλλον, ενώ το 87% δηλώνει απαισιόδοξο. Ως βασικές αιτίες αναφέρονται η εξάρτηση από τις εισαγωγές και η δυσκολία ανταγωνισμού σε επίπεδο τιμών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το 91% των αγροτών θεωρεί ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στη βρετανική γεωργία, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Οι παραγωγοί επισημαίνουν παράλληλα τη σημασία της σταθερότητας και της πρακτικής στήριξης σε βάθος χρόνου. Το 61% αναφέρει ότι η εμπιστοσύνη για την πραγματοποίηση επενδύσεων εξαρτάται από κυβερνητικά μέτρα που θα βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη κερδοφορία, ενώ το 47% ζητά απλούστερες διαδικασίες για τις αιτήσεις και τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης.
Στο επίκεντρο η εμπορική πολιτική
Η εμπορική πολιτική αναδεικνύεται φέτος ως η σημαντικότερη προτεραιότητα για τους αγρότες.
Το 53% των ερωτηθέντων, έναντι 44% το 2025, θεωρεί ότι η βελτίωση της εμπορικής πολιτικής με στόχο την προστασία των Βρετανών παραγωγών αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο που θα μπορούσαν να λάβουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής.
Πολλοί αγρότες εκφράζουν ανησυχίες ότι οι φθηνότερες εισαγωγές, οι οποίες παράγονται με χαμηλότερα πρότυπα, υπονομεύουν τα βρετανικά προϊόντα και την κερδοφορία των παραγωγών, θέτοντας τελικά σε κίνδυνο και την επισιτιστική ασφάλεια.
Κλιματική αλλαγή: από την απειλή στην ευκαιρία
Η κλιματική αλλαγή βρίσκεται πλέον στον πυρήνα των ανησυχιών των αγροτών, καθώς η φετινή χρονιά χαρακτηρίστηκε από ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες και έντονη ξηρασία.
Το 27% των αγροτών την κατατάσσει μεταξύ των σημαντικότερων πιέσεων που επηρεάζουν τα οικονομικά της εκμετάλλευσής του, ενώ το 34% τη θεωρεί μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες απειλές για την ανάπτυξη της βρετανικής γεωργίας.
Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα των παραγωγών φαίνεται να αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα και ως ευκαιρία. Το 64% συμφωνεί ότι οι βιώσιμες πρακτικές είναι απαραίτητες για το μέλλον της γεωργίας, ενώ το 65% έχει πραγματοποιήσει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, επενδύσεις σε βιώσιμες πρακτικές κατά την τελευταία πενταετία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι αγρότες που έχουν προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις στη βιωσιμότητα εμφανίζονται δύο φορές πιο αισιόδοξοι για το μέλλον της βρετανικής γεωργίας σε σχέση με τον μέσο όρο: 35% έναντι 17%. Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, ενισχύει τη σύνδεση μεταξύ επενδύσεων, δράσης και θετικότερης προοπτικής για το μέλλον.
McCain: «Κανένας δεν μπορεί μόνος του να διασφαλίσει το μέλλον της γεωργίας»
Ο αντιπρόεδρος Γεωργίας της McCain Foods GB&I, James Young, σχολιάζοντας τα ευρήματα της έκθεσης, σημείωσε:
«Ένα χρόνο μετά την πρώτη μας έκθεση Farmdex, τα φετινά στοιχεία δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφιβολίας για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες. Παρότι ορισμένοι δείκτες έχουν βελτιωθεί, η συνολική εικόνα δείχνει έναν κλάδο που εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικές προκλήσεις. Το παγκόσμιο περιβάλλον είναι ιδιαίτερα ταραχώδες, ενώ σε εγχώριο επίπεδο είχαμε ένα από τα θερμότερα και ξηρότερα καλοκαίρια που έχουν καταγραφεί.
Κανένας φορέας δεν μπορεί μόνος του να διασφαλίσει το μέλλον της βρετανικής γεωργίας. Οι αγρότες, οι επιχειρήσεις, οι κλαδικοί φορείς και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν όλοι ρόλο να διαδραματίσουν, ώστε να προσφέρουν μεγαλύτερη βεβαιότητα στους παραγωγούς, να δημιουργήσουν ίσους όρους ανταγωνισμού και να ενισχύσουν τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Εάν το πετύχουμε, μπορούμε να στηρίξουμε κερδοφόρες εκμεταλλεύσεις σήμερα, χτίζοντας παράλληλα ένα ανθεκτικό σύστημα τροφίμων για τις επόμενες γενιές».
Οι προτάσεις της McCain
Με βάση τα ευρήματα της έρευνας, η McCain καλεί την κυβέρνηση, τον αγροτικό κλάδο και τους συνεργάτες της να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες δράσεις:
- Να αυξηθούν οι επενδύσεις και η έμφαση στην αγροδιατροφή, ώστε να αντανακλούν την πλήρη οικονομική και κοινωνική αξία της, σε ευθυγράμμιση και με τη θέση της βρετανικής κυβέρνησης ότι «η επισιτιστική ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια».
- Να ενισχυθεί η υιοθέτηση αναγεννητικών γεωργικών πρακτικών, με στόχο την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και της κερδοφορίας των εκμεταλλεύσεων.
- Να δοθεί προτεραιότητα στην ανθεκτικότητα των υδατικών πόρων, ώστε να προστατευθούν η παραγωγικότητα των εκμεταλλεύσεων και η μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια.
- Να επιταχυνθεί η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και η κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε ο αγροτικός τομέας να γίνει πιο παραγωγικός και ανθεκτικός.
- Να διασφαλιστούν δίκαιες εμπορικές συμφωνίες, με τις εισαγωγές να υπόκεινται στα ίδια πρότυπα και απαιτήσεις που ισχύουν για τα βρετανικά προϊόντα.
